سرویس موسیقی هنرآنلاین : باغ نگارستان در شبهای سرد آستانه زمستان میزبان طیفی از علاقهمندان موسیقی است که رفتن به کنسرت برای آنها تفریح نیست. این مجموعه تاریخی از 25 تا 27 آذرماه شاهد اجرای کنسرت "ویول و زمستان" توسط "آنسامبل کارگاه موسیقی باروک" است.
کریستف رضاعی آهنگساز و خواننده، این روزها با موسیقی فیلم " در دنیای تو ساعت چند است" میان عده زیادی از مردم شناخته شده است. اما علاقهمندان جدی موسیقی نام او را از سالها پیش و زمان تاسیس گروه "نور" شنیدهاند. این گروه که اواخر دهه هفتاد فعالیت خود را آغاز کرد با ترکیب سازهای ایرانی و غربی نوع خاصی از موسیقی را به مخاطب ارائه کرد که ترکیبی از موسیقی کهن ایران و قرون وسطایی است. همنشینی موسیقی کردی با موسیقی کلیسایی و ترکیب آوازهای اروپایی و ایرانی رنگ جدیدی در موسیقی این گروه به وجود آورد که حاصل آن در آلبوم "آلبا" به گوش مخاطبان رسید.
اما در تمام این سالها کنسرتهایی هم توسط این گروه برگزار شد که ویژگی خاص دیگری در تعدادی از آنها دیده میشد. اجرای کنسرت در مکانهای تاریخی، ارتباط بسیاری با جنس موسیقی این گروه داشت و به همین دلیل محراب کلیساهای آذربایجان غربی و قلعه تاریخی اردشیر بابکان در فیروز آباد استان فارس از مکانهایی بودند که برای اجرای کنسرت انتخاب شدند.
این بار هم فضای تاریخی باغ نگارستان میزبان گروه جدیدی است که فعالیت خود را بیش از یک سال پیش آغاز کرد تا به بررسی و اجرای تاریخ موسیقی بپردازد. کریستف رضاعی با همان دغدغه پرداختن به موسیقی قدیم اروپا، به همراه آنسامبل کارگاه موسیقی باروک تهران به اجرای بخشی از تاریخ موسیقی میپردازد که در ایران چندان شناخته شده نیست.
مخاطبان کنسرت "ویل و زمستان" در سالن کوچک و صمیمی موزه نگارستان فضایی متفاوت از همیشه را تجربه کردند. تجربه نشستن روی مبلهای استیل قدیمی که در فضایی بین پردههای مخمل و پرتره چهرههای نامدار ایران چیده شده بودند، اتفاق جدیدی برای کنسرترو هایی است که به فضای آکوستیک سالنهای موسیقی عادت کردهاند. اما این تجربیات جدید فقط به فضای سالن محدود نشد، بلکه شنیدن صدای سازهایی که سالهای طولانی است از دنیای موسیقی کنار رفتهاند، حال و هوای خاصی به این کنسرت بخشید.
بخش اول این کنسرت با حضور "لیام فِنِلی" نوازنده بلژیکی سرشناس ساز ویولا داگامبا، به تکنوازی سازی اختصاص داشت که در ایران شناخته شده نیست. ویولا داگامبا اواسط قرن پانزدهم میلادی در اسپانیا ظهور کرد و در دوره باروک محبوبیت زیادی داشت اما با رسیدن به دوره کلاسیک از صحنه موسیقی حذف شد. لیام فنلی پس از حضور بر صحنه با فارسی روان و لهجهای دلنشین به صحبت با تماشاگران پرداخت و ضمن معرفی قطعات گفت انتخاب کردن آهنگ برای این برنامه کار سختی بود. او به اجرای قطعاتی متفاوت پرداخت که آهنگسازان ایتالیایی، آلمانی، انگلیسی و فرانسوی در قرنهای 16 تا 18 میلادی برای ویولا داگامبا ساخته بودند.
این ساز 7 سیم که شباهتی به ویولنسل دارد با صدای متفاوت خود لحظات خاصی را برای شنوندگان به وجود آورد. نکته جالب در شیوه نواختن این ساز نحوه به دست گرفتن آرشه توسط نوازنده بود. لیام فِنِلی آرشه را مانند آرشه کمانچه به دست گرفته بود و از این منظر متفاوت با خانواده زهیهای اروپایی بود. از سوی دیگر تعداد زیاد سیمهای ساز باعث میشد انگشت گذاری روی دسته ساز شباهتی به ساز گیتار داشته باشد.
بخش دوم برنامه به گروه نوازی اختصاص داشت و باز هم شنونده صدای یک ساز قدیمی و در عین حال جدید برای مخاطب ایرانی بودیم. یک هارپسیکورد آبی رنگ روی صحنهای قرار گرفته بود که نورپردازی آن فقط با دو آباژور انجام میشد. رضا عسگرزاده و فرهود بیگلربیگی (فلوت رکوردر)، پوریا کیانی (ویولن)، پویان فرزین (فلوت تراورس) و آیدین منعم (هارپسیکورد) نوازندگانی بودند که به همراه کریستف رضاعی (تنور) در فواصل مختلف به صحنه آمدند تا با ترکیبهای سازی متفاوت به اجرای قطعات با کلام و بیکلام از دوره رنساسن و باروک بپردازند.
هارپسیکورد سازی شبیه پیانو است که نزد موسیقیدانان دوره رنسانس و باروک محبوبیت زیادی داشته و یکی از مهمترین سازهای کلاویهای موسیقی اروپایی از قرن شانزدهم تا نیمه قرن هجدهم میلادی بوده است. زنگ خاص صدای آن رنگ متفاوتی در قطعات موسیقی ایجاد میکند که برای شنوندگان حاضر در سالن سفری به تاریخ موسیقی را ایجاد کرد. کریستف رضاعی هم در بخشهایی از برنامه به اجرای آوازهای ایتالیایی و آلمانی پرداخت.
با توجه به تفاوت موسیقی دوره باروک با موسیقی امروز اروپا، تفاوتهای ساختاری و تکنیکی بسیاری در شیوه نوازندگی قطعات دورههای مختلف وجود دارد که نوازنده برای اجرای آنها به مطالعه و تمرینهای بسیار نیاز دارد. آنچه اعضای آنسامبل باروک ارائه دادند نشان دهنده تسلط کامل آنها بر نوعی از موسیقی است که برای به دست آوردن آن با علاقه بسیار تلاش کردهاند.
انتهای پیام/
مریم درویش