به گزارش هنرآنلاین، "یسنای" که نوعی ساز بادی و برگرفته از ساز سنتی نی و با صدادهی خاصی است چند سال پیش ساخته شده و به عنوان اختراع ثبت شده است.
این ساز که امکان نواختن موسیقی دستگاهی و گام کروماتیک را دارد با حضور حسین علیزاده، محمدرضا درویشی، بهروز بیگی سازنده ساز، محمد سریر رئیس خانه موسیقی، حمید رضا نوربخش مدیرعامل و داود گنجهای قائم مقام خانه موسیقی در محل خانه موسیقی رونمایی شد. در این نشست محمدرضا درویشی، پژوهشگر موسیقی خوشحالی خود را از برگزاری این جلسه اعلام کرد و گفت: آقای بیگی حدود پنج سال تمام زندگی خود را تعطیل کرد و به تحقیق برای ساخت این ساز پرداخت. در این مدت بسیاری از کسانی که تمایل به تغییر در برخی از عناصر ساختاری ساز داشتند، بدون مطالعه، پژوهش و کار مستمر دست به ساخت سازهایی زدند که به هیچ نتیجهای منجر نشد. اما من شهادت میدهم که ایشان در این پنج سال روی این ساز تحقیق فراوانی کردند. وی افزود: ایشان یک نوازنده نی است و با یک ساختار ساده مربوط به خودِ ساز نی این کار را شروع کرد و کلیدهای متعددی روی آن گذاشت. به تدریج ایشان بدنه چوبی را برای ساز امتحان کرد و از چوبهای مختلفی استفاده کرد. همچنین برای اولین بار در دنیا در سازهای دارای زبانه، از یکسری مواد مصنوعی استفاده کرد که به راحتی صدا میدهد. این تجربه میتواند برای سازهای
زبانهدار در همه دنیا مفید و سازنده باشد. درویشی درباره صدای این ساز گفت: صدای «یسنای» شبیه به بالابان، سرنا، ابوا، ساکسیفون و دیگر سازها نیست و صدای این ساز مخصوص خودش است. یسنای امکان نواختن موسیقی دستگاهی و گام کروماتیک را هم دارد. در کلید های این ساز، سیستمی در حال حاضر از آن استفاده می شود به این صورت است که هر کلید تامپون را از روی سوراخ بر می دارد اما آقای بیگی در حال تحقیق روی کلیدی است که با گرفتن آن تامپون روی سوراخ را بگیرد. این پژوهشگر موسیقی ایران بیان داشت: این ساز در موسیقی نواحی به هیچ وجه قابل استفاده نیست، اما می تواند توسط آهنگسازان موسیقی ایران مورد استفاده قرار بگیرد. زیرا این ساز صدای ایده آل و شگفت انگیزی دارد و چون زبانه پهنی دارد امکان اجرای نوانس هایی با چهار پیانو و سه فورته را برای نوازنده میسر می کند. وی به ضرورت طراحی و نوشتن جزوه ای برای آشنایی آهنگسازان با ساز "یسنای" اشاره کرد و در ادامه افزود: در حال حاضر ما از این ساز سوپرانو، آلتوی لا، آلتوی سل و تنور داریم و سازنده ساز مشغول طراحی ساز باس هم هست. با ساخت باس، ما یک کوئینتت از «یسنای» خواهیم داشت و آهنگسازان می توانند به
وسیله جزوه با این ساز آشنا شوند. پس از این کارها آقای بیگی باید خط تولید این ساز را راه بیاندازند و به تربیت شاگرد مشغول شوند. پس از این سخنان فیلمی از مراحل و نحوه ساخت ساز «یسنای» برای حضار به نمایش در آمد. سپس حسین علیزاده، آهنگساز و دبیر شورای عالی خانه موسیقی، درباره ساخت سازهای جدید خاطرنشان ساخت: مدت زیادی نیاز به اصوات جدید در موسیقی ایرانی احساس می شود و جامعه موسیقی به این مساله می اندیشند و موضوع مورد بحث است. مبنای موسیقی ایرانی تکنوازی و تکخوانی و اجرای فردی است ولی به دلایل اجتماعی موسیقی نیاز پیدا می کند با شنونده بیشتری ارتباط داشته باشد و این دغدغه موسیقی ایرانی است. آهنگساز قطعه نینوا افزود: در زندگی جمعی این نیاز بیشتر احساس می شود که مردم با هم ارتباط پیداکنند و موسیقی از ارکان اصلی است که در تمام دنیا در هر جمعی موسیقی حرف اول را می زند. همانطور که موسیقی دستگاهی، بداهه نوازی و خلاقیت فردی بسیار با ارزش است، نباید از نیاز جامعه به موسیقی های جمعی هم غافل شویم. وی اظهار داشت: نسل امروز دارد این مساله را ثابت می کند که هنرمند با ذهن خلاقش می تواند به روح انسان ها دست پیداکند و پیش رود.
آهنگساز آلبوم شورانگیز و راز و نیاز گفت: با جوانه ای که در ذهن آقای بیگی بوجود آمد یک جسارت و تداوم نیاز داشت تا با اعتقاد و عشق کار کنند. ساز سازی به یک تاریخ مشخص نیاز دارد و اگر به دنبال صداهای جدید هستیم باید معیار و ملاک واقعی خود را داشته باشد. ذهنیت آهنگساز و ضرورت نوشتن قطعه است که نیاز یک ساز را تعیین می کند در موسیقی غرب هم تمام سازهایی که تحول پیدا کردند از طریق نیاز و فکر آهنگساز بود. علیزاده با اشاره به لزوم تحقیق بیشتر در راه تکامل ساز «یسنای» عنوان کرد: تمام ساز های ساخته شده که نتیجه این پنج سال زحمت است، باز حیطه آزمایشی دارد و من هیچ چیز را مطلق نمی بینم و هرچیز در طی زمان در تکامل خود قدم بر می دارد. اگر چند آهنگساز از این ساز استفاده کنند می توانند نظرات پیشنهادی خود را بدهند. این ساز از جمله ساز هایی است که مسیر باز و مشخصی را دارد و بن بستی در آن وجود ندارد. در ادامه این نشست، بهروز بیگی سازنده این ساز متنی را قرائت کرد و از دغدغه خود برای ساخت این ساز گفت و از هنرمندانی که در راه ساخت این ساز به وی یاری کردند از جمله محمدرضا شجریان، محمد رضا درویشی، حسین علیزاده و حمیدرضا نوربخش تشکر
کرد و سپس با هر کدام از کوک های مختلف "یسنای" قطعاتی را نواخت که قابلیت این ساز را در نواختن موسیقی ایرانی نشان میداد. این جلسه با پرسش و پاسخ حضار از بیگی، سازنده "یسنای" پایان یافت. انتهای پیام/64