به گزارش خبرنگار هنرآنلاین، به دور از هر گونه قضاوت، معیاری در سینما وجود دارد که سینمای اکران را به دوبخش غیر منصفانه تقسیم می کند. شاید قابل بررسی نباشد اما همین تقسیم بندی هم اسم درستی ندارد. از گیشه ای تا معنا گرا ، به فراخور مدیران وقت ، هر اسمی در این تقسیم بندی جا گرفته است. اما هدف این گزارش، تقسیم بندی های موجود نیست، از این تقسیم بندی به نتیجه های متفاوتی می شود رسید که عمدتا، مایوس کننده اند. فروش فیلم ها سرنوشت غم انگیزی دارد .آن دسته از فیلم هایی که به رای صاحب نظران، استاندارد ، خوب و درست اند در بیشتر اوقات کم فروش و آن دسته از فیلم هایی که بار ی به هر جهتند آنقدر خوب می فروشند که روحیه هر سازنده ای را تخریب کنند.

نکته این جاست در زمان اکران چه می گذرد که فیلم تحسین شده منتقدان به فیلم کم فروش ملقب می شود .جدا از این که سواد می تواند عنصر تجزیه کننده ای باشد اما مخاطبان ما ذات سواد را به دلیل مخاطب حرفه ای بودن یدک می کشند. و این جا ، همان جایی ست که در هر گزارشی مهم است .می خواهیم بدانیم چرا؟

بدرود بغداد

فیلم ، داستان دو سرباز آمریکایی و عراقی ست که هر یک با ماجرایی تعریف شده به نوعی در گیر جغرافیای جنگ هستند همین ماجرا و به نوعی تحمیلی بودن این جغرافیا مسیر هر دو را تغییر می دهد مسیری که از تناقض به تفاوت و از تفاوت به شباهت نزدیکشان می کند .در قصه هایی با این تم چون قرار است نقش ها به بهانه ی داستان به همگرایی و همدلی برسند صرفا ورود نقش به قصه بسیار تاثیرگذار تر از ماندگاری شخصیت است .

در بدرود بغداد وقتی دانیل (مزدک میرعابدینی) به واسطه ی نیش عقرب درگیر موقعیت مرگ می شود کاراکتر دیگر یعنی صالح (مصطفی زمانی) وارد قصه می شود این همان نکته ی خوبی ست که مخاطب را در درک فیلم هل نمی دهد. پس ساختار فیلم درست است. شاید چند نکته در مورد بدرود بغداد چیزی شبیه اشتباه کوچک گمانه شود اما هرگز از نکته سنجی های شخصیت پردازی فیلم کم نمی کند .درست است که فیلم با دو زبان عربی و انگلیسی بازی شده و خلاف سینمای بومی ست و یا مخاطب با دیدن نام مصطفی زمانی توقع دیگری دارد اما وقتی محو فیلم بشوی بازی مصطفی زمانی دیگر تو را یاد مصاحبه های پی در پی و عکس های پر زرق و برق نمی اندازد.

وقتی پانته آ بهرام سوار بر دوچرخه میشود آن بُعد زنانگی شخصیت همراه با موسیقی درگیرت می کند چرا که فیلم ، فیلمِ بازیگر محوری نیست. فیلم ، فیلمِ شخصیت است. فیلم ِنقش است نقش های انسانی که در هر حال جنگ برایشان ارمغانی جز تنهایی ندارد. آیا کسی هست که بگوید این ماجرا تنها برای یک مرز و بوم است؟ آیا کسی بلد است جنگ را بهتر از دیگری زندگی کند؟

فیلم بدرود بغداد با نام قبلی "مرا ببخش مادر" که به اسکار 2010 هم معرفی شده بود هر چند در اکران محدود و در گروه تازه تاسیس اکران خاص شانس چندانی برای بهتر دیده شدن نداشت اما همان شانس اندک هم سینمادوستان را به دیدن فیلم ترغیب کرد.

این فیلم شاید حول و حوش بیست ملیون تومان هم فروخته باشد اما قربانی تصمیم مدیران و اکران نوبرانه ای شد که نامش را اکران خاص گذاشته بودند و حالا این دسته از اکران اصلا وجود خارجی ندارد.

چیزهایی هست که نمی دانی

فریدالدین صاحب زمانی با همان چند دقیقه اول فیلم در تاریکی سالن سینما تکلیف مخاطب را روشن می کند .فیلم روشنفکرانه با موضوعی کاملا اجتماعی را نشان مخاطب می دهد که کافی است تا دقیقه 10 با فیلم همراه شوی آنوقت می فهمی که قرار است چه قصه سرراست و روانی را ببینی. لحن فیلم ، شیرین و بدون پیچیدگی های معمول است اما به جای سرگرمی پیام های زیادی دارد که به مراتب جذاب ترند و می توانند تو را یاد چیزهایی بیندازند که نمی دانی.

این فیلم که در زمستان به اکران علاوه شد نه تنها کم فروخت بلکه درست ترش این است که بگویی بد فروخت .فیلمی خوش ساخت با باز ی ستاره های صاحب سبکی مانند لیلا حاتمی ، مهتاب کرامتی، علی مصفا،گرفتار کدام جریان شد که نفروخت ؟

در جواب این سئوال منیژه حکمت ،تهیه کننده فیلم گفت:یک این که مجموعه شرایطی که ما در حال حاضر در آن زندگی می کنیم یک نوع انحطاط فرهنگی را در زنگی مردم رواج داده و سلیقه ایشان را پایین آورده که فیلم های خوب تاثیر گذار نمی توانند باشند. دوما عدم حمایت مدیران .وقتی ما می خواهیم سلیقه مردم را بالا ببریم باید بدانیم سانسور کجاست؟ چه تاثیری دارد؟

او با لحنی حاکی از تاسف ادامه داد: من هر شب متاسف می شوم از این که می بینم آنقدر سلیقه مردم پایین آمده که همه پی گیر سریال های جم هستند و بدی اش این جاست که ما هیچ ، جایگزینی برای این سریال ها نداریم .به نظر می رسد این سلیقه و دغدغه برای مدیران وجود ندارد.

کارگردان "زندان زنان " به حرف هایش افزود:همه این ها دلمردگی می آورد و ما همه در برابرآینده مسئولیم.

قاعده تصادف

تولستوی در پایان کتاب مشهورش "جنگ و صلح" نظریاتی در باب اتفاق و تصادف ارائه می‌دهد که بی ارتباط با نام فیلم قاعده تصادف نیست. از آن رو که در نگاه اول در نمی‌یابیم چه چیزی در فیلم، تصادف بوده و آن قاعده‌ای که پسوند آن تصادف قرار گرفته از چه قوانین نوشته یا نانوشته‌ای پیروی می‌کرده است.

اعضای یک گروه آماتور برای اجرای نمایشی در خارج کشور آماده می‌شوند و قرار است به سفر بروند. امیر، کارگردان و سرکرده گروه است که با پریسا رابطه عاطفی دارد. نقش اصلی نمایش را شهرزاد بر عهده دارد. و لادن و بعدی‌ها هم با او همبازی هستند. مارتین که آهنگ ساز نمایش هم هست سعی می‌کند از رو در رویی با مریم فرار کند. مریم که با برادرش مهرداد در گروه حضور دارند، علاقه پنهان به مارتین دارد، اما مارتین که می‌خواهد با گروه از کشور خارج شود و آن‌جا بماند، سعی می‌کند حرف‌های مریم را جدی نگیرد و از کنارش عبور کند. پدر شهرزاد که مقامی اداری دارد، با سفر دخترش همراه گروه مخالفت می‌کند و شناسنامه و گذرنامه او را به وی نمی‌دهد. شهرزاد به همراه دوستانش بردیا و پریسا و لادن و مهرداد به محل کار پدرش می‌رود تا رضایت او را جلب کند. اما در کشمکشی که آن‌جا پیش می‌آید، پدر شهرزاد به زمین می‌افتد و ضربه‌ای به سر او می‌خورد. همه بچه‌ها از آن‌جا می‌روند و شهرزاد پیشنهاد می‌دهد به خانه آن‌ها بروند و مدارک را پیدا کنند. هنوز جستجو در خانه تمام نشده که پدر شهرزاد سر می‌رسد و همه مجبور به فرار می‌شوند.

"تنها دوبار زندگی می کنیم " فیلم قبلی بهنام بهزادی یکی از بهترین فیلم های سال خودش بود که اتفاقا در این گزارش سهم عمده ای دارد اما ظاهرا بهنام بهزادی کارگردان خوش اقبالی در فروش نیست، فیلم "قاعده تصادف "شاید به اندازه "تنها دو بار زندگی می کینم" فیلم خوبی نباشد اما به اندازه خودش فیلم خوبی است.این فیلم هم نه تنها خوب نفروخت بلکه درست هم تبلیغ نشد تا با داشتن داستانی هدفمند در چرخه اکران بدون اقبال بماند.

اشکان خطیبی از آن بازیگر هایی ست که شاید لقب ستاره را نگرفته باشد اما نیازی به این لقب ندارد .او در هر نقشی حاضر شود مخاطب را درگیر می کند .مهرداد صدیقیان و خاطره اسدی، بازی را خوب بلدند پس چه اتفاقی افتاد که فیلم نتوانست خوب بفروشد؟

بهنام بهزادی در جواب این سئوال گفت:این فیلم با الگوی سینمای گیشه ساخته نشده بود و ما توقع فروش عجیب و غریب را نداشتیم چرا که فیلم های گیشه پسند مختصات خودش را دارد که به خاطرش باید از خصایص فرهنگی گذشت. البته در همه جای دنیا سینمای فرهنگی از سینمای گیشه و فاصله داره درست به همین دلیل دستگاه ی فرهنگی حمایت کننده این فیلم ها هستند که متاسفانه در ایران این سیستم وجود ندارد و هیچ حمایتی از هیچ نهادی برای فیلم فرهنگی صورت نمی گیرد.

او در مورد فروش"قاعده تصادف" حرف هایش را این طور تمام کرد: این فیلم با هزینه بالا ساخته نشد و از اول هم قرار نبود زیاد بفروشد، درهمین حد که مخاطب خودش را پیدا و این پیام را منتقل کند که سینما ی فرهنگی هنوز مخاطب دارد کافی است.

ملکه

شاید سلیقه ای باشد اما سینمای جنگ از سینمای دفاع جداست و باز هم شاید سلیقه ای باشد اما سال ها بعد به حتم از فیلم "ملکه" در سینما ی دفاع یاد میکنند و می گویند "ملکه" فیلم جسورانه ای که در زمان اکران مورد کم لطفی قرار گرفت و این مرتبه به حتم از سمت مدیران.

محمدعلی باشه آهنگر کارگردان فیلم درمصاحبه رادیویی خود گفته بود : دلم برا ی خودم نمی سوزد دلم برای فیلم می سوزد که بدون هماهنگی قبلی باید سریع اکران شود.

مهمترین نکته در فیلم ملکه این است که با آدم های صلح جو در کوران جنگ سر و کار داریم. این برای یک فیلم ارزش است.

ملکه هویت دفاع را به درستی و با صمیمیت بیان می کند. آهنگر در دوران جنگ درگیر دفاع از شهر خود بوده بدون آنکه نیروی اعزامی از شهرهای دیگر باشد.

روح زندگی در فضای فیلم جریان دارد. این فیلم برای سرگرم کردن و خنداندن ساخته نشده ، بلکه تلاش می کند خاطره، حافظه و ذهنیت انسانی که جنگ را لمس کرده، به تصویر بکشد. این فیلم قصد دارد به درستی دفاع را منتقل کند و افراد در کوران جنگ به دنبال کشتن نیستند.

فیلم ملکه با شتابزدگی اش دراکران و هرچند با حمایت مدیران صدا و سیما مواجه شد اما مدیران سینمایی فیلم را ندیده گرفتند و همین حرکت کوچک ،ضربه بزرگی شد به جان فروش فیلم.

به راحتی می توان نتیجه گرفت حضور ستارگان ، نظر مدیران ، شرایط تبلیغ هیچ کدام به اندازه حمایت مسئولین تاثیرگذار نیست چرا که یک مدیر فرهنگی اجرا می کند و یک مسئول فرهنگی تصمیم می گیرد.

سالن سینما ها تاریک می شود و تکلیف مخاطب روشن ، وقتی مسئولین اراده کنند.

مارال دوستی

پایان پیام/