به گزارش هنر آنلاین، نشست نقد و بررسی مستند "صندلی 257" شامگاه 2 دی ماه در سالن سینما "حقیقت" مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی با حضور منتقدانی چون حسین معززینیا و حسین سلطانمحمدی برگزار شد.
در ابتدا سلطانمحمدی منتقد حاضر در نشست با اشاره به محتوای فیلم "صندلی 257" گفت: این فیلم طبیعی و ساده، بحث انتخابات مجلس شورای اسلامی را مطرح میکند، ضمنا بحث روانشناسی، اجتماعی خوبی را از مردم محلی به تصویر میکشد.
خانجهانی هم با اشاره به روند شکلگیری این مستند یادآور شد: سال گذشته به نظرم یکی از معدود موضوعاتی که با توجه به سرمایهگذارهای کمی که این روزها در سینمای مستند انجام میشود به سراغم آمد، بحث انتخابات مجلس بود.
کارگردان مستند "صندلی 257" در ادامه به شرایط سخت تولید این مستند و مجوزهای محدودی که برای کار داشتند،اشاره کرد و گفت: در روزهای فیلمبرداری هر روز با یک کاندیدا همراه میشدیم و کاندیدا هر کدامشان وقتی ما را مشاهده میکردند که با نمایندهی دیگری کار میکنیم، گمان میبردند که به گروه نماینده دیگر وابستهایم.
در بخش دیگری از نشست نقد و بررسی مستند "صندلی 257"، حسین معززینیا دیگر منتقد حاضر در سخنانی گفت: هر بار که به تماشای فیلم مستند نشستم و از سینمای داستانی فارغ شدهام با خود فکر کردهام چرا شرایط این قدر ناعادلانه است در حالی که این تعداد فیلمساز خوب، فیلمهای مستند را با جسارت،حوصله و مهارت و تلاش بسیار میسازند. اتفاقا فیلمهای خوبی نیز از آب درمیآیند اما تمام توجهها در کشور ما به فیلمهای داستانی معطوف است. فکر میکنم اگر از این تعداد فیلم داستانی، 40 عدد آن در سال نیز حذف شود، هیچ اتفاق بدی برای سینمای ما نمیافتد.
او در ادامه با اشاره به اینکه فیلم "صندلی 257" از جهت اطلاعاتی که به بیننده میدهد، فوقالعاده است تصریح کرد: اولین وظیفهای که فیلم مستند بر عهده دارد، این است که یک واقعه را با همه مسایلاش به درستی نشان بدهد و البته این فیلم این کار را به خوبی انجام داده است. مخاطب را با خبر میکند که در این منطقه چنین ماجرایی با چنین مختصاتی روی داده است.
معززینیا با بیان اینکه نام فیلم به درستی انتخاب شده است در عین حال گفت: البته نام آن را "سیاست به سبک ایرانی" یا "زندگی این روزهای ما در سیاست" نیز میتوان گذاشت. چرا که فیلم در واقع نوع نسبت و توقع مردم از سیاست و در مقابل رفتار سیاستمداران با مردم است که آنها را به درستی نشان داده است و نوعی آسیبشناسی و نمایش کل واکنشهایی که در یک واقعه سیاسی ممکن است اتفاق بیفتد را بدرستی به تصویر کشیده است که طبعا نیز این روند به مجلس شورای اسلامی منحصر نیست.
در ادامه این منتقد با اشاره به اینکه فیلم از هر آنچه که به عنوان مستند سیاسی تاکنون ساخته شده است به نظر ارزندهتر میآید گفت: آنچه که این فیلم از سیاست ما نمایش میدهد برای دادن نسبت فیلم سیاسی به آن لایقتر از فیلمهایی همچون "قلادههای طلا" است و البته منظورم مقایسه دیدگاه فیلمسازان نیست بلکه مقصود مقایسه ساختار این دو فیلم است.
او با اشاره به اینکه مهمترین مسالهای که در فیلم مشهود است، سماجت فیلمبردار یا فیلمساز است گفت: توانایی فیلمساز در تصمیمگیریهای لحظهای است که لحظههای بسیار جالب را شکار کرده است و هوشمندی لازم را به خرج داده است یعنی اینکه او فهمیده است که کجا دوربین را روشن کند و کجا میبایست آن را خاموش کند.
معززینیا درعین حال گفت: اگر بخواهیم سختگیرانه به فیلم نگاه کنیم، میشود گفت که از دقیقه پانزدهم فیلم به بعد یعنی جایی که آقای صالحی معرفی میشود فیلم یکدستی و تمرکز تماتیک خود را از دست میدهد و این در حالی است که قبل از آن با یک روند مشخص روبرو هستیم. از دقیقه 15 به بعد به نظر میرسد که از تمهای چند گانه استفاده شده و فیلم میخواهد کل مطالب را بیان کند و به نظر من این از کوبندگی کار نیز کم میکند. همان طور که مستندهای درخشان تاریخ از این روش استفاده نکرده و یک تم مرکزی انتخاب کرده، سعی میکنند که با همان پیش رفته و نگذارند که تمهای دیگر برای تم اصلی مزاحمت ایجاد کند.
این منتقد ادامه داد: اگر قرار باشد مشکل ساختاری در فیلم پیدا کنیم، میتوانیم به گیجی لحن در وسط آن اشاره کرده و البته به نظر من شاید تمام این ایرادات نوعی بهانهگیری است چرا که فیلم بسیار جالب و تکاندهنده پرداخته شده است.
در ادامه این نشست خانجهانی در پاسخ به این سوال که چرا در فیلم از موسیقی بسیار کم بهره گرفته است،اظهار کرد: بیش از این نباید در آن از موسیقی استفاده میشد. البته من اساسا در فیلمهایم از موسیقی کمتر استفاده میکنم، در این فیلم نیز خواستم تا جای ممکن آن را از متن فیلم حذف کنم.
کارگردان فیلم مستند "صندلی شماره 257 " درباره اینکه آیا به ساخت قسمت دوم یا سوم این فیلم اقدام خواهد کرد؟ گفت: نه چنین قصدی ندارم، من دوست دارم سوژههای که کمتر دربارهی آنها کار شده را بسازم.
خانجهانی دربارهی عنوان فیلم هم یادآور شد: فیلم در ابتدای ساخت در مطبوعات به نام "کاندیدا" خبررسانی شد ولی من از همان ابتدای ساخت که قصد ساختن فیلم را داشتم به علت اهمیت صندلی که نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی برایم داشت، تصمیم داشتم که قطعا در انتخاب نام فیلم از این صندلی کمک بگیرم. ولی به علت اینکه نمیدانستم در آینده چه پیش خواهد آمد، اسمش را برای مدتی "کاندیدا" گذاشتم.
وی ادامه داد: البته هنگامی که به مجلس رفتم، دیدم با وجود اینکه صندلی این نماینده در آن مقطع شماره 257 بود ولی در مجلس چنین نیست که یک صندلی انحصارا متعلق به کسی باشد بلکه در انتهای هر فصل،قرعهکشی انجام میشود و صندلیها نیز تغییر میکند.
خانجهانی با بیان اینکه فیلم هیچ صحنه بازسازی شدهای ندارد در عین حال گفت: برای گرفتن صحنهها تنها یک بار امکان فیلمبرداری داشتیم و بخش صحبت با نمایندهها نیز تنها یک بار انجام میشد.
در ادامه این نشست، حسین سلطانمحمدی در پاسخ به این انتقاد که حذف برخی صحنهها از فیلم موجب از بین رفتن محتوای اصلی فیلم شده، گفت: صحنههای بسیاری در فیلم وجود دارد که میتوان با آنها به محتوای فیلم رسید. مثل لحظهای که آقای صالحی را نشان میدهد که بیهیچ امکاناتی و با یک پراید ساده در روستا حرکت کرده و چشم روستاییان را پر نمیکند و آنها نیز ترجیح میدهند که او همچنان در روستا مانده و به درمان بیماران منطقه بپردازد.
حسین معززینیا هم گفت: اگر شرایطی مهیا میشد که ضبط مجدد صحنهها و وقایع فیلم انجام میگرفت، مستند تکمیل میشد البته همین که با همه تهدیدات جانی و مالی چنین فیلمی تهیه شده حیرتآور است و با شرایط موجود نیز فیلم قابل قبول است، البته این امکان نیز وجود داشت که در صورتی که فیلم در شرایط مناسبتری فیلمبرداری میشد پختهتر از آب درمیآمد و صحنههایی خلق میکرد که بعدها مورد توجه بیشتری قرار میگرفت.
خانجهانی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه فیلم را سیاسی میبیند یا اجتماعی، پاسخ داد: برخلاف تقسیمبندیهایی که در جشنوارهی "حقیقت" انجام شد و این مستند در بخش سیاسی مورد داوری قرار گرفت،معتقدم فیلم کاملا اجتماعی است.
در پایان این نشست، حسین سلطانمحمدی درباره اینکه فیلم در بخش سیاسی آمده است، بیان کرد: در این فیلم بحث انتخابات مطرح است و انتخابات در حوزه سیاسی قرار میگیرد به همین دلیل هیات داوری مستند سیاسی جشنواره سینما حقیقت نیز این فیلم را در بخش سیاسی آن قرار داد. ضمن اینکه فیلم مطالب روانشناسی و جامعهشناسی اجتماعی قوی نیز دارد.
پایان پیام/