به گزارش خبرنگار موسیقی هنرآنلاین، فرمان مرادی در پنجم خرداد 1326 درکرمانشاه متولد شد. او سازنده و کارشناس سازهای ایرانی است که فعالیت هنری خود را به طور رسمی درسال1349 ودر مرکزحفظ واشاعه موسیقی آغاز کرد. بعدها سرپرست و مدرس کارگاه سازسازی این مرکز شد که وابسته به "سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران" بود و مدیریت آن را نیز استاد "داریوش صفوت" بنیانگذار و سرپرست مرکز برعهده داشت.
فرمان مرادی در زمینه ساخت سه تار و تار شاگرد و یار استاد "محمد نوایی" معروف به "عشقی"، سازنده معروف سه تار و تار، بود. گفتنی است که عشقی خود نیز شاگرد زنده یاد "سید جلال" و سید نیز بهره گرفته از تجربیات استاد نامی "حاج طاهر" بوده است.
استاد عشقی به جز ساختن تار، پنج نوع سه تار نیز با قالبهای متفاوت می ساخت وشهرت ایشان درساخت سه تار بیشتر از ساخت تار بود. مرادی نیز که شاگرد خلف عشقی بود، راه استاد خود راتا امروز ادامه داده است و به جز قالب های عشقی چند قالب نیز خود برای ساخت ساز طراحی کرده است. از جمله سه تارهایی که ایشان براساس قالب های استاد عشقی ساخته اند، عبارتند از:
سه تار پوستی، پنجه و کاسه این ساز بسیار زیبا و از ابتکارهای استاد است. گفتنی است، که مرحوم استاد "ارسلان درگاهی" نیز آثار خود را باهمین سه تار پوستی عشقی نواخته است که این آثار هم اکنون موجود است.
سه تار ترکه ای کاسه بزرگ با9 یا11 ترک ، بجز پیشانی، سه تار ترکه ای کاسه متوسط با 9یا11ترک،سه تار کاسه کوچک یا سه تار مسافرتی با 7ترک و.....
مرادی در ساخت تنبور نیز از آرا و رهنمودهای علمی و سازنده استاد"الهی"، نوازنده بی نظیر تنبور، بهره گرفته است. انواع تنبورهایی که فرمان مرادی می سازد به این شرح است:
تنبور کاسه بزرگ با هفت ترک و پیشانی و پنج یا شش سیم و با پرده سه تاری
تنبور کاسه کوچک با ابعاد مخصوص به خود ایشان که این نوع نیز پنج ترک و پیشانی دارد.
این دو ساز یعنی تنبور کوچک و تنبور 6 سیم، برای اولین بار به درخواست استادالهی ساخته شد و همان طور که اشاره شد، از نظر فیزیکی ابعاد و اندازه، از ابتکارهای استاد به شمار می آید و کاملا با اصول علم موسیقی منطبق است. در ضمن ، یکی دیگر از ابتکارهای استاد الهی در زمینه ساز تنبور، اضافه کردن یک سیم مضاعف به این ساز است. این ساز قبلا دو سیم داشت و سیم اضافه شده به "سیم استاد " معروف شد. این نوآوری از نظرصدا و نیز از لحاظ "شرها" موجب ترقی در زمینه نواختن تنبور شد و نوازندگان از آن بسیار استقبال کردند.
مرادی به سبب علاقه شدید به ساخت ساز و موقعیت شغلی خود در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی و نیز داشتن ارتباط نزدیک با بزرگان موسیقی از جمله "داریوش صفوت"،"احمد عبادی"،"سعید هرمزی"،"یوسف فروتن"،"علی اصغربهاری"،"علی تجویدی"، "فرهنگ شریف"،"جلیل شهناز،"محمود کریمی" منصور نریمان،"، فریدون حافظی"، "محمود تاجبخش"، "غلامحسین بیگجهخانی"، "محمد مقدسی" و دیگر نام آوران هنر، از آرای بسیاری از این بزرگان در ساخت ساز بهره گرفته و تاکنون چند کتاب نیز نوشته است. از جمله کتاب سوز و سازعشقی که در سال 1387 نشر تصنیف آن را منتشر کرده و در کتابفروشی ها موجود است.
او درسال 1372 با رتبه 5 سازسازی و با 23 سال خدمت در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی، از صداوسیما باز نشسته شد و بعد از بازنشستگی نیز در مقام مدرس و کارشناس مرکز مذکور دعوت به کار شد که این همکاری هنوز نیز ادامه دارد. از دیگر فعالیتهای او همکاری نزدیک با خانه موسیقی از ابتدای تاسیس آن وبه شرح زیر است.
عضویت در کمیته نویسندگان اساسنامه کانون سازندگان ساز،عضویت هیئت مدیره این کانون برای سه دوره دو ساله،یک دوره دوساله عضویت علی البدل هیئت مدیره خانه موسیقی ودرحال حاضرنیز دو دوره دوساله است که عضو علی البدل کانون مدرسین است.
فرمان مرادی دارنده گواهینامه هنری درجه یک از شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور با استناد به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است. او ضمن بهره بردن از روش و درسهای استادانی مانند عشقی و کسب تجربه از محضر بزرگان و صاحب نظران، نزدیک به نیم قرن است که در گود هنر مشغول ساخت سازهایی مانند تار، انواع سه تار و چند نوع تنبور و کمانجه با طرح ها والگوهای گوناگون است.
گفتنی است که داشتن تحصیلات دانشگاهی در رشته ادبیات یکی از آرزوهای فرمان مرادی بود ولی به خاطر هدفی که در هنر داشت، از رفتن به دانشگاه صرف نظر کرد و تمام عشق و علاقه اش را در راستای تعالی سازسازی به کارگرفت و به جایی رسید که استاد راهنمای تعدای دانشجو در دانشگاه های کشور شد که در حال حاضر بعضی از آنان خود رئیس یا استاد دانشگاه هستند. او تا حدودی با نواختن سازهایی مانند تنبور، تار و سه تار نیز آشنایی دارد و ساعتهای فراغتش را با نواختن این سازها به ویژه ساز تنبور سپری می کند.
مرادی برای انتقال اندوخته ها و تجربیاتش به دیگر عاشقان این صنعت، هیچگاه پاسخ منفی نداده است و سالها در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی در مقام مدرس سازسازی ، شاگردانی از طبقات گونا گون اجتماعی داشته است و با بسیاری از سازسازان معروف کنونی به طریقی همکاری و همیاری داشته است. مرادی می گوید روزی استاد عشقی به من گفت: " حاج طاهر آنچه آموخته بود در اختیار استادم مرحوم سید جلال گذاشت. سید هم تجربیات خودرا به آن افزود و همچون پدری دلسوز و با کمال انسانیت به من انتقال داد. من نیز آنچه در این هفتاد سال آموختم و داشتم، با رضایت و رغبت در اختیار تو فرزند عزیزم قرار دادم. سفارش می کنم تو هم بدون چشم داشت و به دور از هر نوع انتظار یا توقعی این فنون را به دیگران بیاموز تا عشقیها همچنان زنده و جاودان بمانند".
پایان پیام/46