به گزارش خبرنگار موسیقی هنرآنلاین ، این مجموعه سومین آلبوم از مجموعه آثار پرویز مشکاتیان است که برای سنتور تنظیم و نگارش شده و با نگاهی تحلیلی و آموزشی توسط علیرضا جواهری ضبط و اجرا و توسط موسسه فرهنگی هنری آوای چکاد منتشر شده است.
این آلبوم بر اساس کتاب "سل آیین" ضبط و اجرا شده و این کتاب نخستین بار در سال ۱۳۷۹ منتشر و در اختیار علاقمندان ساز سنتور و موسیقی ایرانی قرار گرفت.
پس از گذشت سالها از انتشار کتاب "سل آئین"، ضرورت اجرای این قطعات با نگاهی تحلیلی و آموزشی احساس میشد چون تمامی قطعات این مجموعه جز معروفترین آثار ساخته شده و منتشر شده در زمینۀ موسیقی ایرانی به خصوص ساز سنتور، در چند دهۀ اخیر است و با توجه به اینکه اکثر این آثار در آلبومهای متفاوت به صورت گروهی با گروه سازهای ملی ایران تنظیم و اجرا شدهاند، لذا لازم بود این قطعات که در اصل برای ساز تخصصی پرویز مشکاتیان (سنتور) تنظیم شدهاند، با این ساز و به صورت تکنوازی نیز اجرا و ضبط شوند تا قابل استفاده برای هنرجویان باشد. هرچند که اکثر آثار این مجموعه نیز همانند آثار نگاشته شده در کتاب «گل آوا» قابل اجرا با تمامی سازهای ایرانی هستندو اکثر نوازندگان سازهای مختلف ایرانی در تمرینات و اجراهای خود از این قطعات استفاده میکنند.
آثار اجرا شده در این مجموعه شامل سماع آیین - اصفهان، جستجو - شوشتری، داد و بیداد - همایون، چند مضراب بیداد - همایون و شور، چهارمضراب ماهور، چهارمضراب نهیب - ماهور، چهارمضراب دلکش - ماهور، انتظار - راک - ماهور، چهارمضراب چهارگاه، رنگ دشتی، دود عود - نوای دو، دود عود - نوای سل است.
همچنین در مقدمه این آلبوم آمده است: در نواختن آثار این مجموعه، اجرای آموزشی، هدف اصلی نوازنده بوده است. برخی از این آثار بارها به شیوهها و گونههای مختلف، توسط زنده یاد پرویز مشکاتیان، اجرا شدهاند. در نگارش نت هر آهنگ و سپس اجرای آن، ترکیبی از اجراهای متفاوت، مورد نظر قرار گرفته است. همچنین برخی جملات، با چند نوع تکنیک وحالتهای متفاوت نواخته شدهاند تا هنرجویان بتوانند با تکنیکهای مختلف مضرابی و استفاده از آنها در قالب اجرای آهنگ، آشنا شوند. همچنین نگاه اصلی در این اجرا، طبیعت آثار و درون مایۀ اصلی نغمهها بوده است. بر همین اساس، گاهی ریتم آهنگها به خصوص در قطعات آرامتر مانند پیش درآمدها، به صورت شناور اجرا میشود که شاید در نگاه اول، احساس شود ریتم تند و کند میشود.
به جز دلیل بالا، در لحظاتی دیگر از اجرا، به خاطر تاکید بیشتر روی نکات آموزشی و بررسی دقیقتر حالات اجرایی، متر اجرا، کندتر شده است. از آنجا که در نت و نگارش مکتوب، هیچگاه نمیتوان جان مایۀ اصلی نغمهها و ظرایف خاص اجرایی را لحاظ کرد، در لحظاتی از کار، شاهد متفاوت بودن اجرا با نمونۀ نگارش شدهٔ آن خواهیم بود. برخی تک ریزها، چپ ریزها، تکیهها، سرمضرابها، غلتها و تحریرها، از این جملهاند.
ضمنا اجرای قطعۀ مقدمۀ دود عود از مجموعه آثار نگاشته شده در کتاب گل آوا به دلیل طولانی شدن زمان لوح فشردۀ صوتی آن مجموعه، به مجموعۀ سل آیین منتقل شده است. اجرای این قطعه در دو کوک متفاوت نوای دو و نوای سل صورت گرفته است و تنظیم و اجرای سنتور این قطعه ترکیبی از اجرای سه تار زنده یاد پرویز مشکاتیان و تنظیم ارکستری این اثر در آلبوم دود عود است. در اجرای قطعۀ چند مضراب بیداد نت سی بمل که برای اجرای قسمتهای شور این قطعه استفاده میشود، به پشت خرک سفید منتقل شده است تا در حین اجرا هماهنگی بیشتری میان اجرای این قطعه و سایر قطعات مشابه در دستگاه همایون به وجود آید.
لازم به توضیح است که در نگارش نت این قطعه با نظر زنده یاد پرویز مشکاتیان نت سی بمل به طرف زرد منتقل شده بود تا هنرجویان راحتتر بتوانند قسمتهای مربوط به دستگاه شور را تمرین و اجرا کنند.
امید است اجرای آموزشی این مجموعه باعث آشنایی هرچه بیشتر هنرجویان با حالات خاص اجرایی آثار هنرمند تاثیر گذار، زنده یاد پرویز مشکاتیان، شود.
در همین راستا قبلا نیز آلبومهای "گل آیین" (۱۸ قطعه برای سنتور) و «گل آوا» (۱۹ قطعه برای سنتور) توسط موسسۀ فرهنگی هنری آوای چکاد منتشر شده و در دسترس علاقمندان سنتور و موسیقی ایرانی قرار گرفته است.
همچنین لوح فشردۀ کتاب بیست قطعه برای سنتور توسط محمدرضا رستمیان سالها قبل ضبط، اجرا و منتشر شده بود که به عنوان یک مجموعۀ تحلیلی ارزشمند سالها است که در دسترس هنرجویان و علاقمندان سنتور و موسیقی ایرانی قرار دارد.
پایان پیام/۴۶