به گزارش هنرآنلاین، این روزها که جشنواره موسیقی نواحی در پایتخت کار خود را آغاز کرده است، بد نیست یادی از موسیقیدانان شهیر تاریخ ایران بکنیم. موسیقیدانانی که هنوز هم پس از گذر قرن ها، همچنان ردپای تاثیرشان را در موسیقی امروز ایران می توان یافت. نکیسا یکی از آن چهره های شهیر و به یادماندنی است. نکیسا (نام‌های دیگر: نگیسا یا سگیسا) موسیقی‌دان، رامشی، چنگ نواز و خوانندهٔ عهد ساسانی است که نظامی در کتاب خسرو و شیرین و به تبع او امیر خسرو دهلوی در کتاب شیرین و خسرو از او یاد کرده‌اند.

موسیقی ایران باستان در دوره ساسانیان به بالاترین شکوه خود رسید و اثربخشی بسیاری در موسیقی کشورهای همسایه خود مانند ترکیه، عراق، سوریه، یونان و عربستان داشت. اردشیر ساسانی آنچنان به خنیاگری و رامش گری ارج می نهادکه کسانی را که در این زمینه شهرت داشتند را در یک اشکوب ( طبقه ) اجتماعی قرار می داد.

در دوران ساسانیان به ویژه بهرام گور و خسرو پرویز موسیقی‌دان‌هایی زیر نظر وزیر دربار خرم باش کار می‌کردند. در جشن‌های بزرگ، این نوازندگان و خنیاگران نواها و آهنگ‌های گوناگون اجرا می‌کردند. در شاهنامه آمده بهرام گور تعداد ده هزار لوری (خنیاگر) از هند برای شادی و پایکوبی مردم به ایران آورد. مانی پیام آور ایرانی آوازخانی و خنیاگری دینی را در آیین خود بسیار رواج داد. مزدک نیز خنیا را یکی از نیروهای مینوی (معنوی) شناخته و رامشگران را در کنار موبدان و هیربدان و سپهبدان جای می نهاد. در هنگام ساسانیان رامشگران و خنیاگران در بارگاه شاهی مقام بسیار بالایی داشتند.از سرشناس ترین رامشگران و نوازندگان ساسانی می توان باربد، نکیسا، سرکش، بامشاد و رامتین را نام برد.

از موسیقی دان های این دوره نکیسا است که درست معلوم نیست که ایرانی بوده یا یونانی. او را در نواختن چنگ ماهر دانسته اند و نامش هنوز بر سر زبان هاست. در تمام تحقیقات گوناگونی که در زمینه موسیقی جهان و ایران صورت گرفته، به نحوی به باربد و نکیسا اشاره شده است.

موسیقی دوره ساسانی مخصوصا در زمان خسرو پرویز بیشتر ترقی کرد. خسرو دوم (خسرو پرویز)‌ پیش از دیگر شهریاران ساسانی به موسیقی توجه داشت به طوری که در مراسم افتتاح سد دجله، موسیقی دانان چون ساتراپ ها (استانداران) در آن جشن شرکت دارد.

بعضی از تاریخ نویسان و محققان ایرانی و اروپایی اسامی الحان قدیم موسیقی را گرد آورده و در اینکه کدام یک از آنها مربوط به دوره ساسانی است، سخن ها گفته اند. عباس آشتیانی در بررسی فرهنگ ها و دیوان شعرا نام تعدادی از نغمه های موسیقی را جمع آوری کرده و آنها را در مجله کاوه در مقاله ای نوشته که بدین شرح است: پالیزبان، سبز بهار، باغ سیاوشان، راه گل، شاد باد، تخت اردشیر، گنج سوخته، دل انگیزان، خسروانی، نوروز (بزرگ و کوچک و خارا)، جامه دران، نهفت، در غم، گلزار، روشن چراغ، گل نوش، زیر افکن.

پایان پیام