سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: با شروع ماه رمضان بسیاری به واسطه بیدار شدن در وقت سحَری زمان بیشتری برای مطالعه خواهند داشت و بخشی از زمان پگاه را به مطالعه اختصاص می‌دهند.

در ادبیات کلاسیک فارسی بسیاری از شاعران و نویسندگان به کرات به موضوع روزه، روزه داری و ماه رمضان اشاره کردند. در میان این اشاره‌ها نکته‌های نغز و شیرین زیادی خودنمایی می‌کند که خواندن آن در این روزها بی‌فایده و بی‌مناسبت نخواهد بود. "سحری‌خوانی یک" را که تا پایان این ماه در سه‌شنبه‌ها منتشر خواهد شد و به قسمت چهار خواهد رسید، به سعدی اختصاص دادیم.

شنیدم که نابالغی روزه داشت/به صد محنت آورد روزی به چاشت پدر دیده بوسید و مادر سرش/فشاندند بادام و زر بر سرش چو بر وی گذر کرد یک نیمه روز/فتاد اندرو ز آتش معده سوز به دل گفت اگر لقمه چندی خورم/چه داند پدر غیب یا مادرم چون روی پسر در پدر بود و قوم/نهان خورد و پیدا به سر برد صوم که داند چون در بند حق نیستی/اگر بی وضو در نماز ایستی (بوستان ص 273)

به سرهنگ سلطان چنین گفت زن/که خیز ای مبارک در رزق زن برو تاز خوانت نصیبی دهند/که فرزند کانت نظر بررهند بگفتا بود مطبخ امروز سرد/که سلطان به شب نیت روزه کرد زن از ناامیدی سرانداخت پیش/همی گفت ‏با خود دل از فاقه ریش که سلطان از این روزه گویی چه خواست/که افطار او عید طفلان ماست خورنده که خیرش بر آید زدست/به از صائم الدهر دنیا پرست مسلم کسی را بود روزه داشت/که درمانده‏ای را دهد نان چاشت و گرنه چه لازم که سعیی بری/ز خود باز گیری و هم خود خوری (بوستان ص 204)

برگ تحویل می‌‏کند رمضان/بار تودیع بر دل اخوان یار نادیده سیر زود برفت/دیر ننشست نازنین مهمان ماه فرخنده روی بر پیچید/و علیک السلام یا رمضان الوداع ای زمان طاعت و خیر/مجلس ذکر و محفل قرآن مهر فرمان ایزدی بر لب نفس/در بند و دیو در زندان تا دگر روز، با حبان آید/بس بگردد به گونه گونه جهان بلبلی زار زار می‏‌نالید/بر فراق بهار وقت‏ خزان گفتم اندوه مبر که باز آید/روز نوروز و لاله و ریحان گفت ترسیم بقا وفا نکند/ور نه هر سال گل دهد بستان روزه بسیار و عید خواهد بود/تیرماه و بهار و تابستان تا که در منزل حیات بود/سال دیگر که در غریبستان (قصاید سعدی 722)

هر که را خاطر به روی دوست رغبت می‏‌کند/بس پریشانی بباید بردنش چون موی دوست دیگران را عید اگر فرداست ما را این دمست/روزه داران ماه نو بینند و ما ابروی دوست (غزلیات سعدی ص 388)

سعدی، متن کامل دیوان، گلستان و بوستان، به کوشش دکتر مظاهر مصفا، نشر کانون معرفت

انتهای پیام/