سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: " اگر نغمه‌های دوک الینگتون هم چنان گرم و پرشور می‌پاید، اگر آهنگ و کلام ری چارلز، روشن و پاک پیام صلح می‌آورد، اگر نفس افسونگر آرمسترانگ چند دهه بعد از مرگش از پس ابرهای حادثه و بلند و پست زمانه شیاد هم چنان برقرار است و در دادگاه انسانی دادخواه مظالم خونین سیاهان بوده، حیرتی نیست.

پشت سر، نیش زهرآلود تاریخ است. ناله زنان و مردانی است که به بردگی رفتند، مویه دختران نابالغی است که در دام مگس‌ها و وزوز شهوتناک‌شان افتادند. و این جنایات، درندگان دشت های آفریقا را رو سفید کرد، و سفیدها خجلت نبردند. حیرتی نباشد تاریخ را که بشر ماندنی نیست اما صدایش می‌ماند.

و نغمه‌خوانان و آهنگسازان به جهان آمدند تا روایت مردمی را بسرایند که از طلوع نخستین پرتو تمدن از اشراق خدایی، به خون مظلمه غلتیدند و تنها سلاحشان تام تام بود. با تام تام قرن ها اندوه به دل سپردند و در زلال ملال غوطه خوردند. فرزندان آفریقا در راه بودند. شمشیر نغمه، سپر ترانه و گرز کلام داشتند و ارمغانی آوردند در این گرداب هولناک، در این ورطه هراس انگیز که برادر، برادر را به یک پول سیاه سر می‌برید. دوک الینگتون نغمه های عزلت می‌سرود، و ماهالیا جکسون پشت آسمان را به لرزه می انداخت و می‌آمدند یکی پس از دیگری. از نفس ایشان جاز زاده شد." (بخشی از نوشته پشت جلد کتاب)

مطلبی که از نظر گذشت بخشی است از کتاب سرگذشت موسیقی جاز به قلم نویسنده و متخصص موسیقی آلمانی یواخیم برنت که توسط پرتو اشراق به فارسی برگردانده شده است. کتاب با درآمد و مقدمه بسیار مفیدی از تاریخ جاز، ریشه هایش در آفریقا و تاثیر استعمار بر هنر سیاهان آغاز می شود و بحث با معرفی سبک های جاز همچون رگتایم و سویینگ پیگیری می شود. بخش بعدی اما به معرفی برخی از نوازندگان و آهنگسازان بزرگ و تاثیرگذار جاز می پردازد. از بادی بولدن تا تاثیر عمیق لویی آرمسترانگ بر هنرمندان هم عصر و بعد از خود، ظهور دوک الینگتون اسطوره بزرگ جاز، چارلی پارکر، دیزی گیلسپی و دیگران. عناصر جاز چون هارمونی، ملودی، ریتم و بداهه نوازی که مهمترین ویژگی آن است در بخش بعد مورد بررسی قرار می‌گیرد.

ادوات جاز موضوع بحث بعدی است که با ترومپت "ساز سلطنتی جاز" و معرفی نوازندگان آن، روند تکاملی ساز در سبک های مختلف آغاز می شود و در ادامه توضیحات جامعی در رابطه با ترومبون، کلارینت و ساکسوفون ارائه می‌گردد.

در قسمت بعدی که شاید جذاب ترین قسمت کتاب به نظر آید خوانندگان جاز معرفی می‌گردند. تاریخچه کوتاهی از آواز جاز، ریشه های عمیق آواز بلوز در جاز، تاثیرگذاری فرانک سیناترا بر روی سایرین و خوانندگانی چون ری چارلز، لمون جفرسون، جیمی وتیرسپون، بیگ میلر، جک تیگاردن، بیلی هالیدی و الا فیتز جرالد معرفی می شوند.

روند تکامی ارکسترهای جاز و تلاش های فلچر هندرسون و بنی گودمن که مخاطب را با نحوه سازبندی و ارکستراسیون جاز در دهه های مختلف آشنا می کند و همچنین تاثیرپذیری جاز از سایر سبک ها چون راک را به تفصیل در بخش بعدی مشاهده می کنیم. در مطالب پایانی کتاب نیز جاز کومبو یا گردهمایی نوازندگان جاز از روزهای آغازین و ابتدایی تا کومبوهای مدرن دهه 70 توضیح داده می شود.

در بخش پایانی کتاب تحت عنوان "اشخاص جاز" مجموعه بی نظیری از اطلاعاتی مفید در رابطه با مهم‌ترین و تاثیرگذارترین آهنگسازان، خوانندگان و نوازندگان جاز، بیوگرافی کوتاهی از هر هنرمند، آثار مهم هر یک از ایشان به همراه تصویری از هر هنرمند در بیش از 200 صفحه گردآوری شده است که سفری جذاب در تالار مشاهیر جاز را برای مخاطب به ارمغان می‌آورد. سرگذشت موسیقی جاز در 739 صفحه و توسط انتشارات ناهید منتشر شده است.

انتهای پیام/