سرویس مد و لباس هنرآنلاین: تحولات عرصه آموزش و پرورش از تغییر نظام آموزشی گرفته تا یکرنگی لباس مدارس همه در سایه نگاهی شکل گرفت که ظاهرا تنها در ظاهر این مسائل باقی ماند و تار و پود بسیاری از زوایای پنهان و مسائل موجود در این عرصه را نادیده گرفت.

رنگارنگی لباس مدارس و دور شدن از تیرگی پوشش، در ظاهر برای هر بیننده‌ای جذاب است اما اینکه رنگ‌ها، طرح‌ها و جنس پارچه‌ها بر چه اساسی انتخاب می‌شوند از جمله سوالاتی است که هرگز هیچ کدام از مسئولان به آن پاسخ ندادند؟

پوشیدن لباس فرم و شکل گیری یک نظم ظاهری در مدارس از جمله مهترین فرایندهای اجباری شدن این طرح در مدارس بود اما اینکه پشت پرده دوخت این لباس و اجبار والدین برای خرید از یک محل مشخص چه ترفندهایی خفته است، سوالی است که زمان پاسخ دادن به آن رسیده است.

لباس فرم مدارس در حالی رشد پیدا کرد و در تمام کشور اجباری شد که بسیاری از کارشناسان از آن استقبال کردند و استفاده از این پوشش را روش خوبی برای ایجاد یک نظم ظاهری در مدارس، پنهان کردن فاصله طبقاتی کودکان و نوجوانان و ایجاد یک فضای رنگارنگ اعلام کردند اما مشکل اینجاست که نه تنها این اهداف محقق نشد بلکه این بخش نیز مانند بسیاری از طرح‌ها تبدیل به روشی برای پول درآوردن برخی افراد سودجو و کلافگی و سردرگمی خانواده‌ها شد.

رنگارنگی گمشده در بی‌طرحی

قطعا تمام آنچه کارشناسان درباره فواید لباس فرم مدارس پیش بینی کردند درست است و لباس مدارس توانست بخش مهمی از این مسیر را طی کند اما باقی مسیر را چرا راه به بیراهه می‌پیماید، ما نمی‌دانیم؟

کافی است برای ثبت نام کودک خود به یکی از مدارس مراجعه کنید، خواهید دید که مدرسه شما را برای خرید لباس فرم مدارس به یک محل مشخص راهنمایی می‌کند. محلی که اغلب یک خیاطخانه ساده است و طراحی لباس برای سنین مختلف در آن هیچ مفهومی نیافته است!

لباس مدارس به معنای استفاده از آن در محیط مدرسه بر مبنای سن و جنسیت کودک در مرحله نخست و موقعیت جغرافیایی و فرهنگی او در مرحله دوم است اما کمی دقت در لباس مدارس نشان می‌دهد که آنچه به عنوان فرم استفاده می‌شود تنها ابعاد کوچک شده همان لباس بزرگترها با کمی رنگارنگی است!

مشکل اصلی اینجاست که نبود طراحی برای مدارس باعث انزجار برخی از پایه‌های تحصیلی از این لباس شده است به نحوی که برخی از دانش آموزان دوست دارند زودتر ساعات مدرسه به پایان برسد و به قول خودشان از شر این لباس راحت شوند!

تا جایی که می‌دانم قرار بود این لباس خود به نوعی انگیزه و شادمانی برای دانش آموزان تبدیل شود اما اینکه چرا راه به خطا پیموده شده است جای بسی سوال دارد؟

فرشته ضرغامی، طراح لباس کودک و کارشناس حرفه‌ای آموزش و پرورش درباره لباس فرم مدارس نیز در این باره به خبرنگارهنرآنلاین گفت: متاسفانه طراحی لباس مدارس بر روی یک محور تکرار انجام می‌شود و از فرم‌های محدودی در آن بهره می‌برند در واقع برای چنین لباس‌هایی اغلب جذابیت‌های لازم در هر رده سنی لحاظ نمی‌شود.

او در ادامه افزود: لحاظ کردن جذابیت برای لباس فرم مدارس بسیار اهمیت دارد زیرا بر علاقه یا نفرت کودک نسبت به پوشش در کیفیت آموزش برای او موثر است. این درحالی است که اغلب لباس‌های فرم مدارس جذابیت خاصی ندارند و صرفا با نواردوزی یا استفاده از رنگ تفکیک می‌شوند.

این طراح لباس کودک تصریح کرد: به نظر می‌رسد افراد غیرمتخصص وارد این حوزه شده‌‌اند و طراحان حرفه‌ای و کسانی که این بخش را می‌شناسند دستی در طراحی لباس مدارس ندارند.

ضرغامی از فعالیت تولید‌ی‌ها در زمینه لباس مدارس خبر داد و گفت: یک سری از تولیدکننده‌های بازار آزاد با استفاده از برخی روابط توانسته‌اند برای خود جایگاهی ایجاد کنند و کار را به صورت پروژه‌ای ارائه دهند در حالی که هیچ طراحی در این کار با آنان همراه نیست و متاسفانه نظارتی هم وجود ندارد.

او بیان کرد: کیفیت دوخت لباس مدارس در وضعیت واقعا بد و نامناسبی است زیرا تولیدکننده‌ها برای سود بیشتر کار را ارزان به خیاط می‌سپرند.

ضرغامی توجه به رده سنی و جنسیت محصلان را ضروری خواند و اظهار کرد: تمام محصلان در رده سنی کودک قرار ندارند و عده‌ای نظیر گروه دبیرستان در سن بلوغ قرار دارند. این در حالی است که هیچ توجهی به روحیات این گروه و علایق آنها نمی‌شود. ضمن اینکه لباس‌ها هیچ طرح و فرم خاصی ندارند و حتی برای رنگ‌ها نیز به سن افراد توجه نمی‌شود به همین خاطر بارها دیده‌ام که دانش آموزان از پوشیدن این لباس‌ها اکراه دارند.

پارچه‌های بی‌کیفیت و آب رفتن لباس‌ها

قیمت تمام شده پایین از جمله مسائلی است که به قول مدارس و کارگاه‌های دوخت برای لباس فرم بسیار مهم است اما به نظر می‌رسد این قیمت پایین، به مفهوم کاهش سود تولیدکننده نیست بلکه تولیدکنندگان برای به دست آوردن قیمت پایین‌تر از پارچه‌هایی با کیفیت نازلتر و دوخت‌هایی سریعتر و کثیف‌تر بهره می‌برند تا دستمزد کمتری به مزدی دوزها بدهند.

سایز بندی هم از همان مواردی است که بسیاری از والدین از آن شاکی هستند. میترا مادر یکی از دانش آموزان سوم ابتدایی معتقد است که اساس هیچ سایز بندی در لباس مدارس وجود ندارد زیرا او هر ساله مجبور است که دوباره به سایز کردن لباس کودک خود بپردازد ضمن اینکه آب رفتن برخی از پارچه‌ها نیز مشکل آفرین است تا جایی که او می‌گوید در سال گذشته مجبور به خرید دوباره لباس مدرسه دخترش شده است.

میترا درباره قیمت این لباس‌ها گفت: به نظر من نه تنها لباس مدارس ارزان قیمت نیست بلکه در عین بی کیفیتی با قیمت بسیار بالایی عرضه می‌شود وگرنه پرداخت 60 هزارتومان برای مانتو شلوار یک کودک 9 ساله آن هم با این کیفیت پارچه و دوخت کثیف و سایز بندی‌های افتضاح چرا ارزان محسوب می‌شود؟

سهیل عباسی، طراح بین‌المللی لباس نیز توجه به طراحی لباس را ضروری خواند و در این باره گفت: لحاظ کردن گزینه آزادی حرکت و فکر در لباس فرم مدارس بسیار ضروری است زیرا کودکان در این سنین پر اشتیاق و انرژی هستند لذا لباس نباید دست و پا گیر آنها باشد به نحوی که کودک مدام بخواهد زمان مدرسه تمام شود تا بتواند لباس را از خود دور کند.

عنی گزینه زیبایی و آزادی باید به کودک برای استفاده از لباس انگیزه و شادی بدهد تا او بتواند لباسش را دوست داشته باشد زیرا در غیر اینصورت لباس خود یک وزنه روحی بر روی شانه‌های کودک خواهد بود.

مدرس جهاد دانشگاهی جنس لباس فرم مدارس را نازل خواند و گفت: به نظر من طراحی چندانی در حوزه لباس مدارس شکل نمی‌گیرد و اغلب این لباس‌ها از طریق خیاطی‌ها و بر اساس رنگ پیشنهادی مدارس دوخته می‌شود به همین خاطر جنس پارچه‌ها عموما نازل است تا قیمت تمام شده کمتر شود در صورتیکه قطعا جنس نامرغوب لباس باعث آزار کودک می‌شود.

عباسی ادامه داد: طراحی به معنای ایجاد تغییر در فرم و محتوای لباس مدارس است اما در محتوای لباس مدارس هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود یعنی کودکان نیز همان مانتو یا کتی را می‌پوشند که بزرگترها استفاده می‌کنند و هیچگونه خلاقیت خاصی برای آزادی عمل بیشتر آن‌ها لحاظ نمی‌شود.

او توضیح داد: مثلا برای بسیاری از کودکان در مدارس کت به عنوان لباس فرم پیشنهاد می‌شود در حالیکه قطعا پسرها در این سنین پر انرژی و فعال هستند اما پوشیدن یک کت با شکل معمول آن به معنای محدود کردن فعالیت های کودک و توقع کنترل تمام هیجانات از جانب اوست.

عباسی در مورد لباس مدارس دختران نیز گفت: برای لباس دختران باید سعی کنیم از ترکیب‌های آبرنگی بیشتر بهره ببریم و یا بر روی پوشش سر آن‌ها حاشیه‌های خاص رنگی ایجاد کنیم. ایجاد یک کاور از رنگ‌های ترکیبی برای این گروه بسیار خوب و قابل قبول است اما باید این نوع پوشش بر اساس فصل تغییر کند تا احساس یکنواختی و دلزدگی به کودک القاء نکند.

او افزود: طراحی لباس باید با توجه ویژه‌ای به اصول روانشناسی صورت گیرد به این معنا که سن، رشته تحصیلی و جنسیت کودک از زوایای مختلف مورد بررسی قرار گیرد.

لباس مدارس کاهش فاصله طبقاتی یا فشار مالی؟

کاهش فاصله طبقاتی و یک دست شدن دانش آموزان در مدارس از عمده اهدافی است که ظاهرا لباس فرم مدارس آن را دنبال می‌کند اما نکته اصلی اینجاست که آیا این اتفاق رخ داده است یا نه؟

لباس مدارس در شرایطی قرار است به این هدف والا دست یابد که بسته به منطقه جغرافیایی خانواده‌ها، جنس، رنگ، طرح و قیمت لباس‌ها متفاوت است یعنی قیمت لباس مدارس برای یک خانواده متمول در شمال تهران چندین برابر قیمتی است که همان لباس در جنوب تهران تهیه می‌شود این در حالی است که همان مبالغ نیز بر اساس اقتصاد خانواده‌ها تعیین نمی‌شود و با قیمتی گزاف در اغلب موارد بر شانه‌های والدین سنگینی می‌کند.

پدر یکی از دانش آموزان معتقد است که نه تنها لباس فرم مدارس به کاهش فاصله طبقاتی کمک نکرده است بلکه بی کیفیتی موجود در آن سبب شده که بار مالی دیگری بر شانه خانواده سنگینی کند زیرا به خاطر جنس بد پارچه ها و دوخت اغلب خانواده ها مجبور به خرید دو دست لباس در سال می شوند در حالیکه یک کیفیت خوب می تواند استفاده کودک در تمام سال و حتی سال بعد را در صورت اجازه مدرسه ایجاد کند.

بدیهی است لباس فرم مدارس و رنگ‌های شاد آن برای اغلب خانواده‌ها مورد پذیرش است اما توجه به عناصری نظیر: کیفیت پارچه و دوخت در کنار لحاظ شدن طراحی متناسب با سن و شرایط محیطی دانش آموزان یکی از حقوق اصلی به شمار می‌رود که باید به آن توجه کرد.

انتهای پیام/

سمیه باقری