سرویس مد و لباس هنرآنلاین: سیدمحمد هاشمیفرد معتقد است که تخصص در حوزه مد و لباس باید در ابعاد مختلفی باشد تا بتواند این حوزه را دستخوش تغییر کند اما به دلیل پارهای از مشکلات هنوز افراد چند وجهی در این صنعت کم و انگشت شمار هستند. قسمت دوم گفتوگوی هنرآنلاین با این متخصص را بخوانید.
به نظر میرسد ناشناخته ماندن حوزه مد به دلیل نبود کارشناسان تحصیل کرده است که در عین حال بازار را نیز بشناسند. نظر شما چیست؟
قطعا. ما افراد چند وجهی کم داریم. یکی از بزرگترین مسائل در هر صنعت با توجه به رشد سریع فناورى و استفاده از آن در هر هنر یا صنعت و بطور کلى امور تخصصى بهره مندى از افراد متخصص و چندبعدى است و البته تامین و جلب نظر افراد چند وجهى کار چندان ساده اى نیست؛ افرادی که بتوانند ارتباط صحیح و مؤثرى در حوزه تخصص خود ایجاد کنند و در کوتاهترین زمان مسائل درون حوزه اى خود را پاسخگو باشند.
در حوزه پوشاک برای تولید صرفا طراح، خیاط، سرمایه گذار، مدیر تولید یا یک بازاریاب در عین لزوم و وجوب کافی نیست. حضور تمام این افراد و اتحاد و هماهنگی بین آنها در قالب یک تیم جوابگوی نیاز این عرصه است. یعنی بتوانیم افراد را مدیریت کنیم که لبههای تیزشان به یکدیگر برخورد نکند، زیرا افراد متخصص به جایی می رسند که کاملا دقیق هستند که این دقت، تیزی به دنبال دارد منتها این تیزی مختص زاویه دیدی است که تنها او دارد، اما یک مدیر با یک نگاه درست و جامع میتواند او را همراه و هماهنگ با سایر افراد گروه کند و از تخصص وى در خدمت هدف مشترک گروه به بهترین وجه بهره برد. متاسفانه ما در حوزه کارِ گروهی دچار مشکل هستیم، زیرا نیروی کارآمد برای مدیریت این گروه از افراد متخصص به ندرت پیش میآید تا در عین توانمندى در اداره یک مجموعه تحت مدیریت و مالکیت خود بتواند در قابل یک کار گروهى کار کند.
معمولا در ایران برای تخصص و متخصصین از نظر مالی و فکری، ارزشی که شایسته و متناسب با ارزش کار آنهاست قائل نیستند. شاید این یکی از دلایلی است که باعث می شود، افراد به جای کار در یک برند معتبر کسب و کار کوچک را ترجیح بدهند.
دقیقا این مشکلى کلیدى است و یکى از تفاوتهاى بنیادین فرهنگى ما با برندهای موفق خارجی است. البته تمام افراد و برندهاى خارجی خوب نیستند زیرا در بین آنها نیز افراد ناموفق هستند. ما باید سعی کنیم از تجارب ارزشمندی که در دنیا گسترش یافته بهرهمند شویم. یکی از بزرگترین معضلات مدیریتی در ایران همین مساله است به خصوص در بخش مدو لباس و طراحی این مساله حاد است. در کشوری مانند ایران که چهار فصل واقعی هستیم همیشه نیاز به تنوع و تحول داریم، لذا باید یک شرایطی ایجاد کنیم که با توجه به شرایطی اقلیمی لباس مناسب ارائه کنیم که قطعا خوب و مفید است زیرا تولید و مصرف را افزایش می دهد، که خود این مصرف ایجاد اشتغال، کارآفرینی و رونق اقتصادى را به دنبال دارد. اگر بتوانیم این مساله را حل کنیم قطعا متخصصان بسیارى وارد عرصه میشوند و تولید افزایش مییابد که سود تولیدکننده را بالا میبرد و صد البته باید به نسبت موفقیت و اثرگذارى و نقش هر طراح یا هر متخصص دیگری ، وى را در منافع حاصله سهیم کرد؛ این به این معناست که تمامى اعضاى یک گروه نسبت به حقوق و تکالیف و وظایف خود باید رفتارى آگاهانه و مسئولانه داشته باشند.
خود ما چطور می توانیم این تحول را ایجاد کنیم که یک متخصص ارزش پرداخت پول را دارد و صرفا سرمایهگذاری جوابگو نیست. برخی از کارشناسان معتقدند این عرصه خانوادگی اداره میشود؟
توجه به مد و ایجاد بازار آن و گردش پولی هنگفت در دنیا که ما سهم بسیار کوچکی در آن داریم یک مساله وارداتی است و نتیجه یک شب حاصل نمیشود و یک پیشینه بلند دارد، بطوری که شاهد حضور فعال، موفق و مؤثر بسیارى از برندهاى معتبر دنیا در دنیا با تجربه حضور بیش از صد سال در این عرصه هستیم. البته در این رشته نیز فعالیتهاى خانوادگی وجود دارد اما صرفا این مسالهاى کلیدى نیست و بسیارى از برندهاى موفق هم هستند که از کمترین افراد خانواده در مدیریت و اجراى امور بهره مندند و آنچه که لازم است تخصص است و نه قرابت! من معتقدم کار باید درست، انجام شود و کار درست نیز انجام شود، و صحیح تر اینکه : "کارِ درست را باید درست هم انجام داد." یعنی باید بهترین ها را داشته باشیم. یک طراح باید اثری ارائه کند که قابلیت ریسک یک سرمایه گذار را داشته باشد زیرا شکست آن یک مشکل عظیم به دنبال دارد و اینجا است که ارزش یک انتخاب درست مشخص میشود و ما فعلا در آن مشکل داریم. چرا برندهای خوب دنیا طراحان خود را طوری حمایت میکنند که وى اصلا فکر همکارى با مجموعه دیگری و یا تأسیس برندى هر چند کوچک ولى براى خود،را نکند؟ بهترین ایده این است که برندها متخصصان خود را حفظ کنند. متاسفانه هنوز نوع برخورد ما با متخصصان درست نیست و جایگاه آنان مشخص نشده است. دولت نیز در این اواخر به دنبال برند سازی و درآمد زایی براى بخش خصوصى است تا بتوانیم اشتغالزایی بیشترى کنیم. برندینگ بهترین راه براى جلوگیرى از هدر رفتن منابع ملى و خام فروشى است و با این روش علاوه بر کسب مبالغ بسیار قابل توجه ،موجبات اشتغال خیل عظیمى از نیروى کار داخلى و در نتیجه رونق اقتصادى و به تبع آن پیشرفتى چند بعدى را فراهم میاورد. یکی از اساسی ترین و بهترین راههای اشتغالزایی مد است که نسبت به خیلى از صنایع ، بسیار هم ارزان است.
منظور شما از اینکه صنعت مد ارزانتر از خیلى از دیگر صنایع است، چیست؟
در صنعت نانوتکنولوژی با ده میلیون دلار سرمایه گذاری شاید تعداد بسیار اندکى به اشتغال برسند، اما با یک میلیون دلار چندین برابر معمول افراد در صنایع دیگر که آنچنان پیشرفته هم نیستند، به اشتغال دعوت می شوند چرا که این هنر- صنعت علیرغم استفاده از ماشین آلات و تکنولوژى همچنان نیازمند نیروى کار قابل توجه است. برای کشوری مانند ایران که افراد خلاق و باسواد و متأسفانه بیکار زیاد داریم ،این عرصه بسیار مفید است. گفته می شود تنها حدود 5 میلیارد دلار هزینه پوشاک در کشور می شود- که البته به اعتقاد بنده رقم واقعى بیش از اینهاست -اما آثار بومى کردن این صنعت بسیار ارزشمند است و اگر توجه بیشتر و شایسته اى به آن شود تعداد بسیار قابل توجهى از درصد بیکاران متخصص، نیمه متخصص و غیر متخصص را که هزینه هاى هنگفتى صرف آموزش آنان شده است جذب می کند؛ نیروهائى مانند بازاریاب، حسابدار، عوامل تولید ، طراح و خیاط و اداره فروش و ترابرى و محل هاى عرضه و فروش و بسیارى مشاغل مستقیم و غیر مستقیم...
برند استاندارد در ایران بسیار اندک است زیرا به نظر می رسد فناوری در صنعت پوشاک ایران بسیار کمرنگ است لذا اعتماد در مخاطبان وجود ندارد. در این شرایط چه باید کرد؟
این یکی از حلقه های مفقوده تولید ما است. قطعا فروش پایان کار نیست و آغاز تعهد است. این حرف را باید به آن توجه کرد زیرا تولید درست حمایت درست از کالا و مشتری را میطلبد. باید کالا را تا تولید حمایت کنیم و پس از آن نوبت به حمایت از مشترى با ارائه کالائى با کیفیت و با قیمت مناسب، بعد از خرید کالاست که از خرید خود راضى باشد و راضى بماند تا خرید بعدى و این تداوم و استمرار خرید بازگشت سرمایه را به دنبال دارد و موفقیت یک برند را تضمین مىکند.
به نظر می رسد که در عرصه چرم برندسازی بیشتر پیشرفت کرده است؟
ما یک مزیت مطلق داریم و یک مزیت نسبی. معمولا کالاهاى اندکى در دنیا داراى مزیت نسبى در حوزه خود هستند و شاید مزیت مطلق را در کالاهاىهاى تک (High Tech) و با فناورى بالا بیشتر بتوان دید.مثلا زعفران ایران یک مزیت نسبى بسیار قوى دارد مانند پسته و فرش دستباف ایرانى هرچند که با اتخاذ سیاستهاى غلط و مخرب و بکار گماردن افراد ناکارآمد و نالایق و گاهى کمسواد و کماطلاع و بعضاً بىاطلاع در هر حوزه، از قدرت حضور این نوع کالاهاى ایرانى در بازارهاى بینالمللى بشدت کاسته شده است و اگر در تکرار و ادامه این نوع رفتارهاى غلط اصرار کنیم و آنها را اصلاح نکنیم کمکم شاهد بیان خاطرات روزهاى خوشمان خواهیم بود! همه کشورها در تمام صنایع محال است که مزیت مطلق داشته باشند که اگر اینچنین بود آمریکا یکى از بزرگترین واردکنندگان کالا در دنیا نبود، اما آنچه که باعث تحول و رونق اقتصاد و هنر می شود وجود مزیت نسبی است، زیرا این بخش باعث می شود یک نفر نسبت به دیگران در یک موضوع خاص برتری و مزیت داشته باشد.
بین زعفران در قائنات و کاشان قطعا برتری با قائنات به دلیل پیشینه و عمق تاریخی آن است. با توجه به اینکه چرم کالای نسبتا گرانی است و عرضه آن نیز باید متناسب با کیفیت آن باشد. ما در این صنعت و تهیه پوست که ماده خام اولیه مورد نیاز این رشته است وضع نسبتا مطلوبى نسبت به دیگران داشته و علاوه بر آن از نیروى کار و انرژى ارزانترى نسبت به پیشروان این صنعت مثل ایتالیا و اسپانیا و ترکیه بهره مندیم؛ عواملى که قیمت تمام شده کالا را رقابتى تر کرده هرچند به نظر بنده، ما هنوز در فرآورى و کیفیت و ظرافت محصولات این رشته از صنعت پوشاک ،تفاوت غیر قابل اغماضى داریم و باید این فاصله را به حد اقل برسانیم. البته کشورهایی مانند سوریه و لبنان به محصولات چرم ایرانى علاقمند هستند و این خود نشانه ایست بر وجود پتانسیل مناسب براى توسعه این صنعت در سطح منطقه اى و بین المللى و میتوان به تعمیم این موفقیت در دیگر بخش هاى حوزه پوشاک امیدوار بود. باید این فرمول را در بخشهای دیگر تعمیم بدهیم و مزیت سازی کنیم.
چگونه؟
درست است که ماده اولیه صنعت پوشاک در ایران به نسبت بزرگان تولید انبوه پوشاک جهان گران است، اما علت اصلی آن تدابیر نادرست دولت برای تولید کنندگان است باید فضایی ایجاد کنیم که تولیدکننده ماده اولیه را ارزان تهیه کند و عوامل و فاکتورهای مزاحم مانند قوانین بیمه و مالیات که موانع بزرگى براى توسعه کار کارفرمایان در این صنعت هستند را حذف کرده تا حقوق هر دو طرف یعنی کارفرما و کارگر در کنار مصرف کننده مد نظر قرار گیرد و کالا با قیمت مناسب در داخل و به تبع آن رقابتى جهت حضور در بازارهاى خارجى عرضه شود.
قطعا مقایسه کشور با ده سال پیش کار درستی نیست و باید اساس مقایسه را درست انجام داد و خود را با رقبا در زمان حال مقایسه کرد.لازم است رشد تصاعدى رقبا با بهره گیرى از فناورى مدرن و بروز و حد اکثرى فاصله ما با رقبا را روز به روز بیشتر میکند و این موضوع بسیار نگران کننده است. لذا باید برای تولید سوبسید در نظر بگیریم تا این بخش از صنعت راه خود را پیدا کند راهى که در ابتدا بازار داخلى را بى نیاز از واردات میکند و پس از آن به ورود به بازارهاى منطقه و بینالمللى مى اندیشد. خیلى لازم نیست دست تولید کننده را بگیریم ،اگر پای او را رها کنیم کار بزرگى انجام داده ایم! تولیدکنندگان ما از فهم و هوش بالائى برخودارند، اما عامل اصلی استمرار در موفقیت را هم باید فراهم کنیم. ما در صنعت پوشاک باید عوامل مزاحم تولید را حذف کنیم و عوارض ورود مواد اولیه را کاهش دهیم. اگر بتوانیم تکنولوژی را وارد کنیم و از آن استفاده کنیم نتیجه خوبی خواهیم گرفت. باید کمک کنیم که تولیدکننده کالای خود را رقابتی و با کیفیت تولید کند. اگر چنین اقدامی انجام شود ایران طی ده سال یکی از قطبهای مد در دنیا خواهد شد.
یکی از مشکلاتی که تولیدکننده ها از آن حرف می زنند این است که خریدار ایرانی دیگر به کیفیت چندان معتقد نیستند و صرفا ارزانی را مد نظر دارند را چطور می توان تغییر داد؟
اساسا کالا یک کد دارد که دستورالعمل های اجرایی مصرف آن کالا را ارائه میکند. اینکه کالا برای چه تولید شده شامل چه دسته و گونه ای است و در کجا کاربرد دارد و عمر مفید آن چه مقدار است و... این عوامل باید در یک خط قرار گیرند تا موقعیت آن کالا براى مصرف کننده مشخص شود. لذا در مرحله نخست باید طبقه بندی درستی از کالا ها داشته باشیم و جایگاه آنان را مشخص کنیم.
برخی از برندها برای دوره مصرف مشخصی تولید میشوند. اگر ما حلقههای مفقوده را پیدا کنیم و عوامل مزاحم را حذف کنیم قیمتها کاهش مییابد. قطعا برندهای بسیار خوب برای همه افراد قابلیت خرید را ندارند. کالا باید در دوره مصرف مشخص خود ،بهترین کیفیت را داشته باشد و قطعا مانند گذشته نیست که یک زمان طولانی را شامل شود، یعنی باید بتواند یک زمان معقول را پاسخگو باشد. ایجاد یک نگاه درست در عرصه تولید باعث رسیدن به یک باور ملی و ارائه کالای با کیفیت میشود. ما تمامی امکانات جهت رشد را داریم، اما توجه درست یعنى حضور متخصصان دلسوز را بمیزان کافى نداریم وگرنه این صنعت پیشرفت خواهد داشت. ما برای توفیق در این هنر - صنعت نیاز داریم که افراد حرفهای را به کار بگیریم و حق و حقوق آنها را به صورت منصفانه پرداخت کنیم و شرایط برد - برد را فراهم کنیم. در این صورت امکان پیشرفت فراهم میشود. این صنعت مانند یک چرخ است که نیازمند پرههای زیادی است که باید در کنار یکدیگر فعالیت کنند و امکان حذف هیچیک از آنها نیست.
و سخن آخر؟
از دکتر ستار زرکلام استاد برجسته رشته حقوق مالکیت ادبی و هنرى دانشگاه هاى کشور که از پیشروان این رشته در کشور بوده و منت استادی بر من دارند نهایت تشکر و سپاسگزارى را دارم و آنچه که به عنوان دانشِ اندک در این هنر- صنعت آموختم، تبلور اندکى از دانش و تجربه بسیار این استاد فرهیخته است و امیدوارم همیشه مشمول الطاف روشنگرانه ایشان کنم. تمام سعى و تلاش بنده در ایجاد بینشى چند بعدى در خود و بازتاب بیدریغ تجارب و مطالعاتم در این حوزه در سطح ملى بوده و این مهم را یکى از نیازهاى مهم در تحقق اهداف بلند در سرافرازى کشور عزیزمان ایران میدانم. از حضور شما و زحمات و تلاش بى وقفه و پیگیرىهایتان نیز سپاسگزارم.
انتهای پیام/
سمیه باقری