سرویس سینمایی هنرآنلاین /

چرا سیگار کشیدن نمایان تر ازگذشته در جامعه شده است ؟ آرامش، تیپ روشنفکری و یا عادتی نا به جا و روزمره... چه چیزی می تواند پشت دودهای سیگار پنهان شده باشد؟

امروزه سیگار درهر محیطی از زندگی تک تک ما به چشم می خورد. در فضای اجتماعی، سیگار تبدیل به فرایندی شده که در گوشه و کنار شهر، دود آن همه جا را فرا گرفته است.

اصلا سیگار کشیدن در این سال های اخیر دیگر حجب و حیا نمی خواهد. در کوچه و خیابان، دختر و پسر، پیر و جوان با افتخار قدم می زنند و با سیگار کشیدن، خود را طوری وانمود می کنند که یا در آرامش هستند و یا از فرط مشکلات به سیگار روی آورده اند که هردو صورت این قضیه خنده دار جلوه می کند. سیگار نه تنها خاصیت های دروغین ذهن را ترویج می دهد، بلکه گاهی در میان اهالی هنر به یک تیپ شخصیتی هم شبیه می شود.

اما دراین گزارش می خواهیم به موضوعی بپردازیم که شاید برای هر کدام از ما اتفاق افتاده باشد و آن هم مواجه با پدیده و عارضه های ناخوشایند جامعه از سوی افرادی ست که تعداد آن ها کم هم نیست.

***

همیشه فرهنگ و تمدن ایرانی یکی از مهم ترین ارزش هایی بوده که مد توجه کشور ما قرار گرفته است. فرهنگی که نوع بیان و گفتار مردم از آن نشات می گیرد. اما در این چند سال اخیر اتفاق دیگری افتاده است.همانطور که سعی شده جامعه به سوی فرهنگ سازی حرکت کند، به نظر می رسد گفتار مردم در مواجهه با یکدیگر دچار تغییراتی شده که شاهد آن در طول روز هستیم. گاهی حرف های بی مابانه در کارهای روز مره ای می شنویم که سعی می کنیم آن ها را نشنیده بگیریم و یا از کنار آن بگذریم در حالی که همان حرف ها را بعد تر در زبان عامه مردم باز هم می شنویم و کاری ازدست مان بر نمی آید و تنها تاسف می خوریم که آن همه بیان و تمدنی غنی که داشته ایم، چرا در فرهنگ امروزمان نمی گنجد!

در این دوره باید چشم هایمان را روی بسترهای نامناسب اجتماع ببندیم.نشانه هایی که ذهن ما را تحت تاثیر قرار می دهد وبی هیچ انگیزه و دلیلی می خواهند خودنمایی کنند.

سیگار یکی از این پدیده ها است. که در مواقعی بر اساس یک نیاز بی توجیح ، ولو دروغین در جامعه انعکاس پیدا می کند و هر کسی اصولا بی انگیزه به سراغ سیگاری می رود که در فیلم ها و نمایش ها بیشتر شبیه یک تیپ است.نمایش بی اثر و نتیجه ای که به نام نیاز درونی و دروغین این روزها از سیگار استفاده می شود.

چرا پیش از این دود سیگار درفیلم ها دیده نمی شد و سیگار کشیدن در نماهای تصویری ممنوع اعلام شده بود اما در سال های اخیر شاهد سیگار کشیدن مفرط آدم ها در بعضی فیلم ها هستیم که بر اساس آن کاراکترهایی هم به اجبار نوشته می شود که بازیگر بی هیچ هدفی تنها می خواهد نوع سیگار کشیدن خود را به رخ تماشاگر بکشاند. نه تنها این امر موضوعی مسخره و خنده دار جلوه می دهد بلکه مقتضیات ذهن هر مخاطبی را هم به نوعی بهم می ریزد که واقعا قرار است سیگار کشیدن در فیلم ها، سریال ها و نمایش های تئاتر ما آموزش داده شود؟ یا نه ما در کشوری زندگی می کنیم که روزانه متوجه هستیم، چقدر دود سیگار برای مان مضر و زیان آور است.

سینما تنها مکان تفریحی است که اغلب مردم برای دیدن فیلم به سالن های سینما رجوع می کنند. تصویر در سینما یعنی واقعیت و زندگی. حالا این تصویر بیانگر نوع زندگی هر کدام از ما و برخورد با مشکلات روزمره و جامعه است. همانقدر که واقعیت در زندگی تاثیرگذار است، آنچه را که روی پرده سینما هم می بینیم ، به اندازه واقعیت های جامعه تاثیرگذار خواهد بود.

حالا در همین فیلم های سینمایی و یا نمایش های تئاتر می بینیم که گاهی سیگار کشیدن نوعی ترویج رفتاری است که شخص در برابر هر اتفاقی از خود نشان می دهد. حتی آنقدر پررنگ است که آدم های سیگاری را متقاعد می کند تا بعد از تماشای فیلم، سیگاری روشن کنند. پس تاثیر تصویر تا ذهن مخاطب به حدی است که انعکاس آن را در جامعه هنری می بینیم.

فیلم هایی در سینما داشته ایم که کارگردان هیچ اعتقادی به سیگار کشیدن ندارد و به قول معروف سیگاری نیست، اما در طول فیلم تنها دود سیگار و نورپردازی های رنگی، با داستانی عجیب و غریب، فضایی نسبتا خاص را ایجاد کرده که کارگردان بنا به سلیقه شخصی از این دسته نماها تا انتهای فیلم بهره برده است . حالا اگر واقعا دود سیگار در کل نمای این گونه فیلم ها حذف می شد، قطعا با ذهنیت آن کارگردان فیلمی هم ساخته نمی شد؛اما این بی قانونی دود سیگار تنها در این گونه فیلم ها جنبه اصطلاحی چون شبه روشنفکری _ که متاسفانه تعریف دیگری در جامعه فرهنگی دارد و از لحن عامیانه خارج است،_ خودنمایی می کند. علاقه کارگردانان به کشیدن سیگار توسط کاراکترهایشان در سی و دومین جشنواره فیلم فجر در بسیاری از آثار مشاهد می شد. در حالی سالیان سال کشیدن سیگار در فیلم ها ممنوع اعلام شده بود.

سیگار حتی در نمایش های تئاتر هم پررنگ تر ازگذشته خودنمایی می کند. بارها شاهد بوده ایم که دریک نمایش تئاتر بازیگری بدون هیچ پیش زمینه ای، سیگاری را روشن و گوشه لب می گذارد تا از این طریق به تماشاگر نشان دهد که چقدر از اتفاقی که افتاده است، ناراحت و منقلب به نظر می رسد.به نظر می رسد، این سینما کمبود فکر، اندیشه و تخیل دارد. فیلم هایی بوده اند که شخصیت های یک داستان مشکلاتی داشته اند اما به سراغ سیگار نرفته اند و این نشان می دهد که کارگردان سیگار کشیدن را الگو عصبی بودن افراد فیلمنامه خود قرار نداده است.

با اینکه می دانیم مردم به نوعی سینما و تلویزیون را الگو خود قرار می دهند و طی مصوبه ای باید سیگار کشیدن در تولید آثار ممنوع اعلام می شد و اقداماتی لازم برای عدم نمایش سیگار تویط هنرپیشگان در فیلم ها و سریال ها رواج پیدا می کرد.

حالا در آستانه هفته ملی روز بدون دخانیات قرار گرفته ایم. هنوز هم روی پاکت های سیگار عکس بیماری سرطان را می بینیم.اما همچنان سیگار در دکه ها و سوپرها به پرفروش ترین محصول تبدیل شده است که افراد غیر سیگاری هم چه در هنر و چه در میان مردم عام حضور دارند که تا کنون سیگاری نکشیده اند و به سلامت خود آسیبی وارد نکرده اند. اما خیلی ها سیگار کشیدن را امری شخصی می دانند و براین تصور هستند که سیگار جزئی از خلا ها و تنهایی های هر فرد را پر می کند. البته توجیه های افراد سیگاری همیشه به این گونه بوده است.