سرویس سینما هنرآنلاین: نوشتن فیلمنامه، برخلاف آنچه برخی از خاماندیشان میپندارند، آسان نیست، هنری است که احتیاج به دانش، آگاهی اجتماعی، تحقیق، ادب نگارش و تکنیکهای خاص و به روز دارد. قلم برداشتن و اوراق سفید را سیاه کردن، فیلمنامهنویسی نیست، بیهودهنگاری است. برای نوشتن یک فیلمنامه مناسب باید از عناصر کارساز استفاده کرد.
یکی از این عناصر مهم که باید حتماً رعایت شود، نوشتن "پیش داستان" است. "پیش داستان" یادداشتهایی است که فیلمنامهنویس، قبل از نگارش آنها را روی کاغذ آورده یا در ذهن خود حک میکند. جمعآوری یک پیش داستان مناسب باعث نگارش فیلمنامهای خوب میشود. بیشترین حجم "پیش داستان" متعلق به شخصیتهای فیلم است. زیرا پیش از نوشتن فیلمنامه، باید شخصیتها را خوب پردازش کرد. هر کاراکتری پیش از ورود به داستان اصلی، قصه و فاکتورهای خاص خود را دارد که باید لحاظ شود. باید مشخص شود این شخصیت از لحاظ درونی و بیرونی دارای چه فاکتورهایی است و پیش از ورود به قصه اصلی چه سرگذشتی داشته است. حتی دوران کودکی شخصیتها، به خصوص شخصیتهای اصلی میتواند به روند فیلمنامهنویسی کمک شایانی کند.
وقتی کاراکتر خوب شخصیتپردازی شود، راهی برای نوشتن باز میشود. هر خصوصیتی که در کاراکترها قرار میدهیم، کاراکتر را برای مخاطب ملموستر و باورپذیرتر میکند. روابط خانوادگی، نوع پوشش، علاقه به ورزش، غذایی که دوست دارد یا از آن بدش میآید، خنده، گریه و بسیاری دیگر از خصوصیات باعث پردازش بهتر کاراکتر میشود و صحنههای بدیعی به وجود میآورد. چون شخصیت اول فیلم برای مخاطبان جذابیت بیشتری دارد، پیش داستانی که درباره او نوشته میشود باید کاملتر از شخصیتهای دیگر باشد. زیرا برای مخاطب، اکثر رفتارها، کردارها و علایق شخصیت اول فیلم مهم و دیدنی است.
ممکن است بخش اعظمی از پیش داستان در فیلمنامه نیاید، اما اثرات آن به خوبی قابل مشاهده است. بدون پیش داستان، نویسنده به کوری میماند که سعی میکند با چشمان بسته به راه خود ادامه دهد که مطمئناً به مقصد نخواهد رسید. بسیاری از قصههای فرعی یک فیلم مدیون پیش داستان است.کسانی که در فیلمنامهنویسی اعتقادی به پیش داستان ندارند، هرگز در این کار موفق نشده و نخواهند شد. پیش داستان کلیدی است برای باز کردن قفل قصه. در فیلمنامه، هر کاراکتر باید شناسنامه داشته باشد، این شناسنامه باعث شناخت او میشود، از یک تیک ساده گرفته تا رفتارهای مهم اجتماعی، همه خصوصیات باید در پیش داستان آورده شود، حتی اگر برخی از آنها در فیلمنامه نیاید.
پیش داستان باعث میشود نویسنده با کاراکترهایش آشنایی کامل پیدا کرده و آنها را در قصه یا فیلمنامه در مکان و موقعیت مناسب قرار دهد. پیش داستان در سریالها و مجموعههای دنبالهدار کاربرد بیشتری دارد. زیرا هر قصهای که در گذشته کاراکترها وجود دارد، میتواند پایهگذار قصه اصلی یکی از آیتمهای سریال باشد. یکی از دلایل مهم عدم موفقیت برخی از مجموعههای تلویزیونی و فیلمهای سینمایی، شخصیتپردازیهای ناقص و نامناسب است. این نقص بزرگ باعث میشود مخاطبان با فیلم و شخصیتهای آن ارتباط برقرار نکرده و آن را پس بزنند.
نداشتن پیش داستان را نمیتوان در این چند کلمه توضیح داد. باید آن را در مقالات طولانی یا کلاسها شرح داد. در اکثر کلاسهای قصه و فیلمنامهنویسی اصلاً به این اصل مهم اشاره نمیشود که باعث تاسف است. بسیاری از فیلمنامه و قصهنویسان ایرانی با پیش داستان بیگانهاند. توجه نکردن به پیش داستان و بسیاری از تکنیکهای رایج نویسندگی توسط فیلمنامهنویسان ایرانی باعث شده، فیلمنامهها مشکلات اساسی داشته باشند. همه از ریز و درشت از ضعف فیلمنامه صحبت میکنند، اما هیچکس دنبال راه حل نیست. شاید بتوان گفت، رعایت کامل اصول تکنیکهای فیلمنامهنویسی، تنها راه برطرف کردن ضعف فیلمنامههای ایرانی است، اما یا کسی به آن توجه ندارد یا نمیخواهد داشته باشد. برای حل مشکل باید اول آن را شناخت.
انتهای پیام/
سید رضا اورنگ