سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: داستان درباره عده‌ای باج‌خور است که با تهیه عکس‌های مستهجن از دختر یک ژنرال ثروتمند در صدد گرفتن حق السکوت‌اند. کارآگاه خصوصی فیلیپ مارلو (بوگارت) استخدام می‌شود تا دسته گلی که دخترک به آب داده را رفع و رجوع کند...

چم و خم‌های داستانی موجود در "خواب گران" آنچنان زیاد است که با فیلم‌هایی از این نوع نمی‌توان مقایسه‌اش کرد. چرخش‌های فیلم به قدری است که امکان خلاصه کردن و گفتن قصه آن مسیر نیست. حتی گفته شده است که "فاکنر"، "هاکس" و حتی خود "چندلر" در مورد این که قاتل کیست توافق نداشته‌اند. اگر چه فیلم تمامی ویژگی‌های یک فیلم عالی هیجانی پیچیدگی‌ها و جنبه‌های سرگرم کننده و به لحاظ تصویرسازی بسیار قوی را دارد و شهر شب را در بالاترین کیفیت تصویر می‌کند، اما در واقع خود را (برخلاف شاهین مالت) جدی نمی‌گیرد. فیلم نمایشی از خیل مزدوران، واسطه ها، آدم دزدها و قماربازان است و شخصیت اولی که خود آدمی منحط است. گفت و گوهای فیلم در زمان خود گستاخانه است و از مراودات و مناسبات جنسی بی پرده سخن گفته می‌شود.

بسیاری از منتقدان "خواب گران" را جوهر و اصل فیلم‌های کارآگاه خصوصی نامیده و آن را کامل‌ترین و غنی‌ترین فیلم در این قسم سینما می‌خوانند. "رابرت آلتمن" فیلم "خداحافظی طولانی" را بر مبنای تفسیر خویش از شخصیت "فیلیپ مارلو" - شخصیت اصلی "خواب گران" می سازد. "رابرت تاون" سناریوی هم فیلم "محله چینی‌ها" را با نگاهی حاکی از تحسین و علاقه به شخصیت "ریموند چندلر" می‌نویسد. ساخته‌ سال 1946 هوارد هاکس موفقیت جدیدی در ادامه اثر موفق قبلی‌اش "داشتن یا نداشتن" (1944) بود که در آن نیز از ترکیب موفق همفری بوگارت / لورن باکال استفاده کرده بود. به گفته هاکس، فیلمنامه در عرض هشت روز تکمیل شد در حالی که چندلر هنوز درگیر قرارداد دیگری با پارامونت بود و حضورش چندان پررنگ و رسمی نشده بود. هرچند که فیلم در زمره‌ یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های نوآرِ دهه ۱۹۴0 قرار می‌‌گیرد، به اعتقاد "مایکل واکر" صاحب نظر، فقدان فلش ‌بک، راوی و سبک بصری اکسپرسیونیستی در این فیلم، آن را به صورت یک نمونه‌ ویژه درمی‌‌آورد.

جرالد مَست، تاریخ‌نگار آن را روایت اصیلی از اثر چندلر می‌‌بیند در حالی که ریچارد شیکِل منتقد، آن را به لحاظ زیبایی شناختی چندان رضایت بخش نمی‌‌‌داند: "مهم، وفادار ماندن به نگاه منحصر به فرد چندلر است و این امر، تخیل سینمایی ویژه‌ای را می‌‌طلبد که بسیار فراتر از توان سازندگان ناپخته و کم تجربه‌ این کار است. کسانی که آخرین اثرِ موفق شان "آرزوی مرگ" بوده است.

رمان "خواب گران" در سال 1939 به چاپ رسید، که اولین داستان پاورقی‌نویس (مجله بلک ماسک) موفق، ریموند چندلر است. اما سبک نوشتن چندلر رنگ و لعابی دارد که کیفیتی شاعرانه به نوشته‌هایش می دهد. خیلی از منتقدین بر این باورند که "خواب گران"، نوشته‌ای است که از نهایت توان و تعالی بهره برده است؛ چیزی که گویا یک بار رخ می دهد و هرگز تکرار نمی‌شود.

این رمان با ترجمه قاسم هاشمی نژاد در ایران به چاپ رسید.

انتهای پیام/

علیرضا سردشتی