سرویس سینمایی هنرآنلاین: در این چند سال اخیر تجربه اینکه فیلمنامهای از آخر به اول شروع میشود و روی پرده نمایش میرود، ایده جذاب و متفاوتی است، اما در همین تفاوتها گاهی خود کارگردان هم در فیلم دچار سرگردانی میشود که حالا نوبت کدام سکانس است و باید میزانسن را چطور چید!
بارها گفتهایم که چرا در سینما موقعیتهای متفاوت در ساختار و فیلمنامه را تجربه نمیکنیم. ساختن فیلمی متفاوت چه در ساختار و چه در مضمون همانند، فیلم "ماهی و گربه" به کارگردانی شهرام مکری را هرگز از خاطر نخواهیم برد و هنوز خیلی از منتقدان معتقدند که این فیلم جای حرف زیادی دارد و میتوان آن را به شاهکار سینمای تجربی تشبیه کرد که مشابه آن تا کنون در تاریخ سینما نداشتهایم. یا فیلم مفرح "رخ دیوانه" به کارگردانی ابوالحسن داودی که صرفاً فیلم سرگرم کنندهای است و مخاطب در انتها وقتی میفهمد یک دروغ بزرگ را به مدت 90 دقیقه تماشا کرده است نه تنها ناراحت نمیشود بلکه با رضایت هم سالن سینما را ترک میکند.
تا اینجا در جشنواره فیلم فجر هم با فیلمهایی عموماً روبرو بودهایم که اغلب مضمونی تلخ و یکنواخت از بدبختی آدمهای داستان را به شیوههای مختلف در معرض تماشا مخاطبان قرار دادهاند. از فیلمهای آپارتمانی تا دختران فراری و زندگی فقیرانه و مریضی و مرگ و ... همه را امسال در جشنواره فیلم فجر دیدهایم، اما دریغ از فیلمهایی با تم کمدی که نه تنها در جشنواره به این عنوان هم فیلمی نداشتیم بلکه حداقل خیلی از اهالی رسانه در کاخ جشنواره از هم میپرسیدند که واقعاً امسال فیلمی کمدی نداریم که سالن به قول معروف از خنده منفجر شود؟
اما در همین روزها که در صف ورود به سالن نمایش ایستاده بودم و غرهای متداوم و ریز که چرا فیلم کمدی نداریم و همه فیلمها تلخ است و اینها، که کسی از پشت سرم صدایم را شنید و گفت، نگران نباش فردا فیلم "بارکد" حال و هوای همه را عوض میکند و خنده را به سالن میآورد. برگشتم و دیدم این را مصطفی کیایی کارگردان فیلم "بارکد" میگوید. با خنده سری تکان دادم و در دلم گفتم خدا را شکر فردا با روحیهای خوب به خانه برمیگردم.
این را هم بگذاریم کنار تا روز گذشته که پنجمین روز از جشنواره فیلم فجر را سپری کردیم و فیلم "بارکد" به کارگردانی مصطفی کیایی در کاخ جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.
فیلم داستان پسری است که رویای پولدار شدن در سر را دارد. طبق فیلمهای این کارگردان بعد از چند سکانس، نمایش مسابقه دو ماشین در خیابانهای تهران، حاضران در سالن را روی صندلی میخکوب کرد.
انگار که کیایی از همان ابتدا قرار بود میخ این در را محکم بکوبد و تماشاگر را تا انتها پای فیلم خود بنشاند. او واقعاً هم درست گفت. بعضی از دیالوگهای فیلم آنقدر خندهدار است که هر قدر هم نخواهی بخندی، نمیشود.
اما وقتی به عمق ماجرا و فیلم فکر میکنی و داستان فیلم را از انتها به ابتدا میبینی، مدام در ذهنت جستجو میکنی که آنچه دیدهای از کجا آغاز شده است، اما در باورت هم نمیگنجند که چقدر آدم پولدار این فیلم و نیز پلیس غیرواقعی هستند و هرگز نمیتوانی آنها یا آنچه در فیلم دیدهای، باور کنی. اصلاً اگر قرار بود داستان این فیلم سرراست و دقیق از همان ابتدا تعریف میشد، شاید بیشتر به دلت میچسبید تا اینکه مدام در طول فیلم باید به ذهنت رجوع کنی که چرا یک آدم پولدار باید به یک آدم معمولی اعتماد کند و زندگی او را در شرایطی نه چندان مساعد در باور خود بگنجاند. یا اینکه پلیسها اگر روزی روحیه شوخ طبعی را هم با خود همراه داشته باشند، دیگر پلیس بداخلاق و با ابهت در جامعه ما معنایی نخواهد داشت.
اما آنچه تماشاگران را راضی از سالن خارج میکند، همان سبک ساختار و فیلمنامه اغلب کارهای این کارگردان تینیجری است که اینبار در "بارکد" هم جواب داده و با یک فیلم امروزی و حرفهایی از جنس امروز روبرو هستیم. همین کافی است که یک فیلم حالت را خوب کند و برخلاف روزهای گذشته با روحیه شاد از سالن بیرون بیایی.