به گزارش هنرآنلاین ؛ چند سالی بود که خبری از لبخندها بر لبان بزرگان در عرصه فرهنگ و هنر دیده نمیشد. خیلی وقت بود که سینما را هالهای از اتفاقات ناخوشایند گرفته بود و انتشاراتیها در تسخیر ممیزی خود را گرفتارتر از قبل میدیدند. حالا باید پرسید چطور فضای مرده، ناگهان تبدیل به فضای پر تحرک و فعال در هر عرصه چه فرهنگی و چه هنری شده؟ با اینکه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سعی میکند تا بازتاب نگاه خود را به هنرمندان و قشر فرهنگیان منتقل کند تا مجالی برای برنامههای آتی هنری و فرهنگی در کشور ایجاد شود، اما هنوز هم سنگپرانیها مقابل پای مدیران تازه نفس به چشم میخورد و این بار مانعها مقابل روی آنها قرار میگیرد.
اما همین که میشونیم در عرصه سینما کارگردانهای قدیمی چون بهرام بیضایی و یا بهمن فرمانآرا به سینما برگشتهاند و انگیزههای خود را برای فعالیت مجدد در سینما آغاز خواهند کرد، خبرهای خوشحال کنندهای است که وضعیت رکود سینما را در سالهای پیش، به نوعی با فعالیت این هنرمندان جبران خواهد کرد. این همان برنامهای بود که حجت الله ایوبی رئیس سازمان سینمایی در نشستی اینگونه عنوان کرد که، فراهم کردن شرایط فیلمسازی برای کارگردانهای بزرگ سینمای ایران از جمله برنامههای دوره جدید در عرصه مدیریتیاش است و متذکر شده بود که سازمان سینمایی این آمادگی را دارد تا از فیلمهای فیلمسازان بزرگ سینمای ایران حمایت کند.
این اتفاق نه تنها در عرصه سینما بلکه در عرصه فرهنگی هم خود را نشان داد و امسال شاهد بودیم که میزان فروش کتاب در بیست و پنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران رقمی معادل 175 میلیارد تومان بوده که مقایسه این رقم با میزان فروش نمایشگاه کتاب در دوره پیشین 140 میلیارد تومان برآورد شد که فروش امسال نسبت به سال گذشته 35 میلیارد تومان بیشتر است.
به نظر می رسد ماراتن فرهنگی و هنری تازهای در جامعه ایجاد شده که برای مردم نیز قابل باور و روشن است. همین که مردم از نمایشگاه کتاب در این دوره استقبال کردهاند، نشان میدهد که موضوع فرهنگی بیش از گذشته مورد توجه است. چهره اهالی موسیقی که مدتها آلبومهای قدیمی آنها شده بود خاطرهای از زمان انتشار آثارشان، این روزها نوید آلبوم تازه ای از خود را به بازار انتشار میدهند. حتی در گذشت هنرمندی چون محمدرضا لطفی که در تشییع جنازهاش وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ردیف اول نشسته باشد هم نوعی دلگرمی برای از دست دادن یک هنرمند موسیقی نامی و طرفدارانش بود که هنوز استادان بزرگ موسیقی برای این کشور قابل اهمیت هستند.
خیلی از هنرمندان بودهاند که در سال های بد فرهنگی از عرصه فعالیتهای خود بعد از تجربههای متمادی دور ماندهاند و خانهنشین شدهاند اما با وجود وضعیت مساعدی که طی این چند ماه برای هنر رخ داده به نظر میرسد بار دیگر شور و اشتیاق در پیشکسوتان خود نمایی می کند تا دوباره هنر صاحب موقعیت مناسب در میان مردم شود.
با این حال به نظر میرسد خیلیها دست به کار شدهاند تا ذهن خاموش خود در این چند سال اخیر در عرصه فرهنگ و هنر بار دیگر روشن کنند و به فعالیت بپردازند. در این میان با چند هنرمند درباره فضای امروز فرهنگ و هنر به صحبت پرداختهایم که در زیر می خوانیم.
بلبل گیلان با آلبوم موسیقی جدید
ناصر مسعودی از جمله هنرمندان قدیمی است که معروف به بلبل گیلان است. او که سالها از فعالیت در عرصه موسیقی دور بوده، تصمیم گرفته است با دو آلبوم موسیقی به کار خود ادامه دهد. به نظر می رسد او آغاز دوران تازهای را میخواهد سپری کند. مسعودی از جمله هنرمندانی بوده که در طول۵۰ سال فعالیت هنری بیش از۵۰۰ ترانه از خود برجای گذاشته است.
او به هنرآنلاین گفت: چون در این سالها فعالیت چندانی در موسیقی نداشتهام از کم و کیف مسائل زیاد باخبر نیستم و 2-3 سالی است که با رویداد های هنری فاصله دارم.
این ترانه سرا در ادامه فعالیت خود بیان می کند: احتمال این هست که برگزیدهای از ترانههای قدیمی من امسال منتشر شود و در این زمینه مذاکراتی با چند ناشر صورت گرفته است.
اپرای لری با آهنگسازی شکارچی
علی اکبر شکارچی نوارنده با سابقه کمانچه است که ایدههای زیادی در ذهن دارد و حالا این شرایط را مناسب برای پروراندن هنر خود می داند، او به هنرآنلاین گفت: یکی از پروژههای نیمه کاره ماندهام اپرا یا اپرت تراژیکی بر اساس یکی از افسانههای لرستان است که امیدوارم با پیگیری و شوقی که برای به ثمر رساندن آن دارم مجددا آن را به جریان بیندازم. اشعار این افسانه به زبان لری است و ملودیها و ساختار اصلیاش تعیین شده است. بخشی از آن را هم منحصرا برای اجرا توسط ارکستر ملی تنظیم کرده بودم که متاسفانه با منحل شدن ارکستر ملی متوقف شد اما باز هم پی گیر هستم که کار را به هر نحو انجام دهم.
حق هنرمند آزادی عمل است
محمدعلی سپانلو شاعر پیشکسوت اگرچه این روزها حال جسمی خوبی ندارد و در بستر بیماری به سر میبرد اما به این روزها فرهنگی بسیار امیدوار است. او درباره فضای باز برای گسترش فرهنگ در دوره کنونی به خبرنگار هنرآنلاین گفت: کشور ما منحنیهایی را طی میکند و به لحاظ فرهنگی تنگناهایی ایجاد میشود که گاهی خود تنگنا را مدیران ایجاد میکنند. خوشحال هستم که این وضعیت باز فرهنگی ایجاد شده است. اگر چه حق طبیعی هنرمندان است که در عرصههای مختلف از تئاتر تا سینما آزادانه به فعالیت بپردازند و در عرصه ادبیات بنویسند.
او در ادامه بیان کرد: آزادانه نوشتن موضوعی است که در کادر قانون وجود دارد اما در چندسال اخیر قانونی برای هنر و هنرمندان وجود نداشت. به هر حال در این دوره مقایسهای میشود کرد که اثری مدتها توقیف بوده، حالا اجازه انتشار پیدا کرده و آزاد شده است. شاید نوعی نگاه باعث توقیفی یک اثر شده که حالا همان اثر دوباره اجازه انتشار پیدا می کند. پس هیچ تغییری در اصل قضیه نبوده و به نوعی نگاهها متفاوت شده است. در دوره پیشین، یک هرج و مرج در عالم ادبیات و هنر حکمفرما بود.
این شاعر پیشکسوت در ادامه گفت: من از وضعیت موجود در عرصه فرهنگ و هنر کشور خوشحال هستم، زیرا نیروهای اجرایی با تمام قدرت سعی خود را میکنند این وضعیت را پایدار نگه دارند.
سپانلو در ادامه به فعالیتهای خود طی سالهای اخیر اشاره کرد و گفت: من از هیچ دورهای نترسیدهام و کار خود در زمینه ادبیات و شعر را انجام دادهام. اما آخرین سالهای سلامتی من را دولت قبلی حرام کرد و من امروز آنقدر بیمار هستم که نمیتوانم کاری انجام دهم.
غنیمتی بزرگ برای هنرمندان
ابوالحسن داودی کارگردان سینما که سالهاست فیلم "زاد بوم" این کارگردان همچنان در ابهام اکران باقی مانده است ، به تازگی پروانه ساخت فیلم خود با نام "رخ دیوانه" را دریافت کرده است. این کارگردان با سابقه سینما درباره فضای باز فرهنگی و هنری به خبرنگار هنر آنلاین گفت: فضای مناسب در انرژی و پتانسیل هنرمندان تاثیر میگذارد اما مشکلی که وجود دارد این است که در سالهای قبل شرایط بدوی و غیر انسانی و عصر هجری بود اما در این دوره هر امکانی به هر شکلی حتی برای اهل هنر تبدیل به یک غنیمت بزرگ شده است.
او در ادامه بیان کرد: این موضوعات را با نگاه مثبت ببینیم. هنرمندی که 80 سال عمر کرده است را نمیتوان در چارچوب بایدها و نبایدها قرار داد. در این چند سال اخیر به اندازه کافی میان هنرمندان و مدیران دولتی فاصله بوده است. من فکر می کنم این جفای بزرگی است و وقت آن است که رفاقت و همکاری و دوستی میان اهل هنر و مدیران به وجود آید.
گشایش درهای هنر به سوی هنرمندان
پری صابری یکی از کارگردانهای سرشناس تئاتر کشور است که در دورههای سخت همچنان به فعالیت خود درهنر تئاتر ادامه داده و چندین نمایشنامه را به روی صحنه برده است. او معتقد است که فضای سیاسی گاهی مانع حضور هنرمندان در عرصه هنری میشود.
این کارگردان نمایش به هنر آنلاین گفت: من در هر دوره ای کار کردهام. به دلیل محدود بودن شرایط کشور، در دورهای کمتر فعالیت میکردم اما همیشه در صحنه بودهام. در فضای سیاسی و اجتماعی جدید، درها به روی هنرمندان باز شده است.
او افزود: هنرمندان کسانی هستند که زندگی آنها با هنر سر و کار دارد و باید فعال باشند به همین دلیل هنرمندان را به بلبل تشبیه میکنم، بلبل باید بخواند، بلبل که نمیتواند در کنجی بنشیند و آوازی سر ندهد. وقتی فضای فرهنگی و هنری آزاد باشد، همه هنرمندان به فعالیتهای خود برمی گردند. چون همه مشتاق به فعالیت هستند. به خاطر جوی که در کشورحاکم بود، کم کار شده بودم. الان حس می کنم وضع اجتماعی ما به سمت گشایش درهای هنر است. امیدوارم این وضعیت پایدار باشد.
وی در ادامه بیان کرد: وقتی به تاریخ و ادبیات نگاه میکنیم، کسانی که پرچم ایران را در دستان خود دارند و هیچ مسئله سیاسی نمیتواند آن ها را خاموش کند، هنرمندان ما هستند. هیچ کس نمیتواند سعدی و یا مولانا را خاموش کند. اینها هنرمندانی هستند که نوای ایرانی بودن را در جهان پخش میکنند. باید این فرصت به دیگر هنرمندان داده شود تا در خلوت خود، مضمحل نشوند. این موضوع بستگی به فضای اجتماعی و سیاسی این مملکت دارد.
کارگردان نمایش "مرغ باران" گفت: هنرمند دنبال این است تا دادههای خود را با مردم به تقسیم بگذارد. وقتی فضایی خشک باشد، هیچ کس امیدی برای کار و فعالیت ندارد. هنرمند هم مشکلات اقتصادی و تنگناها را حس میکند و میبیند. اما این که امکان بیان به هنرمندان داده شود، به نوعی بستگی به رابطه مدیران دولتی و هنرمندان دارد.
صابری درباره حفظ موقعیت کنونی میان هنرمندان و دولت بیان کرد: به نظر من هنرمند و مسئولان فرهنگی کشور دشمن هم نیستند. در شرایط اجتماعی خیلی حاد، این دو قشر مقابل هم قرار میگیرند که از همین جا مشکلات شروع می شود. من اگر با مسئولان فرهنگی کار میکنم باید با همکاری یکدیگر کار را پیش ببریم. چرا که هر کدام از ما وظایفی را برعهده داریم. دست ما باید در دستان مسئولان کشور باشد؛ پیش از این هنرمندان بر این باور بودند که مسئول اداری، دشمن آنها به شمار میرود و این موضوع کاملا برعکس هم بود، کسانی که مدیران دولتی بودند با چشم بی اعتمادی به هنرمندان نگاه و فکر میکردند که هنرمندان شفاف نیستند. در صورتی که این نگاه اشتباه از تصور غلط هر دو گروه میآمد.
او در ادامه بیان کرد: روزی که ما به این باور برسیم که همه زیر یک گنبد آبی ایران زندگی می کنیم و هر کدام هم یک مسئولیت خاصی داریم، دست به دست هم می دهیم و کار را پیش میبریم. اتفاقا هنرمندان کشور ما همیشه این کار را کردهاند. شما فکر نکنید هنرمند ساکت نشسته است. حافظ شیرازی به راحتی حرفهای خود را در غزلهایش گفته است. فردوسی با نوشتن شاهنامه، شناسنامهای از ایرانی بودن را باقی گذاشت. آثاری که از شاعران و هنرمندان بعد از سالها باقی مانده، به نوعی شناسنامه تک تک ما ایرانیها است. امروزه میبینم که کلام سعدی در سردر سازمان ملل در نیویورک نوشته شده و به تمام زبانها ترجمه شده است. اما مسائل سیاسی در دورهای پررنگ و بعد فراموش میشود، در حالی که فرهنگ ایران همیشه سرزنده است.
انتهای پیام/