سرویس سینما هنرآنلاین: نقد کردن از قدیم الایام بین جوامع مختلف مرسوم بوده و مختص این چند سده اخیر نیست. بسیاری از مردم از سر دلسوزی دست به نقد میزنند، عدهای هم متاسفانه از روی غرض به این و آن میتازند. انسان جایزالخطاست و با نقد خطای او میتوان به اصلاح خطا پرداخت. نقد کردن درست، یک فن و هنر ویژه است که هر کسی نمیتواند دست به آن بزند. نقد کردن و نقد نوشتن شرایطی دارد که باید آن را رعایت کرد و مهمترین آن عدالت است. اگر منتقدی عدالت نداشته باشد، نقدش هرگز نمیتواند مورد قبول واقع شود، زیرا یا برای عقدهگشایی دست به این کار زده یا خدای ناکرده دمش به جایی بند است یا کسی پولی در جیبش نهاده است. نقدپذیری از صفات نیکویی است که هر کسی نمیتواند دارای این ویژگی باشد. شخص یا جامعهای که نقدپذیر نباشد، امورش هرگز اصلاح نخواهد شد.
هنر بهترین عنصر برای نقد جامعه و امور جاری است. زیرا هنرمندان واقعی، روحی لطیف و دیدی باز دارند و هر چیزی را میتوانند به بهترین وجه نقد کنند. زبان هنر، زبانی است که اکثر مردم آن را درک میکنند.
ساخت سریالها و برنامههای انتقادی میتواند راهگشای اصلاح جامعه و امور باشد، به شرطی که بینظر این کار صورت گرفته و خدای ناکرده به جامعه یا بخشی از آن توهین نشود و خطای تعدادی را به همه تعمیم ندهند. در هر جامعهای فرد خطا کار وجود دارد و متاسفانه فساد هم هست، همان گونه که انسانهای درستی هم در این جامعه صادقانه به امور مردم رسیدگی میکنند. جامعه پزشکی همواره مورد احترام دولت و مردم بوده و انسانهای شریفی عضو این جامعه هستند که به درد مردم میرسند، اما در میان پزشکان هم مانند دیگر آحاد جامعه خطاکار دیده میشود که باید او را نقد کرد تا هم جامعه او را بشناسد و هم جلوی خطاهای این گونه از افراد را گرفت.
جامعه پزشکان هیچ گاه نمیتوانند ادعا کنند همه اعضای آن بیخطا هستند، اگر چنین ادعایی کنند کذب محض است. هر بار در سینما و تلویزیون قشر خاصی از جامعه، به ویژه پزشکان مورد نقد قرار گرفتهاند، صدای آنان بلند شده و فریاد اعتراض سر دادهاند. مطمئناً جامعه پزشکی از نقد شدن نمیترسد، آنچه آنان را آزرده و میآزارد این است که این گونه نقدها بدون تحقیق و در فیلمها و سریالهایی بسیار ضعیف صورت گرفته است. در حقیقت خود فیلم یا مجموعه توهینی بزرگ به این جامعه است. آنان نقد را بر میتابند، اما توهین را هرگز. اخیرا مجموعهای ضعیف در تلویزیون تولید و روی آنتن رفته که جامعه پزشکی را سخت دلآزرده کرده است، کاری ضعیف، بدون تحقیق و توهینآمیز. نقد کردن با سخره گرفتن بسیار متفاوت است. باید در فیلمها و سریالهای قوی به نقد جامعه، به خصوص جامعه پزشکی پرداخت. جامعه پزشکی هم دارای پزشکان خطاکار است که باید نقد شوند، اما چگونه و در کجا؟ آیا با ادا و اصول و رفتارهای سخیف و زننده میتوان آنان را نقد کرد؟ نقد باید جذاب و تاثیرگذار باشد. هر نقدی باید یک ما به ازا داشته باشد، در غیر این صورت به اتهام تبدیل میشود. جامعه پزشکی، تافتهای جدا بافته از مردم نیست، آنان نیز زندگی عادی خود را دارند. یک پزشک در بیمارستان و مطب دکتر است، نه در خانه خود که محل امن زندگی او و خانوادهاش است.
معلوم نیست مسوولان صدا و سیما براساس کدام تحقیق، طرح و فیلمنامه مجوز ساخت چنین مجموعهای را دادهاند که هم فریاد مخاطب را در آورده و هم صدای جامعه پزشکی را. با ساخت این گونه سریالها نه تنها جامعه رو به اصلاح نمی رود، بلکه راه پیشرفت آن نیز سد میشود. جامعه پزشکی مانند دیگر جوامع قابل نقد است و باید نقد شود، چه پزشکان بخواهند و چه نخواهند، اما نقدی سالم، انسانی و با احترام، نه با غرض و مرض و بیاحترامی. نقد سالم را همه انسانهای آزاده پذیرفته و می پذیرند.
صدا و سیما به جای نقد دیگران باید بیش از همه خود را نقد کند و به نقد جامعه گردن بنهد. آن قدر که مردم و بخشهای مختلف جامعه، از دولت گرفته تا ... به تلویزیون نقد دارند، به هیچ سازمان و جامعهای ندارند. اصلاح امور را همیشه باید از خود آغاز کرد.
سیدرضا اورنگ