سرویس موسیقی هنرآنلاین: ترانههای محلی اولین پایه تجربه موسیقی هر کشور به شمار میروند. غم و شادی، سور و سوگ، کار و فراغت مردمان سرزمینهای گوناگون در بازتاب این آینه از ارزش خاصی برخوردار میشود. به دیگر سخن سرمایه اصلی موسیقی یک کشور نغمههای بومی و فولکلور آن کشور است.
موسیقی غرب ایران بخشی از پرتنوعترین و غنیترین موسیقیهای مناطق ایران را به خود اختصاص داده است که بیش از هرچیز در موسیقی کردستان و لرستان جلوه پیدا کرده است.
علیرغم تفاوتهای تکنیکی و فنی که میان موسیقی لرستان و کردستان موجود است، به واسته وجود ریشههای مشترک و عمیق فرهنگی که در اساطیر و سنتهای دیرین این سرزمین نهفته است، یکی از جلوههای اشتراکات فرهنگی دو قوم کرد و لر آواز و موسیقی آنهاست. شعر و موسیقی آنچنان با زندگی لرها و کردها تنیده شدهاست که این دو قوم حتی برای مراسم سوگواری نیز موسیقی و آواز ویژهای دارند.
گروه موسیقی "تال" به سرپرستی فرج علیپور با سابقهای 42 ساله در عرصه موسیقی ایران یکی از شاخصترین فعالان عرصه موسیقی محلی کشور است که طی این سالها نه تنها در داخل کشور، که با برگزاری کنسرتهای باشکوهی در سراسر دنیا کوشیده است جلوههایی از غنای موسیقی لرستان را برای علاقهمندان به نمایش بگذارد.
تالار وحدت تا بالکن طبقه سوم لبالب از جمعیت مشتاق است و فرج علیپور و خانواده هنرمندش همچون کنسرتهای پیشین با دستانی پر از نغمههای پرشور منطقه زاگرس به دیدار دوستدارانشان آمدهاند؛ اما این بار یکی از بهترین هنرمندان موسیقی کردی را نیز با خود همراه کردند تا شکوه و شادمانگی موسیقی کردی را نیز به غنا و تنوع موسیقی لری بیفزایند و جلوهای دیگر از نوای موسیقی غنی و اعجابآور لرستان و کردستان را به نمایش بگذارد. شاهو عندلیبی نینواز چیرهدست و خواننده و آهنگساز دیار کردستان به همراه گروه فرج علیپور به صحنه آمد تا با گلچینی از نغمههای کردی و لری، شبی پرخاطره را برای مخاطبان رقم بزند.
شاهو در آغاز برنامه این کنسرت را به روح پدر هنرمندش مرحوم ایرج عندلیبی هنرمند بزرگ دیار کردستان تقدیم کرد. دومین شب کنسرت (پنج شنبه 25 دی) با سالروز تولد فرج علیپور نیز مصادف شد که در پی اشاره شاهو عندلیبی به این موضوع، حاضران در سالن با تشویقی پرشور به مرد شماره یک صحنه تبریک گفتند.
نوای محزون نی شاهو آغازگر کنسرت بود که در پی آن آهنگ لری "راز و نیاز" با صدای فرج علیپور اجرا شد و در ادامه، سنتورنوازی داوود رحمانپور پیش درآمدی شد بر ترانه کردی "آه سرد" با صدای شاهو : م چنی دلم میا جفتت بشینم (من خیلی دوست دارم کنار تو بشینم)/ همه شو د وره خاو خاوتو بوینم (همیشه موقع خواب، خواب تو رو ببینم)/ آه سردم...رنگ زدم، تو خور ناری ز دردم (آه سردم....رنگ زردم..... تو از درد من خبر نداری)/ گرفتارم، بی قرارم، عمریه چش انتظارم (گرفتارم، بی قرارم، خیلی وقته چشم انتظارم)... این ترانه برای بسیاری از حاضران یادآور نام مرحوم رضا سقایی بود که برای معروفترین اجرای این ترانه از آن اوست.
در بخش اول کنسرت یک بار دیگر یاد رضا سقایی هنرمند بزرگ لرستان و خواننده ترانههای معروفی چون "تفنگ دردت به جونم" و "دایه دایه" زنده شد. زمانی که فرج علیپور همصدا با حاضران در سالن ترانه معروف "دایه دایه" را اجرا کرد. این ترانه قدیمی و خاطره انگیز به مردم کوبانی تقدیم شد: زین و برگم بونید رو مادیونم/ خبر مه بوریتو سی هالوونم/ دایه دایه وقت جنگه /قطارکش بالا سرم پرش ده شنگه...
در طول این کنسرت پرشور که از ساعت 21:30 آغاز شد و تا ساعت 24 ادامه داشت ترانههای لری با صدای فرج علیپور و ترانههای کردی با صدای شاهو عندلیبی به صورت یکی درمیان اجرا شدند و پیش از آغاز تصنیفهای محلی یک قطعه سازی نیز به صورت تکنوازی یا دونوازی اجرا میشد که بر جذابیت برنامه می افزود.
ترانه "نشمیل نشمیل" از شاهو عندلیبی یکی از پرطرفدارترین قطعات این اجرا بود که شور و هیجان بینظیری به تالار بخشیده بود. نشمیل نشمیل یکی از مهمترین ساختههای زندهیاد ایرج عندلیبی است که دو سال پیش به صورت یک آلبوم موسیقی با تنظیم و ارکستراسیون شاهو عندلیبی و اجرای گروه قمر به سرپرستی نوید دهقان وارد بازار موسیقی شد. شاهو و گروه قمر ترانههای این آلبوم را در کنسرت مشترکی اجرا کردند که بسیار مورد استقبال علاقه مندان قرار گرفت.
تصنیف قدیمی "آفری قمرتاج" نیز یکی دیگر از آهنگهای لری اجرا شده در کنسرت بود که شور و تشویق حاضران را به دنبال داشت. این قطعه یکی از قدیمیترین تصنیف های لری است با این شعر: آفِری قَمَرتاج / هِل و دارچینی/ بَفَرما تا رِیم / وِه شونِشینی/ دِه شِمشیر آباد / تا کَمَربَنی/ سَرجَنکی میکَن / چی کاوَه بَنی/ آفری قمرتاج...
آهنگهای لری زنگ زنگه، سوزه سوزه، شبانه، چوبی، و تصنیف های کردی وطن، سابلاخی و نجیبی از دیگر قطعات این برنامه بودند که با اجرای خوب گروه تال این کنسرت را به شبی فراموش نشدنی بدل کردند.
در این کنسرت که تنظیم قطعات آن توسط میلاد علیپور انجام شده است، فرج علیپور (خواننده و نوازنده کمانچه)، شاهو عندلیبی (خواننده و نوازنده نی)، مسلم علیپور (کمانچه)، حمید بهروزینیا (تار)، بابک غسالی و مریم خدابخش (بربت)، شایان ریاحی (سازهای کوبهای)، شهریار نظری (دف)، میلاد علیپور(تار)، بابک پیمانی (تنبک)، داود رحمانپور (سنتور) و محسن کیهانینژاد (سرنا وبالابان) اعضای گروه اجرایی را تشکیل میدادند.
فرج علیپور سرپرست گروه تال و کمانچه نواز برجسته لرستانی، که از چهرههای برجسته موسیقی لری و لکی است، متولد ۱۳۳۷ خرم آباد است. او نواختن کمانچه را در کودکی نزد عمویش ( میرو ) فراگرفت و در هفت سالگی کمانچه را به خوبی و با تسلط مینواخت. او تنها از راه انتقال سینه به سینه موسیقی لری، هنر خود را به کمال رسانده و به تکنیک والایی در نواختن کمانچه دست یافت که برخورداری از همین تکنیک او را یاری کرده است تا بتواند آوازها و مقامهای موسیقی لری را بهترین نحو اجرا کند. در سال 1348 مردم خرم آباد برای اولین بار صدای کمانچه فرج را در صفحه های گرامافون "دختر دهاتی" و "کیزه و شو" به خوانندگی بهمن اسکینی شنیدند، پس از آن آثار بسیاری از این هنرمند خطه لرستان منتشر شد که کاست و سی دی های "تفنگ" و "دالکه " به خوانندگی رضا سقایی، آرزو و قدیم صیاد به خوانندگی بهمن اسکینی، حرف دل با صدای غلام رضا سبزعلی، گل باغ با صدای فضل اله صفاری و نیز آثاری همچون موسیقی محلی لری ، داغ شقایق ، تال ، شادیانه ، درسوگ آفتاب، شکوفه های موسیقی لرستان ، چوپی ، عزیز دل ، میراث عشق ، شانه شکی ، سوز سیل ، قالیباف و ... را با کمانچه و آواز خود در اختیار علاقمندان موسیقی لرستان قرار داد. فرج علیپور از سال 1992 تاکنون کنسرتهای متعددی را در کشورهای: آلمان، فرانسه، بلژیک، انگلیس، سوئد، نروژ، دانمارک، استرالیا، عراق و دبی اجرا کرد.
گرچه بیشتر کنسرتهای موسیقی محلی از شور و هیجان بالایی برخوردارند ولی میتوان اجرای اخیر گروه فرج علیپور و شاهو عندلیبی را یکی از زیباترین کنسرتهای محلی در سال 93 به شمار آورد.
امید که با حمایت مراجع فرهنگی و هنری از موسیقی مناطق و هنرمندان سخت کوش و فعال این حوزه از این پس شاهد هرچه پرتعدادتر و باشکوه تر برنامه هایی از این دست در سراسر کشور باشیم.
انتهای پیام عاطفه بزرگ نیا