سرویس نمایش هنرآنلاین //

اوراتوریو پیتان نمایشی موسیقایی و تمثیلی است که در فضایی آیینی و از تلفیق رقص و موسیقی شکل گرفته است. داستانی وجود ندارد بلکه سرمنشا آن هفتمین فرمان هفت فرزانه دلفی است و تکیه اش بر خرد و حکمت کهن یونانی است. مفاهیمی چون پیروی خدا، پرستش خدایان، خودت باش، یکدیگر را بشناسید، سریع عمل کن، همسرت را اداره کن، به توانایی ات وابسته نباش، با توانایی ات خودنمایی نکن، سکوت را یاد بگیر، قصد ازدواج کن، از همگان پیروی کن، آنچه می شنوی رعایت کن، آنچه می شنوی را درک کن، به هیچ کس حسادت نکن، با تمام وجود به دیگران کمک کن، نزاع را خوار شمار، زبانت را نگه دار و... در هفتمین فرمان از ده فرمان فرزانگان موج می زند. نوعی فرزانگی در ستایش انسان و استقرار یک زندگی درست و گام نهادن در مسیر رستگاری در این فرامین وجود دارد و برای همین همه جا قابل توجه خواهند بود. ما به عنوان انسان نیازمند چنین دستورات و مقرارتی هستیم که بتوانیم به قاعده زیست کنیم و حس جاودانگی در چنین فرایند درست رفتاری ممکن خواهد شد وگرنه انسان دچار بطالت ورنجش از زندگی خواهد شد. انسان رستگار سالم و بی خدشه زندگی می کند.

گروه گارجنیدزه با نزدیک به چهار دهه فعالیت تجربی در تئاتر، به دنبال ایجاد یک مراسم و آیین است و اگر این اتفاق در محیطی غیر از تالار وحدت و در ارتباط تنگاتنگ با مخاطبان برگزار می شد، فراتر از یک تئاتر شاهد اتفاقی بایسته می شدیم. چراکه در فضای نزدیک تر حس و القای واژگان که همان اوراد و ادعیه خواهند بود، به تاثیری با دوام منجر می شد. اما الان فقط شاهد یک اجرا بودیم که گروهی رقصنده مرد و زن بر اساس روخوانی هفتمین فرمان از هفت مرد فرزانه حرکت می کنند و آواز می خوانند و موسیقی همراهی می کنند آنان را.

این نوع نگرش به تئاتر در واقع با همان رویکرد آیینی و مناسک مذهبی و ایجاد ارتباط است . القاگری مفاهیم شکل گرفته است و یرژی گروتفسکی از سردمداران چنین جریانی است و البته او هم در ادامه نگره ی پژوهشی آنتونن آرتو چنین خاستگاهی را جست وجوکرده و استانیفسکی این مسیر را ادامه داده و حالا به نتایج عینی و در خور تامل رسیده است. در اینجا شکل اجرا و حضور مخاطب و رسیدن به غایت این ارتباط مهم جلوه می کند. در این مسیر روح و روان مخاطب هدف قرار می گیرد چون قرار است که استقرار زندگی به معنای تحقق وجود و هستی انسان به یقین اتفاق بیفتد. بنابراین رویکردی فراتئاتری حاکم بر صحنه خواهد شد و این رویکرد به گونه ای قابل قبول است چون در آن نتیجه و برآیندی در میان است و این حضور فعال تماشاگر به دنبال ایجاد فرآیندی چشمگیر و در خور تامل است.

گروه گوش شنوایی برای شنیدن و درک موسیقی دارد و می داند بدن منعطف و مکاشفه گر باید در تلفیق با موسیقی به حرکات آیینی نزدیک تر شود. نوعی مکاشفه لحظه ای که باید چشم بیننده را تیز کند که الان اینجا چه اتفاقی دارد می افتد. اتفاقی که واقعا اتفاق نیست بلکه فقط حرکت است که تداعی گر مفاهیم لغزنده و به هم پیوسته ای است که باید سوار بر پیکر انسانی شود. این نوع تئاتر کار کردن که با پرهیز از کلیشه ها و در کشف نکته های آمده از دور دست شکل می گیرد بسیار سخت است. موسیقی هم در واقع رابط اصلی این اتفاق غیردراماتیک است. منظور غلیان روحی است که مخاطب را وامی دارد به گونه ای متفاوت در اوراتوریو پیتان نفوذ کند و این رابطه نوعی تخیله روانی برای برخورداری از اوصاف لازم انسانی در پی خواهد داشت.

گروه فقط می خواند و می رقصد و تئاتر در پس آن است و مهم دیدن انسان بنابرالگوهای درست تعیین شده توسط انسان های برگزیده یا فرزانگان است. فرزانگی در واقع اصالت وجود انسان را تاکید می کند و در آن انسان مهار می شود و پرهیزها بر او غالب می شود تا رهایی حقیقی ممکن شود. رقص الگویی درست چون سماع دراویش است که رهگشای انسان در تمام شئون زندگی اش خواهد بود.

استانیفسکی بر آن است با دراماتورژی متون (مانند تاریخچه هرودت) و خرد کهن یونانی در مخاطب امروزی توقع ایجاد کند که بی توجه نماند به اصالت های انسانی اش. به همین خاطر تئاتری اتفاق می افتد که برایمان بیگانه به نظر می رسد اما این پندار اشتباهی است چون تئاتر حقیقی ریشه در همین رویکرد آیینی و مناسک مذهبی دارد. ما هم با دوباره اندیشی به این گذشته هاو زیبایی ها می توانیم امروز بهتری را برای خودمان تدارک ببینیم.

انتهای پیام/

رضا آشفته