سرویس سینمایی هنرآنلاین / "زندگی مشترک آقای محمودی و بانو " فیلم تازه روح‌الله حجازی در امتداد ساخته موفق قبلی او، نگاهی سلبی و منتقدانه دارد به شیوه تفکر ایرانی. داستان فیلم بسیار ساده نماست، یک زندگی سنتی آرام با ظاهری خوش رنگ و درونی عمیقا پوسیده، با ورود زوجی جوان و پست مدرن دچار تشتت و تعارض می‌شود. داستان فیلم ساده و مینی‌مالیستی روایت می‌شود، چرا که فیلم اساسا دغدغه داستان‌گویی به شیوه کلاسیک را ندارد و بیشتر با پیروی از قاعده قصه‌گویی ریموند کاروری به تبیین برش‌های خاص و موقعیت‌های خاص از یک روند طولانی دست می‌زند. در واقع فیلمنامه با حذف نقاط معمولی‌تر داستان با سرعتی مناسب به سمت اوج‌گیری تنش و موقعیت نهایی پیش می‌رود.

علی طالب‌آبادی در این فیلمنامه موفق می‌شود هوشمندانه از نزدیک شدن به مخاطب و باج دادن به او برای همراه کردنش پرهیز کند و در عوض به شکلی موثر و منسجم موقعیت‌هایی را بسازد تا مخاطب خود را در فیلم بیابد؛ به ویژه با طراحی حساب شده و بسیار هوشمندانه شخصیت مرد سنتی با بازی درخشان حمید فرخ‌نژاد. فیلمنامه با ایجاد تنشی فزاینده هرلحظه بیشتر موقعیت‌های سخت را پیش روی آدم‌های قصه قرار می‌دهد، آنها را مثل طعمه‌هایی افتاده در دام عنکبوت به دست و پا زدنی بیهوده وا می‌دارد و درنهایت بدون ایجاد راه حلی تصنعی و ناخوشایند واقعیت‌های زندگی مشترک امروزی را برملا می‌کند. شهامت فیلمنامه‌نویس در ایجاد دایره‌ای از آدم‌ها که همزمان متهم، مجرم و بی‌گناهند به عنوان عناصر پیش برنده یک داستان سینمایی در کنار طراحی سکانس‌ها به گونه‌ای متوالی که هریک زاینده موقعیت و لحظه بعدی هستند، سبب شده فیلم به رغم مشکلاتی که در ریتم و جذابیت - به مفهوم عام - دارد ، درنهایت اثری به شدت تاثیرگذار و هوشمندانه جلوه کند. طالب‌آبادی از معدود فیلمنامه‌نویسان ایرانی است که به جای استفاده از ایده‌های تکراری و کلیشه‌ای، موفق شده در دو فیلم اخیر خود دنیایی شخصی را خلق و عرضه کند، دنیایی آشنا با شخصیت‌هایی متزلزل و موقعیت‌هایی روزمره اما به شدت نفس‌گیر.

یکی از نقاط قوت بارز فیلم "زندگی مشترک آقای محمودی و بانو "، لوکیشن است. هم در فیلمنامه و هم در اجرا، خانه آقای محمودی کاملا شخصیت‌پردازی شده و به عنوان یکی از عناصر اصلی درام نقشی کلیدی را به عهده دارد. بحث بازسازی خانه به شکلی ظریف نمادی از تغییراتی است که باید در تفکر همه ما ایجاد شود و دوگانگی موجود در فضای سنتی خانه با تزیینات مدرن و تمایل آقای محمودی به بازسازی فضا و برداشتن ستون‌ها و مخالفت همسر و ... نشانه‌هایی زیرکانه از اختلافات مهمی است که زیر پوسته آرام این زندگی جریان دارد. خانه با حیاط وسیعی که تنها دردسر تمیز نگاه داشتنش به خانواده می‌رسد و فضاهای نامتقارن و پیدا و پنهانی که دارد، نمونه‌ای از زندگی ما آدم‌هاست ، با ظاهری شیک و زوایایی ناگفتنی و نادیده.

شیوه کارگردانی روح الله حجازی ، ترکیبی دلچسب از پختگی و ریسک پذیری است. بر خلاف روند معمول کارگردانی فیلم‌های سینمای ما که مبتنی بر دکوپاژ تلویزیونی ساده و یا دوربین روی دست‌های بی‌معناست، حجازی شیوه دکوپاژ مبتنی بر طراحی میزانسن‌های پیچیده را می‌پسندد . توانایی او در ایجاد فضاهای بصری متفاوت و نماهای موثر و پخته در لوکیشن‌های محدود در این فیلم به شدت به کمک روند پیشرفت داستان آمده و لختی و کندی داستان را به خوبی پوشش داده است. بازی پخته و مناسب بازیگران نیز نشانه دیگری از توانمندی این کارگردان خوش‌فکر است .

مهم‌ترین و البته کارآمدترین ویژگی رفتاری حجازی را شاید بتوان حرفه‌ای گری مطلق در انتخاب عوامل همکار دانست. بازیگران خوبی که برای فیلم انتخاب شده‌اند به تنهایی توانسته‌اند کیفیت لازم را در ذهن مخاطب ایجاد کنند، بماند که فیلمنامه منسجم و هدایت حساب شده بازیگران هم نقش مهمی در این راستا داشته است. ضمن آن که حضور هومن بهمنش فیلمبردار نابغه و بسیار خوشفکر سینمای ایران عامل موثر دیگری بوده تا سطح کیفی فیلم به شکل چشمگیری ارتقاء یابد . طراحی صحنه و لباس فیلم عالی انجام شده و موسیقی کم حجم و البته به شدت تاثیرگذار کارن همایون‌فر نیز عنصر کارساز دیگری است که اجاره نمی‌دهد فیلم به سادگی در ذهن مخاطب تمام شود.

رویکرد فیلم، نقد تقابل انسان با خویش و خواسته‌های خود است، بررسی شباهت رفتار ما با ادعاهایی که داریم. همین رویکرد است که سبب می‌شود تماشای این فیلم در دقایق پرشماری بدل به تجربه‌ای بسیار سخت شود‌. فیلم موفق می‌شود مانند آیینه ای بی‌رحم، برخی نقاط ضعف اخلاقی جامعه را به صورتی واضح و عیان به نمایش بگذارد و هرکدام از ما به سادگی می‌توانیم خود را در موقعیت‌هایی مشابه به یاد بیاوریم . "زندگی مشترک آقای محمودی و بانو " تصویری نازیبا اما بسیار واقعی از جامعه ماست، جامعه‌ای لبریز از تناقض و ادعا.

انتهای پیام/

حمید سلیمی