به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی جشنواره تئاتر فجر؛ در این کارگاه پورعیسی با اشاره به اینکه دراماتورژی حد فاصل بین نمایشنامهنویس و کارگردان است درباره وظایفی که وی برعهده دارد گفت: شاید برخی اوقات تحلیل کارگردان از متن اشتباه باشد و یا اینکه درخوانش متن متوجه نقاط عطف داستان نشده در نتیجه تحلیل نادرستی از متن داشته باشد. این وظیفه دراماتورژ است که کارگردان را همراهی کند و از بیرون به متن نمایشنامه نگاه کارشناسانه بیندازد. برخی آثار براساس متن از پیش نوشته شده ای شکل نمی گیرد و تصویر، حرکت و نقاشی نقش اصلی را در این نمایش ها ایفا میکند. در این نوع آثار وظیفه دراماتورژ این است که در حین کار نوع حرکتها و تصاویر را تحلیل و در ارائه بهتر آنها به کارگردان مشاوره بدهد.
او متذکر شد: دراماتورژ همه تلاشش را میکند که پروژه در بهترین حالت ممکن روی صحنه برود. در سالهای اخیر موسساتی به نام توسعه نمایشنامه شکل گرفته که وظیفهشان شناسایی و ارزیابی کار نمایشنامهنویسان جوان است. حرفه دراماتورژی در این موسسات کاربرد فراوانی دارد. چون نمایشنامهنویس ابتدا خلاصه ایدهاش را در اختیار موسسه قرار میدهد و بعد از اینکه متن مورد نظر تایید اولیه شد، کار دراماتورژ آغاز میشود. وی به شکل حرفهای به نویسندگان جوان کمک میکند تا نمایشنامه شان را سروشکل دهند.
این مدرس یادآور شد: بعد از شکلگیری نمایشنامه ابتدا یک نمایشنامه خوانی به شکل حرفه ای برگزار میشود که در آن دراماتورژهای دیگر روی کار نظر میدهند. در مرحله بعدی متن به اجرای عمومی البته به شکلی محدود گذاشته میشود و مخاطبان در این اجراها به سوالاتی که در یک پرسشنامه مطرح شده پاسخ میدهند. به این شکل است که یک متن با پیشنهادات تازه برای یک اجرای حرفهای آماده میشود.
پورعیسی در ادامه این کارگاه درباره حرفه مدیر ادبی نیز که در این موسسات وظیفه ارزشیابی آثار را بر عهده دارد توضیح داد: افراد متخصصی در تئاتر دنیا هستند که وظیفه شناسایی و ارزیابی نمایشنامه را بر عهده دارند. این افراد بعد از خواندن متونی که یا قبلا در این موسسات برای اجرای حرفهای آماده شدهاند و یا متونی که خود نویسندگان در اختیار مدیر ادبی قرار میدهند آثار را برای اجرا در تالارهای مختلف آماده میکنند. درواقع در خارج از کشور اگر یک نویسنده بتواند از این مدیران ادبی و دراماتورژها رد شود خیلی از موانع را پشت سر گذاشته است.
او درباره وظایفی که دراماتورژ در پروسه اجرای یک اثر نمایشی بر عهده دارد گفت: یک دراماتورژ در اولین قدم باید متن نمایشنامه را چه کلاسیک و چه مدرن باشد بررسی کرده و ساختار اصلی آن را شناسایی کند. در واقع باید بفهمد که نمایش درباره چه چیز است. بعد از خوانش متن است که دراماتورژ میتواند همراه با کارگردان به ایده اصلی اثر فرم اجرایی بدهد. دراماتورژ چون از بیرون به نمایشنامه نگاه میکند میتواند نکاتی که از دید کارگردان و نمایشنامه نویس دور مانده را از دل متن بیرون بکشد. اصولا وظیفه دراماتورژ تسهیل کردن کار برای کارگردان است.
این مترجم یادآور شد: در مرحله بعدی وظیفه دراماتورژ این است که اگر نمایشنامه جدید است به نویسنده اش کمک کند که بهتر و با کیفیت تر نوشته شود و اگر نمایشنامه حرفه ای نوشته شده وی باید تاریخچه اجراهای قبلی اثر و نقدها و اطلاعاتی که در مورد ان وجود دارد را رصد کرده تا کارگردان بتواند با خواندن اهم آنها به درک درستی از نمایش دست یابد. همچنین دراماتورژ در پروسه اجرای یک اثر نمایشی وظیفه بازاریابی، جذب اسپانسر، بررسی و ضبط و ربط متن، گرفتن کپی رایت و تغییرات ساختاری و بازسازی دوباره متن را هم عهده دار میشود.
پورعیسی اضافه کرد: حتی دراماتورژ برخی از وظایف منشی صحنه را هم برعهده دارد. وی خلاصه هر تمرین را به شکل فایل در میاورد تا از دل آنها بتواند به کتابچه دراماتورژی برسد. این کتاب شامل پروسه تمرین نمایش، عکس ها و تغییراتی است که در اثر به وجود امده است. در نهایت نیز دراماتورز در کتابچه اش دست به نگارش یک مقاله علمی میزند که در آن تئوری اصلی کار یک دراماتورژ مطرح شده است.
در بخش دیگری از این کارگاه آموزشی پورعیسی با اشاره به تاریخچه شکلگیری حرفه دراماتورژی عنوان کرد: دراماتورژ در قرنهای گذشته به نمایشنامه نویس گفته میشد. سپس در قرن هجدهم این اصطلاح به کسی گفته میشد که کار نقد و تحلیل میکند و منتقد آثار ادبی است. اما زمانی که لسینگ در مقاله ای دراماترز یرا به درستی تعریف میکند این واژه به معنای فردی که تحلیلگر اجرا و متن است وارد دایره لغات تئاتر میشود. دراماتورژ در این تعریف ایده ها را از متن بیرون میکشد و به کارگردان مشاوره میدهد.
پورعیسی در این کارگاه آموزشی بعد از توضیح درباره حرفه دراماتورژی به پرسشهای هنرجویان در این زمینه پاسخ داد و با اشاه به اینکه دراماتورژ به عنوان یک منتقد نیز میتواند فعالیت کند گفت: دراماتورژی کمک به فرایند خلاقه در یک اثر نمایشی است. بسیاری از دراماتورزها متقد میشند و یا به کار انتشار روی میآورند. اصولا اکثر منتقدین خارجی یا دراماتورژ هستند و یا دراماتورژی خواندهاند.
وی درپایان تصریح کرد: نوع نقدی که دراماتورژ مطرح میکند در هر زمینه کاری متفاوت است. اگر این شخص به عنوان دراماتورژ اجرا فعالیت کند در مورد ساختار نمایشنامه و شیوه اجراف بازی و طراحی صحنه انتقادش را مطرح میکند و مفاهیم و معنی را از دل کار بیرون میکشد. در نهایت این مثلت نویسنده - دراماتورژ- کارگردان است که اثری را میآفریند.
انتهای پیام/32/