سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: یوسا در سال 1936 در پرو به دنیا آمد. او یکی از مهم‌ترین رمان‌‌نویسان و مقاله‌‌نویسان معاصر آمریکای جنوبی و از معتبرترین نویسندگان نسل خود است.

"گفت‌وگو در کاتدرال" در محیط شهر لیما شکل می‌گیرد. سانتیاگو مدتی است که در روزنامه، مقالاتی در باب هاری سگ‌ها می‌نویسد (به قول خودش از نوشتن در مورد کوبا و ویتنام کم دردسرتر است). همین مقاله‌های دامنه‌دار سبب شده است که شهرداری در پی جمع‌آوری سگ‌های ولگرد باشد و تعدادی کارگر روزمزد را اجیر کرده است و به ازای هر سگ مبلغ ناچیزی را به آن‌ها می‌دهد و در نتیجه آن‌ها نیز به دنبال جمع‌آوری هرچه بیشتر هستند و در این راه به صغیر و کبیر رحم نمی‌کنند، از جمله سگ سانتیاگو که ماموران آن را به زور از دست زنش می‌ربایند! سانتیاگو در پی یافتن سگش به سگدانی شهرداری می‌رود و در آنجا با راننده سابق پدرش (آمبروسیو) که اکنون با وضعی فلاکت‌بار در آنجا مشغول است روبه‌رو می‌شود. آن‌ها با هم به میخانه کوچکی به نام کاتدرال می‌روند و با هم در مورد اتفاق‌های گذشته گفت‌وگو می‌کنند...

در این رمان دو چیز بیش از هر چیز دیگر توجه خواننده را جلب می‌کند. نخست وسعت دامنه آن و در بر گرفتن رویدادها و شخصیت‌های متعدد است و دیگر ساختار پیچیده‌اش. زمینه کار یوسا در این رمان، همچون اغلب آثار دیگرش، بخشی از تاریخ معاصر پرو است که از دوران دیکتاتوری ژنرال مانوئل اودریا تا حکومت ویکتور بلائونده در اوایل دهد 1960 را در بر می‌گیرد.

ساخت اصلی داستان بر گفت‌و‌گوها استوار است. سه گفت‌وگوی اصلی و یک تک‌گویی همراه با چند گفت‌وگوی فرعی دیگر. روایت‌های پراکنده‌ای نیز در کنار گفت‌وگوها جای گرفته است که اغلب از زبان شخصیت‌هاست و نه یک راوی واحد یا ناظری بیرون از متن اصلی داستان. از درون گفت‌وگوهاست که آدم‌ها سربرمی‌آورند و شناخته می‌شوند و از درون گفت‌وگوهاست که رویدادها به تصویر در می‌آیند.

"گفت‌وگو در کاتدرال" را در عین حال می‌توان رمانی درباره دیکتاتوری در آمریکای لاتین دانست که در آن جنبه سیاسی ماجراها با ظرافت و اصالتی خاص طرح شده است. بسیاری از منتقدان این کتاب را از این لحاظ با آثاری چون "آقای رئیس جمهور" اثر آستوریاس، "پاییز پدرسالار" اثر مارکز و "من، من عالیجاه" اثر رونا باستوس همسنگ می‌دانند؛ اما تفاوت این رمان با کتاب‌های نامبرده این است که بارگاس یوسا به جای آن که به شخص دیکتاتور بپردازد و او را محور اصلی داستان قرار دهد سراپای جامعه دیکتاتورزده را می‌کاود و سیمای هولناک لیما - یا پرو یا امریکای لاتین - را پیش چشم خواننده می‌نهد. جامعه‌ای که در آن همه آدم‌ها حتی آنان که خود کارگزار دیکتاتوری‌اند هر یک "جایی در طول این خط" خود را تباه شده می‌یابند و از این دام‌چاله راهی جز به سوی شکست نمی‌برند.

این کتاب با ترجمه عبدالله کوثری برای اولین بار در سال 1370 در انتشارات نما به چاپ رسید.

انتهای پیام/

علیرضا سردشتی