سرویس استانها هنرآنلاین؛ همواره در مقابل شکل رسمی آثار هنری، چهرهٔ دیگری وجود داشته که به آن هنر عامیانه میگویند و بدین ترتیب بر جنبه مردمی آن تأکید میشود. این پدیده، نوظهور و مختص دورهای خاص نیست. بلکه به وسعت تاریخ هنر ایران است و حتی از جنبه قدمت بر هنر رسمی تقدم دارد. اما مهمترین وجه هنر عامیانه، خودجوشی آن از درون اجتماع و مردم است. این خصوصیت، هنر عامیانه را قادر میکند تا بدون پایبندی به اصول و قواعد هنر رسمی نقشآفرینی کند.
هنر عامه تجلی ذوق، اندیشه و احساس عامهٔ مردم بدون تکلف و در نهایت سادگی است. این هنر بر بیپیرایگی و اندیشهٔ جمعی استوار است.هنر عامه زمانی واقعگراست و گاه به تمثیل و استعاره و رمز و اشاره مقصود خود را بیان میکندو در تاروپود اجتماع جای دارد.
عموم مردم در هر نقطهای از جهان در پندارشان به نحوی از هنرها برای توجیه افکار و عقاید خود استفاده میکنند. آثار بزرگ هنری را بهندرت میتوان از فرهنگ عوام بیبهره یافت. این آثار مخلوق جامعه است و هنرمند است که آنها را میآراید.
هر یک از جلوههای تصویرگری در حیطه هنر عامیانه ایران با بهره بردن از مضامین مذهبی، حماسی و گاه داستانهای عاشقانه، ذوق و اعتقادات عامهٔ مردم را در شکلهای متنوعی مانند کاشینگاری، نقاشی روی دیوار، نقاشی پشت شیشه، نقاشی قهوهخانهای و هنرهای دیگر ظهور یافته و ارتباط نزدیکی با عامه مردم برقرار کرده است.
هنر سنتی که بخش قابلتوجهی از آن هنر روستایی است، مانند ابعاد و جنبههای دیگر هنر عامیانه در تاریخهای رسمی هنر، چندان جایی ندارد و اگر از آن به اکراه یاد نشود، کمتر نامی از آن به عزت و احترام برده میشود. اما محققان واقعی تاریخ هنر، که میکوشند تا به تفسیر نهایی هنرها بپردازند، معتقدند که در طول تاریخ هنر و به موازات هنر رسمی، هنر سنتی جریانی آرام و در عین حال بسیار درونگرا و ژرف داشته است و لحظهای از تپش و تعالی باز نایستاده است.
در میان عموم مردم، روستاییان بیش از طبقات متعارف مردم در شهر به تلاش مشغولند. از این جهت اگر با نگاهی بیطرفانه به موضوع نگاه کنیم، درمییابیم که چون جریان اندیشه این مردم وابسته به عمل است، هنرشان هم که جلوهگاه روح جمعی آنها است در فرآیند عمل شکل میگیرد و مکمل عمل است. برخلاف هنر خواص - هنری که به دنبال لذتبخشی صرف به گروه بسیار اندک برخوردار از مواهب زندگی مادی است - هنر سنتی برای یاوری انسانهایی دامن همت به کمر زده است که فارغ از عوالم مرفهین، در پی آرمیدن در سایهسار حقیقت زندگیاند؛ انسانهایی که معنای سرورانگیز و انسانی زندگی را میجویند و با خوشبینی درصدد بهرهرسانی به دیگرانند و راحت خود را در راحت همگان میجویند.
هنرهای سنتی از زیبایی و دلارایی طبیعت و انسان سرزنده سرشار است و به همین خاطر هرچه را که برای زندگی مفید است "زیبا" میدانند. این زیبایی همچنین میباید مورد توافق نظر همه باشد نه همچون هنر مدرن که در فرآیند بیگانهسازیهای خود، از نوعی زیبایی یاد میکند که تنها در عرصه خلوتهای فردی هنرمند بروز و ظهور پیدا میکند.
انتهای پیام/