سرویس مد و لباس هنرآنلاین : زیورآلات ترکمن یکی از صنایع دستی قومی است که در میان بیشتر مردم ایران شناخته شده است. این زیورآلات که بیشتر توسط زنان استفاده می‌شوند توسط تعداد اندکی از صنعتگران ترکمن ساخته می‌شوند. جنس این زیورها معمولا از نقره است اما گاهی اوقات از فلزات کم ارزش‌تر آلیاژی مانند برنج و ورشو نیز در ساخت زیور استفاده می‌شود.

جذابیت و شکل خاص این زیورها باعث شده در سال‌های اخیر زیورآلات ترکمن علاوه بر تهران و شهرهای دیگر ایران، در بعضی از کشورهای خارجی نیز طرفدار داشته باشد. اگرچه اطلاعات دقیقی در مورد تاریخ زیورسازی در میان ترکمن‌ها وجود ندارد اما استفاده از زیورآلات نقره‌ای در چند صده اخیر بین آنها رواج داشته است. این زیورها توسط استادکاران با وسایل ابتدایی و روش‌های خاص ساخته می‌شود.

زیورآلات ترکمن فقط به انگشتر، گوشواره و... محدود نمی‌شود بلکه کاربرد آنها به عنوان زیورهای لباس، سر و پیشانی، مو، کمر و حتی زیورهای اسب دیده می‌شود. در میان مردان هم استفاده از زیور رواج دارد و آنها زیورآلات خاص خودشان را روی انگشتر، کمربندهای نقره‌ای، خنجر و شلاق اسب استفاده می‌کنند.

نقوش و ظرافت زیورآلات ترکمن ویژگی‌های خاصی دارد که آن را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند. نقوش به کار رفته روی این زیور‌آلات الهام گرفته از طبیعت اطراف ترکمن‌هاست که به صورت ساده و خلاصه شده روی زیور نقش می‌بندد. شکل‌های بسیار ساده‌ای از ماهی، پرنده، زنگوله، انار، پروانه و... از دیگر نقش‌هایی هستند که روی زیورها به کار می‌روند.

استفاده از زیور نزد ترکمن‌ها علاوه بر جنبه تزئینی و خودآرایی، کاربرد مذهبی و آئینی هم دارد. ترکمن‌ها عقیده دارند ترکیب فلز و سنگ انسان را در مقابل نیروهای ناشناخته حمایت می‌کند، به همین دلیل هنرمندان زیورساز ترکمن در تزئین زیورهایشان از عقیق، فیروزه و شیشه‌های رنگی استفاده می‌کنند.

آویزهای مختلفی که از سکه یا قطعات فلزی ساخته شده و با زنجیر به هم متصل شده‌اند به شکل کلاه روی سر قرار می‌گیرند یا مانند گردنبند یا کمربندی بزرگ استفاده می‌شوند. بعضی از زیورها کوچک هستند و به جای دکمه روی لباس استفاده می‌شود اما بسیاری از زیورهای ترکمن حجم زیاد و اندازه‌های بزرگ دارند.

اما امروزه استفاده از این زیورآلات کم شده است و بسیاری از ترکمن‌ها استفاده از طلا و جواهر را به صنایع دستی سنتی خود ترجیح می‌دهند. همین موضوع باعث کاهش شدید تعداد سازندگان زیور شده و این موضوع باعث شده تهیه زیورآلات ترکمن برای علاقه‌مندان آن سخت شود.

انتهای پیام/