این میزان استقبال دستکم در هشت سال اخیر بی سابقه بوده و صرف نظر از چند نامِ آشنا ، تقریبا تمامی بضاعت سینمای ایران خود را آماده یکی از حساس ترین دوره های جشنواره فیلم فجر کرده است.آنچه می خوانید تنها یک گمانه زنی زود هنگام از فیلم هایی است که در جشنواره پیشِ رو کنجکاوی برانگیز و احتمالا برجسته تر از سایر رقبا خواهند بود.
چ - ابراهیم حاتمی کیا ابراهیم حاتمی کیا محبوب ترین فیلمساز تاریخ جشنواره فیلم فجر است که تقریبا در همه دولت های پیشین و مدیریت های گوناگون سینمایی از طیف های مختلف سیاسی ، از جشنواره فیلم فجر سیمرغ گرفت و قدر دید و البته آثارش رنگ توقیف را هم به خود دیده اند.حاتمی کیا که میان منتقدان و نخبگان سینمایی و توده مخاطب به یک اندازه صاحب اعتبار است ،آخرین بار سه سال پیش با فیلم " گزارش یک جشن" حاضر بود.فیلمی که یک سال پس از موفقیت دیگر فیلم تازه رفع توقیف شده اش یعنی "به رنگ ارغوان" ،این بار با انتقادات تندی مواجه شد و "گزارش یک جشن" به سیاهه بلند بالای فیلم هایی پیوست که هرگز رنگ پرده را ندیده اند. "چ" هم مثل دیگر فیلم های حاتمی کیا در دهه اخیر جنجالی و کنجکاوی برانگیز بود.به رغم آنکه حاتمی کیا اصرار داشت این بار هم فیلمش را در سکوت کامل خبری جلوی دوربین ببرد ،"چ" یکی از خبرساز ترین فیلم های دو سال اخیر بوده است.از مضمون جسورانه نمایش دو روز از اواخر زندگی شهید مصطفی چمران در روزهای جنگ تحمیلی تا حواشی پشت صحنه که از طریق شایعات شفاهی به گوش می رسید و بالاخره فیلمبرداری سکانس پایانی فیلم بدون حضور فریبرز عرب نیا ( بازیگر نقش شهید چمران) به دلیل اختلافات رخ داده میان او و کارگردان. در این فیلم که بنیاد سینمایی فارابی آن را تهیه کرده است، فریبرز عربنیا در نقش شهید چمران، سعید راد در نقش شهید تیمسار فلاحی، بابک حمیدیان در نقش شهید اصغر وصالی، امیر دلاوری و مریلا زارعی بازی کردهاند.
رستاخیز- احمدرضا درویش از 9 سال قبل و از مقطعی که خبر تولید فیلم «رستاخیز» به کارگردانی احمدرضا درویش دربارهی واقعهی عاشورا رسانهای شد، مخاطبان و علاقهمندان سینمای ایران در انتظار رونمایی این اثر سینمایی قرار گرفتند اما نسخه نهایی این فیلم با محوریت واقعه عاشورا به تازگی آماده نمایش شده است، اثری که با هزینهی بخش خصوصی در داخل و خارج از کشور ساخته شده و مراحل ساخت آن بیش از 8 سال به طول انجامیده است. داستان روز رستاخیز درباره واقعه عاشوراست که با همراهی بکیر (فرزند حر ابن یزید ریاحی) به قیام امام حسین (ع) و حوادث واقعه عاشورا می پردازد. این فیلم مقطع زمانی مرگ معاویه تا قیام امام حسین (ع) و شهادت آن حضرت را در مدت زمان 2ساعت و 50دقیقه به تصویر می کشد.شنیده ها از آنان که فیلم را دیده اند حکایت از آن دارد که رستاخیز فیلمی دیدنی و تاثیرگذار از آب درآمده و پیش بینی می شود با توجه به سیاست گزاری های مدیریت تازه سینمایی ،رستاخیز بیشترین جایزه را از فجر 32 دریافت کند.برای تولید یکی از پرهزینه ترین پروژه های تاریخ سینمای ایران کوشش شده تا عوامل اجرایی هنری و فنی فیلم و همچنین امکانات تولید در بالاترین حدممکن و نزدیک به استانداردهای جهانی باشند. تدوین فیلم سینمایی روز رستاخیز را طریق انور، تدوینگر معروف و نامزد دریافت اسکار (برای فیلم سینمایی سخنرانی پادشاه) در لندن انجام داده است.موسیقی فیلم را استیفن واربک ساخته و تمام مراحل فنی این فیلم در استودیو مولینر لندن انجام گرفته است. پوریا پورسرخ، حسن پورشیرازی ، فرهاد قائمیان، بابک حمیدیان، بهادر زمانی، یاور احمدی فر، انوشیروان ارجمند، انوش معظمی، کوروش زارعی، محمود محکمی، سعید علیپور، امیر مولوی، علی جاویدفر، میرطاهر مظلومی بازیگران ایرانی حاضر در این اثر سینمایی هستند.
متروپل- مسعود کیمیایی هرفیلمی از مسعود کیمیایی قابلیت تبدیل به بحث انگیز ترین فیلم سال را دارد.متروپل عنوان فیلم جدید فیلمساز کهنه کارسینمای ایران است. بعد از "جرم" که جایزه بهترین فیلم جشنواره فجر بیست و نهم را گرفت، "کیمیایی" برای چند پروژه دور خیز کرد و درخواست پروانه ساخت داد که هر یک به دلیلی به سرانجام نرسید از دست تنها تا تبعید سایه ها و خائن کشی ،سال گذشته پروانه ای ساخت کلید شکسته را گرفت که قرار است به زودی با نام "متروپل" مقابل دوربین برود. نکته مهم درباره بیست و هفتمین فیلم کیمیایی آن است که داستان در مدت زمان کوتاهی می گذرد و از یک نیمه شب تا صبح ادامه دارد .این در کارنامه ی او بی سابقه است پیش از این سربازهای جمعه تنها فیلم او بود که داستانش در 24 ساعت می گذشت و البته حاصل خوبی نداشت.
متروپل داستان دو جوان است که یک شب در باشگاه بیلیارد با زنی روبرو می شوند و در دو راهی تصمیم قرار می گیرند. کیمیایی می گوید به دلیل علاقه به سینما متروپل تهران و تاثیر زیادی که از این مکان پذیرفته این نام را بر فیلم خود گذاشته است. به گفته کیمیایی این سینما تاثیر زیادی روی او گذاشته است. برخلاف فیلمهای دیگرکیمیایی، این بار قهرمان اصلی"متروپل" یک زن است.
قصه ها- رخشان بنی اعتماد "قصهها" جدیدترین ساخته رخشان بنی اعتماد است که دو سال پیش ساخته شد و هرگز پروانه نمایش نگرفت. این فیلم تا به امروز امکان نمایش عمومی پیدا نکرده است با این حال جزو فیلم های توقیفی دولت دهم محسوب نمی شود. گفته می شود رخشان بنی اعتماد تمایل نداشته است که این فیلم را به وزارت ارشاد ارائه کند.اما اینک با گزینش هیئت انتخاب در بخش مسابقه جشنواره فجر 32 حاضر است. «قصهها» مجموعه ای شش فیلم کوتاه است که در آن مطرحترین بازیگران این سالهای سینمای ایران بازی کردهاند. مهدی هاشمی، گلاب آدینه، فاطمه معتمدآریا، پیمان معادی، نگار جواهریان، باران کوثری، بابک حمیدیان، فرهاد اصلانی، محمد رضا فروتن، مهراوه شریفی نیا، حبیب رضایی و... بازیگران اصلی این فیلم هستند.
رخشان بنی اعتماد درفیلم " قصه ها"با ابتکاری جالب پس از سالها به سراغ آدمها و شخصیتهای فیلمهای گذشته خود رفته است. شخصیتها و آدمهای فیلمهایی چون روسری آبی، زیر پوست شهر، گیلانه، خون بازی و.... پس از سالها بار دیگر به فیلم "قصهها" آمدهاند. درواقع میتوان گفت "قصهها" فیلمی درباره سرنوشت قهرمانهای فیلمهای بنی اعتماد پس از سال هاست. در قصهها رخشان بنی اعتماد همچنان دلسوز و نگران آدمهای فیلمهای خود است. آدمهایی که از دل جامعه ایران آمدهاند و بنی اعتماد همیشه و در طول سه دهه فیلمسازی در سینمای ایران نشان داده که به شدت دغدغه طرح مسایل اجتماعی را دارد. "قصه ها " قرار بود در یک نمایش خصوصی روی پرده رود که در نهایت این امر هم منتفی شد.بنی اعتماد هم در واکنش به این ممانعت جمله حالا معروفش را بر زبان آورد: هیچ فیلمی هیچ وقت توی هیچ کُمُدی نمی ماند.
آذر،شهدخت، پرویز و دیگران - بهروز افخمی در کارنامه بهروز افخمی ساخت فیلمهایی چون "عروس"، "روز فرشته"،"روز شیطان"،"عقرب"،"جهان پهلوان تختی"، "شوکران"، "گاوخونی"، "فرزند صبح" ،"سن پترزبورگ" و "صدای تیره" دیده می شود.همین کارنامه بهروز افخمی را به یکی از بحث برانگیز ترین فیلمسازان حال حاضر سینمای ایران بدل ساخته که علاقمندان سینما همواره منتظر دیدن اثر تازه ای از او هستند. فیلمبرداری آخرین ساخته بهروز افخمی شنبه ۱۶ آذر به پایان رسید.افخمی این فیلم را با اقتباس از رمانی به همین نام نوشته مرجان شیرمحمدی جلوی دوربین برده است. از اتفاقات مهمی که سر صحنه فیلمبرداری این فیلم رخ داد مصدومیت گوهر خیراندیش بازیگر فیلم بود. گوهر خیراندیش که به همراه عوامل فیلم برای فیلمبرداری به رینه - پلور دماوند رفته بود، سر صحنه فیلمبرداری با یک خودرو تصادف کرد و دچار سانحه شد.خیراندیش برای فیلمبرداری یکی از صحنهها با یک خودرو در حال حرکت بود که به طور اتفاقی با یکی از خودروهای محلی که ناگهان از فرعی بیرون میآید تصادف میکند.به دنبال این حادثه خیراندیش با آمبولانس به تهران منتقل شد و تحت عمل جراحی قرار گرفت.علاوه بر آن گروه فیلم سینمایی "آذر، شهدخت، پرویز و دیگران" برای فیلمبرداری سکانس هایی از این فیلم داستانی راهی فرودگاه امام خمینی شدند که به رغم هماهنگی های به عمل آمده با مدیر کل فرودگاه، حراست این مجموعه مانع فیلمبرداری در این محل شد. مانی حقیقی،مهدی فخیمزاده، گوهر خیراندیش، رامبد جوان، مرجان شیر محمدی، امیرعلی دانایی و... بازیگران آخرین ساخته افخمی هستند."آذر، شهدخت، پرویز و دیگران" درباره خانوادهای است که به خاطر سفر ده روزهٔ یکی از فرزندانشان به کشور، در باغچهای در دماوند دور هم جمع میشوند.
امروز - رضامیرکریمی رضا میرکریمی از جمله فیلمسازان نسل میانی سینمای ایران است که معمولا فیلم های خود را در سکوت خبری جلوی دوربین می برد.اتفاقا این فیلم از جمله آثاری بود که شایعات بسیاری مبنی بر پذیرفته نشدنش در جشنواره بر سر زبان ها افتاد.اما در نهایت هفتمین فیلم رضا میرکریمی در فهرست نهایی فیلم های حاضر در بخش مسابقه قرار گرفت. فیلم "امروز" براساسِ طرحی از خود رضا میرکریمی است و فیلمنامه آن را رضا میرکریمی و شادمهر راستین نوشتهاند.پرویز پرستویی، سهیلا گلستانی، شبنم مقدمی، حسام محمودی، اشکان جنابی، آسیه ضیایی، آوا شریفی، مدیا ذاکری، روزبه حصاری، امیر کربلایی، مرتضی آقا حسینی، مهتاب کُرکوندی، امین میری، شهلا نَدری، شیرین فرخندهنژاد، سجاد تابش، مرجان قمری، مهناز میرزایی، نیوشا گودرزی، علیاصغر کُردبچه، عباس موسوی، گیتی قاسمی، مریم توکلی، امیر یوسفی و مُهنا میرزایی از جمله بازیگرانی بودند که در این فیلم ایفای نقش کردند. خود میرکریمی یک روز پس از پایان فیلمبرداری "امروز" نوشت : دیروز فیلمبرداری «امروز» تمام شد و امروز هر کاری کردم به جبران خستگی معمول فیلم های قبلی بیشتر بخوابم نشد که نشد! شاید برای اینکه اصلن خسته نبودم. به لطف خدا هفتمین کارم را خیلی راحت و بی دردسر ساختم با همکارانی جوان و پر انگیزه و یک پرویز پرستویی تمام نشدنی و امیدوارم در چشم مخاطبین "امروزم" تکراری نباشد. "امروز" داستان فردی به نام یونس، راننده تاکسیِ کهنهکار است که در پایانِ یک روزِ کاری به زن جوانی کمک میکند تا به بیمارستان برسد. غافل از اینکه در بیمارستان اتفاقاتِ زیادی در انتظارِ اوست.رضا میرکریمی ساخت فیلمهای چون "یه حبه قند"،"به همین سادگی"، "خیلی دور خیلی نزدیک"، "اینجا چراغی روشن است"،"زیرنور ماه"، "کودک و سرباز" و ... را در کارنامهی هنریش دارد.
طبقه حساس - کمال تبریزی تبریزی از جمله فیلمسازانی است که در چهار سال گذشته مشکلات فراوانی با مدیریت سینمای کشور پیدا کرد و ساخته هایش به محاق توقیف رفت.اما اکنون در شرایط تازه تبریزی نه تنها امیدوارانه فیلم تازه ای ساخته بلکه امیدوار است دو فیلم قبلی اش یعنی " پاداش" و "خیابان های آرام" هم از شرایط توقیف بیرون آیند. فیلمبرداری این فیلم که ابتدا "قبر دو طبقه" نام داشت ، چهارشنبه ۳۰مردادماه در مسجدالنبی «ولنجک» آغاز شد.تبریزی درباره فیلمش جدیدش مدعی است: این فیلم سینمایی نسبت به دیگر فیلمهای من بسیار متفاوت است و شبیه هیچکدام از کارهایی که تا امروز از من دیدهاید، نیست. بیشک هنگام تماشای "طبقه حساس" باید در انتظار اتفاقات عجیب غریب و شکل گیری لحظههای جدید و متفاوت در کار باشید. "طبقه حساس" فیلمی کمدی است که فیلمنامه آن توسط پیمان قاسم خانی نوشته شده است و داستان مردی را روایت میکند که بعد از مرگ همسرش او را در یک قبر دو طبقه دفن میکند اما پس از مدتی که سر مزار همسرش میرود متوجه میشود به اشتباه مردی غریبه در آن مکان (قبر دیگر) دفن شده است.بازیگرانی چون رضا عطاران، پانتهآ بهرام،آزاده صمدی، سوگل قلاتیان، ناصر عرفانی، هوتن شکیبا، بهاره رهنما،پیمان قاسمخانی،بهادر مالکی، محمد بحرانی، کاظم سیاحی، لیلی فرهادپور، حسین افشار، رضا بهبودی، اصغر قاسمخانی، شبیر پرستار، بهرام ابراهیمی، رضا کریمی، نادر فلاح، شاهرخ دولکو، حسین پناهی، مسعود ریحانی، احسان بیاتفر،عباس دهمنش، عسگر رضایی، مهدی پاشایی و محمدرضا فروتن در "طبقه حساس" جلوی دوربین رفته اند.
عصبانی نیستم - رضا درمیشیان رضا درمیشیان از جمله فیلمسازان جوانی است که کار خود را با روزنامه نگاری آغاز کرد و بعد ها با دستیاری کارگردان بزرگی چون داریوش مهرجویی وارد عرصه سینما شد.نخستین فیلم درمیشیان با نام "بغض" دو سال پیش در جشنواره سی ام فجر به نمایش درآمد و توجه ها را به خود جلب کرد. فیلم اجتماعی "عصبانی نیستم!"، داستان دو جوان به نامهای نوید و ستاره است که در تهران زندگی میکنند. باران کوثری نقش ستاره و نوید محمدزاده نقش نوید را بازی کرده و تعداد زیادی از بازیگران تئاتر آنها را همراهی میکند. فیلمبرداری "عصبانی نیستم!" پنجشنبه 24 مردادماه امسال آغاز و پس از 52 جلسه در 19 مهرماه در سکوت خبری به پایان رسید. تمام صحنههای این فیلم مستقل در تهران و در بیش از 60 لوکیشن مختلف از شمالیترین تا جنوبی ترین نقطه تهران انجام شده است. فیلم "بغض" اولین ساخته رضا درمیشیان علیرغم استقبال منتقدان و دریافت سه جایزه (بهترین کارگردانی، بهترین تدوین و بهترین فیلم برداری) از آنها، حضور موفق جهانی و نمایش در بیست جشواره بینالمللی، به بخش مسابقه جشنواره سیام فیلم فجر راه نیافت. باران کوثری، نوید محمدزاده،رضا بهبودی، میثاق زارع، میلاد رحیمی، بهرام افشاری، امیررضا میرآقا،تینو صالحی،رضا کولغانی،وحید قاضیزاهدی،عباس جمالی،امین میری،مرجان قمری،سجاد تابش،احمد یاوری،پژمان کاشفی،محمد کارت،مینا کریمیجبلی،حامد شیخی، مهران میرزایی،اکبر لطیفی،سام رجبی، شیما بختیاری،کیارش خداشناس،مهدی رودافشانی،امید محمدزاده، جواد جویندهمیرزا و... بازیگران «عصبانی نیستم!» هستند. "عصبانی نیستم!" از تولیدات مستقل سینمای ایران است کهبرای ساخت آن از هیچ نهاد، سازمان، مرکز، موسسه، ارگان، شبکه، بنیاد دولتی و غیر دولتی هزینه، وام و کمک هزینهای دریافت نشده است.
پنجاه قدم آخر - کیومرث پوراحمد
"پنجاه قدم آخر" سرگذشت واقعی یکی از نیروهای اطلاعات عملیات لشگر زرهی 8 نجف اشرف در عملیات والفجر 4 را نمایش میدهد که برای شناسایی به یک منطقه مینگذاری شده در خاک عراق میرود و 17 روز تمام با پایی زخمی انتظار میکشد تا بالاخره به کمکش می آیند ولی… بابک حمیدیان و طناز طباطبایی از جمله بازیگران این فیلم هستند که فیلمنامه آن توسط کیومرث پوراحمد و با مشاوره حبیب احمدزاده به نگارش درآمده است. همچنین سعید سعدی تهیهکنندگی فیلم "پنجاه قدم آخر" را برعهده داشته است. فیلمبرداری این فیلم با بازی بابک حمیدیان در نجف آباد اصفهان و شهرکرد انجام شد و طبق برنامهریزی تدوین این فیلم توسط واروژ کریممسیحی صورت گرفت. کریم مسیحی کارگردان و نویسنده سینمای ایران است که ساخت فیلم هایی همچون "پرده آخر" و "تردید" را در کارنامه خود دارد. فیلم جدید کیومرث پوراحمد پیش از این با نام های "ایرانی" و "شناسایی" معرفی شده بود. فیلم سینمایی "50 قدم آخر" با مشارکت انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس ساخته شد. این فیلم به لحاظ محتوایی به نسل جوان انقلاب و جنگ می پردازد. رزمندگانی که تلاش علمی دارند تا جنگ را از حالت صرف خارج کرده و به سمت تکنیک و تاکتیکهای مدرن ببرند تا با استفاده از نبوغ خود در جنگ، به پیروزی دست پیدا کنند.
بیگانه - بهرام توکلی بهرام توکلی از جمله فیلمسازان نسبتا جوانی است که رویکرد منحصر به فرد خود نسبت به سینما را دارد و می توان او را در رده فیلمسازان مولف ارزیابی کرد.فیلم های توکلی همواره محل بحث و چالش های جدی بوده اند و جزو مهم ترین فیلم های ادوار اخیر جشنواره فجر قرار گرفته اند. "بیگانه" پنجمین اثر سینمایی بهرام توکلی است که همزمان با فیلمبرداری توسط مهدی سعدی تدوین شد.این فیلم چند روز از زندگی خانواده ای که درگیر مشکلات روزمره خود هستند را روایت می کند. طبق برنامه ریزی های انجام شده نخستین نمایش این فیلم سینمایی درسی ودومین جشنواره بین المللی فیلم فجر خواهد بود.مهناز افشار، پانته آبهرام، امیر جعفری، هومن برق نورد، علی صالحی بازیگران این فیلم سینمایی هستند. این فیلم که پیش از این "یک داستان خانوادگی" نام داشت، با موافقت مسئولان ارشاد به "بیگانه" تغییر نام پیدا کرد و از ابتدای آذر کلید خورد. توکلی پیش از این فیلمهای "پابرهنه در بهشت"، "پرسه در مه" و "اینجا بدون من" و"آسمان زرد کم عمق" را کارگردانی کرده که جملگی در جشنواره فجر مورد توجه قرار گرفته و منتقدان سینما آثارش را تحسین کرده اند. حسین علیزاده موسیقی دان نامدار کشورمان به مانند فیلم قبلی توکلی یعنی "آسمان زرد کم عمق" ساخت موسیقی متن "بیگانه" را بر عهده داشته و حمید خضوعی ابیانه هم مدیر فیلمبرداری این فیلم بوده است.
این گزارش در ضمیمه 6 و 7 روزنامه همشهری پنجشنبه 19 دی ماه منتشر شده است.