به گزارش خبرنگار هنرآنلاین ، عصر روز یکشنبه 14 مهر 1392 فرهنگسرای ابن سینا برای برگزاری مراسم بزرگداشت حافظ، میزبان بهاءالدین خرمشاهی و علاقه مندان به ادبیات بود.

این مراسم که با استقبال خوبی از سوی علاقه مندان و دانشجویان روبه رو شده بود با شعرخوانی دو تن از شاعران آغاز شد و پس از آن الهام باقری مدرس ادبیات به روی صحنه رفت و تا متنی ادبی را، از زبان خود، درباره بهاءالدین خرمشاهی بخواند.

در ادمه برنامه بهاءالدین خرمشاهی حافظ پژوه بزرگ ایران به روی صحنه آمد تا طبق برنامه از پیش اعلام شده یکی از غزل های حافظ را شرح دهد. «بیا که ترک فلک خوان روزه غارت کرد / هلال عید به دور قدح اشارت کرد» این بیت مطلع غزلی بود که خرمشاهی آن را به طور مفصل برای حاضران در فرهنگسرای ابن سینا شرح داد.

بهاءالدین خرمشاهی در ابتدای سخنانش با بیان توضیحاتی درباره حافظ پژوهی و حافظ شناسی گفت: لغت «پژوهی» را در زبان فارسی من رواج دادم. البته این لغت از سال ها پیش در زبان فارسی وجود داشته و مولانا در اشعارش از آن استفاده کرده است. "پژوه" یک نوع بی طرفی در دل خود دارد، در حالی که شناسی یک نوع احترام به خود است. من هیچ گاه به خودم اجازه نمی دهم که خود را حافظ شناس بنامم. تنها حافظ شناسی که می شناسم استاد منوچهر مرتضوی بود.

وی ادامه داد: من و دیگران که در این وآدی کار می کنند، حافظ پژوه هستیم. من هیچ گاه درس ندادم و تنها عضو هیئت علمی پژوهش بوده ام. تنها یک بار در تمام عمرم کلاس حافظ داشته ام که در آن به بحث حافظ پرداخته ام. در طول برگزاری این کلاس ها هم همواره مشغول مطالعه بودم و هرگز به حافظه ام اطمینان نمی کردم.

حافظ فیلسوف نیست

این حافظ پژوه در ادامه صحبت هایش به بیان برخی از ویژگی های حافظ پرداخت. او با اشاره به این که حافظ به هیچ وجه فیلسوف نیست گفت: فیلسوف ها حرف ایی می زنند که ما نمی فهمیم اما خن حافظ را به خوبی می توان درک کرد. فیلسوف ها معمولا زیبا حرف نمی زنند اما حافظ زیبا سخن می گوید. د همین باره هم «فرار از فلسفه» را نوشتم.

خرمشاهی با اشاره به این که دو بار برای حافظ شعر سروده و چند بار هم با شعر ز حافظ استقبال کرده است، اظهار کرد: «آن که از روز ازل با روح ما همراز بود / آسمان آشوب بود و طرح نوانداز بود» این مطلع شعرم بود درباره حافظ که به بیان ویژگی هایی از حافظ می پردازم و در پاین نیز با این مطرع تمام می شود که؛ «خواجه شمس الدین حافظ شیراز بود».

شیرجه زدم تا حافظ زمین نخورد

خرمشاهی در صحبت هایش به یکی از خاطراتش در زمان نوجوانی اشاره کرد و گفت: زمانی که تنها 16 سال داشتم، شعرهای حافظ را «مخمس» کرده بودم. دو بیت از شعرهای حافظ را انتخاب و سه بیت برایشان نوشته بودم. آن زمان در قزوین ناشری وجود نداشت و در شهر ما تنها چند کتابفروشی وجود داشت. من هم به دنبال چاپ این «مخمس» ها بودم. به همین دلیل به سراغ یکی از این کتاب فروشی ها رفتم و برای این که قبول کند تا کارهایم را چاپ کند هر چند وقت یک بار بخشی از اثر را به نزدش می بردم. این روند ادامه داشت تا به آخرین مرحله رسیدیم. وقتی برای آخرین بار پیشش رفتم تا کارها را چاپ کند؛ آنقدر از دستم عاصی شده بود که ناگهان تمام کارهایم را پرت کرد. من هم آنقدر برایم مهم بودند که شرجه رفتم و برگه ها را از روی هوا گرفتم. در واقع نگذاشتم حافظ زمین بخورد، من که زمین خورده بودم!

وی در ادامه با اشاره به لزوم ملایمت در رد کردن هر اثری، اظهار کرد: آن کتاب فروش هرگز به من نگفت که کارش چاپ نیست! من هم نمی دانستم که اوضاع بر چه منوال است. حتی او هرگز به من نگفت که نوشته هایم به درد چاپ نمی خورد. در واقع این کار او سیلی محکمی بود بر گوش من که تا به امروز و ا گذشت 50 سال از آن واقعه هنوز در ذهن من باقی مانده است. خرمشاهی درباره چگونگی برخوردش ا آثاری که می خواهد رد کند گفت: من هرگز در رد هیچ اثری رفتار بدی نداشته ام. همیشه سعی کرده ام که با ملایمت و نرمی این کار را بکنم.

متحیرم از روشنفکرانی که یک دور دیوان حافظ را نخوانده اند

روشنفکرانی در امروز در جامعه ما هستند و یک بار به طور کامل دیوان حافظ را نخوانده اند؛ حیرت من را بر می انگیزند! چند سالی است که این موضوع را فهمیده ام و تا زمانی که زنده ام بزرگترین حیرت من می ماند. غیر از نماز واجب روزانه چه چیزی مهمتر از حافظ دارند که به آن بپردازند؟! چرا فکر می کنند همان چند غزلی که تفعل زده اند برایشان کافی است، در حالی که می توان از حافظ زندگی کردن را آموخت.

یکی از دوستان سخنی درباره حافظ گفته که آرزو می کردم این حرف را من می گفتم. او درباره حافظ می گوید: ما با حافظ نوجوانیم، میانسالیم، پیر می شویم و بعد فرطوت می شویم.

در بخش پایانی این برنامه بهاءالدین خرمشاهی به شرح غزل مورد نظر پرداخت و بیت به بیت این غزل را تشریح داد و تشریح کرد. پس از بررسی غزل و در آخرین بخش این مراسم حامد الماسی با سه تارش به روی صحنه رفت و به تکنوازی سه تار پرداخت و هم زمان نیز غزل تشریح شده را دکلمه کرد.

این مراسم به همت موسسه حافظ و بنیاد فرهنگی هنری ملت در فرهنگسرای ابن سینا برگزار شد.

گزارش از: یاسر یگانه

انتهای پیام / 42