سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: ارتباط کشورها با یکدیگر در طول تاریخ باعث شده خواسته یا ناخواسته تبادل فرهنگی بین ملت های آنها صورت بگیرد. در دنیای امروز که وسایل ارتباط جمعی بسیار بیشتر است، این تبادل فرهنگی با سرعت بیشتر و گسترده تری انجام میشود. این تبادل فرهنگی بیشتر در عرصه هنر صورت گرفته و می گیرد.
به عنوان مثال، شعر هنری است که در طول تاریخ در نهاد انسان ها جاری بوده و بشر همواره سعی داشته حرف هایش را به شیواترین و زیباترین نحو بیان کند. حتی در کتب دینی برخی از ادیان این موزون و شیوا گویی دیده میشود.
پیش از ورود و گسترش اسلام در ایران، شعر بین مردم رایج بوده است، حتی بخشی از اوستا هم به اشعار اختصاص دارد، منتهی این شعرها دارای وزن خاصی نبوده، بلکه تنها بعضی از آنها به صورت هجایی سروده شده اند.
پس از گسترش اسلام در ایران که زبان عربی گسترش یافت، اوزان شعر عربی روی اشعار فارسی تأثیر گذاشت. برخی از شاعران آن دوره سرودن شعر در اوزان عربی را تمرین کردند. پس از گذار از این دوره، شاعر بزرگی چون رودکی پا به این عرصه می گذارد و با استفاده از اوزان عربی اشعاری زیبا و نغز می سراید. بی شک رودکی پدر شعر فارسی است. پس از وی نیز شاعرانی توانا با سرودن اشعاری موزون و گیرا شعر فارسی را به اوج رساندند. هر چند ایرانیان وزن شعر را از اعراب گرفتند، اما با توانایی و ابتکار توانستند رنگ و بویی کاملاً ایرانی به آن بدهند. ایرانیان اوزان جدیدی به وزن های شعرهای عربی افزودند که مخصوص شاعران ایرانی است و کمتر شاعر عربی از این اوزان استفاده کرده است.
اعراب تبحر بالایی در سرودن قصیده داشته و دارند. در ابتدای قصیده بخشی است که در آغاز آن می آید و به تغزل معروف است. قصیده به چند بخش تقسیم میشود که یکی از بخش های مهم آن تغزل است. در قصاید ایرانیان نیز این بخش ها، به خصوص تغزل دیده میشود. به تدریج ایرانیان مبتکر، بخش تغزل را از قصیده جدا کرده و نام غزل را بر آن نهادند. به جرأت می توان گفت، غزل شیواترین و زیباترین گونه شعر ایرانی است. در این گونه شعر، هم ابیات عاشقانه، هم عارفانه و هم اجتماعی در کمال زیبایی سروده میشوند. غزل اختراع ایرانیان است. غیر از غزل اختراع رباعی را نیز به رودکی نسبت میدهند. حتی شاعران بزرگ قصیده گو چون خاقانی هم غزل گویی کرده اند. نکته مهم این است که ایرانیان اوزان شعر را از اعراب گرفتند، اما شکلی کاملاً ایرانی به آن دادند، به خصوص در غزل و رباعی.
برای پیشرفت در هنر، باید از تکنیک های مختلف که در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرند، بهره برد، اما هر هنرمندی باید به این تکنیک ها شکل تازه ای بدهد که مطابق با فرهنگ کشور خودش شود. اگر قرار باشد فقط از روی دست هنرمندان کشورهای دیگر کپی کند، کاری عبث انجام داده که نه برای خود هنرمند افتخاری محسوب میشود و نه برای فرهنگ کشورش مفید خواهد بود. در دوره تجدد برخی از شاعران ایرانی از اشعار شعرای اروپایی کپی کرده و خواستند مانند آنها بسرایند، اما چون چیزی بر آن نیفزودند کاری از پیش نبردند. به دعوایی که همواره بین سنتی گویان و نوگویان بوده کاری نداریم، سخن این است که باید این اشعار کاملاً ایرانی بوده و با زمان پیش بروند. هر شاعری آزاد است تا در قالبی که می خواهد شعر بگوید، خواه مورد اقبال قرار بگیرد یا نگیرد، اما حق ندارد به شاعران دیگر بتازد و سعی کند آن گونه از شعر و شاعرانش را از گردونه خارج کند. این تنها مردم هستند که انتخاب میکنند کدام قالب از شعر را بخوانند. این دعواهای بیهوده راه به جایی نبرده و نخواهد برد. غزل به خاطر مقبولیتش در جامعه، همواره مورد غضب عده ای معدود بوده که مذبوحانه قصد داشتند آن را از بین برده یا کمرنگ کنند، اما هرگز نتوانسته و نمی توانند. هیچ گاه عرصه غزل از شاعران غزل گو خالی نبوده و نخواهد بود. در عصر معاصر نیز غزلسرایان نغزگوی زیادی پرچم غزل را در اهتزاز نگه داشته اند. مرحومه سیمین بهبهانی یکی از غزلسرایان نامی بود که کمک زیادی به ماندگاری غزل کرد. مطمئناً با وجود غزلسرایان شیوا گو، هرگز این پرچم از اهتزاز نخواهد افتاد و شکوه غزل حفظ خواهد شد.