به گزارش خبرنگار موسیقی هنرآنلاین، مدتی است که اصطلاحی به نام "موسیقی زیر زمینی" در ادبیات فرهنگی ما جای خود را باز کرده است که از لحاظ اصطلاحی به نوعی از موسیقی می گویند که به دلایل مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی نه در سالنهای اجرای کنسرت و رسانههای دیداری و شنیداری دولتی، بلکه در مکان های غیر رسمی ظهور پیدا می کند.
علّت زیرزمینی شدن برخی از انواع موسیقی این است که وقتی نهادهای متولّی فرهنگی، به هر دلیل نوعی از موسیقی را شایسته اشاعه و ترویج نمی بینند، از صدور مجوز برای آن خود داری می کنند در نتیجه وقتی عدّه ای نمی توانند از مجاری رسمی این خواسته را برآورده کنند، به مجاری غیر رسمی روی می آورند.
اصولاً موسیقی رپ، راک و ... از دوجنبه موسیقی(ریتمیک و ملودیک) و یا شعر مورد ایراد واقع می شوند، ولی در موسیقی اصیل بیشتر انتخاب شعر است که کار را به عدم صدور مجوز می کشاند.
موسیقی زیر زمینی در ایران به نوعی از موسیقی گفته می شود که مجوز رسمی از دستگاهها رسمی کشور دریافت نکرده اند ؛در صورتی که تعریف بین المللی آن به نوعی از موسیقی گفته می شود که تمایلی برای حضور در صحنه و اجرای زنده را ندارند.
اینترنت تنها وسیله ارتباط این گروهها با یکدیگر و تنها بازار معرفی محصولاتشان است. کیفیت کار این گروهها پائین و سطحی است اما برخی از این گروهها علاقمندانی دارند که پیگیر قطعات اینترنتی آنها هستند.
از دو سال گذشته بسیاری از خوانندگان مطرح به وسیله اینترنت ابتدا شناخته می شوند و سپس با برگزاری کنسرت به دنبال اخذ مجوز میروند که این موضوع به نوبه خود نیاز به کارشناسی و بحث دارد.
به عنوان مثال گروه اوهام یک گروه موسیقی ایرانی است که سبک آن تلفیقی است از راک و موسیقی ایرانی به همراه اشعار حافظ. این گروه در سال ۱۳۷۸ توسط شهرام شعرباف به همراه شاهرخ ایزدخواه(گیتار الکتریک) و بابک ریاحیپور(گیتار بیس) در تهران تشکیل شد. اولین آلبوم خود نهال حیرت را در تابستان همان سال ضبط کرد و با یک شرکت برای انتشار آن قرداد بست. اما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از دادن مجوز به اوهام خودداری کرد و موسیقی آنان را اثری غربی و فاقد استانداردهای قانونی دانست. هرچند که اوهام یک گروه زیرزمینی باقی ماند، اما از طریق انتشار آهنگهایش بر روی وبگاه رسمی خود توانست شهرت و طرفداران قابل توجهی پیدا کند.
در سال ۱۳۸۲ بابک و شاهرخ از گروه جدا شدند و شهرام به تنهایی به فعالیت خود در گروه ادامه داد، و در سال ۱۳۸۴ توانست با یک شرکت کانادایی برای دومین آلبوم خود قرارداد ببندد.
اوهام که نتوانسته بود برای آلبوم نهال حیرت از وزارت ارشاد مجوز بگیرد، در زمستان ۱۳۷۹ وبگاه رسمی خود را راهانداخت و تمام آهنگهای نهال حیرت را به صورت رایگان در اختیار شنوندگان قرار داد. بدین ترتیب آهنگهای اوهام در مدت کوتاهی بین جوانان ایرانی پخش شد و توانست طرفداران بسیاری بدست آورد. اوهام در این مدت همچنان به تلاشهای خود برای انتشار قانونی آلبوم و نیز اجرای زنده ادامه میداد که هیچ کدام به ثمر نرسید.
در زمستان ۱۳۸۰ اوهام توانست اولین اجرای زنده خود را به صورت خصوصی در کلیسای روس ارتودکس تهران برگزار کند، و در آن آلبوم نهال حیرت را به صورت کامل اجرا کرد. اما گروه همچنان از اجرای زنده به صورت رسمی محروم بود. در پاییز ۱۳۸۱ اوهام دو آهنگ جدید خود را با نامهای «حافظ عاشق است» و «راه عشق» ضبط کرد. این دو آهنگ که به صورت مجموعهای به نام حافظ عاشق است عرضه گردید، آخرین کار گروه با اعضا اولیه خود بود. این دو آهنگ قبل از عید ۱۳۸۲ از طریق وبگاه رسمی اوهام عرضه شد که در همان هفته اول بیش از ۱۵۰۰۰ بار بارگیری شد.
در اوایل ۱۳۸۲ شاهرخ و بابک هر کدام به دلیلی از گروه جدا شدند، و گروه برای مدتی از هم پاشید. تا اینکه شهرام پس از اقامت کوتاه خود در کانادا به ایران بازگشت و دوباره گروه را به تنهایی راهانداخت. در بهار ۱۳۸۳ شهرام گروهی را تشکیل داد و برای اجرای زنده کارهای خود به شهرهای برلین، هامبورگ و روستوک آلمان سفر کرد. پس از بازگشت به تهران گروه توانست چندین اجرای زنده دیگر داشته باشد که از جمله آن میتوان به اجرا زنده گروه به مناسبت روز جهانی ایدز (که به صورت خیریه برگزار میشد) اشاره کرد.
اواخر ۱۳۸۳ شهرام شروع به ضبط نهایی آهنگهایی کرد که طی دو سال گذشته آماده و ضبط کردهبود. در تابستان ۱۳۸۴ توانست آنها را به صورت یک آلبوم به نام آلوده در آورد، و شرکت «بم آهنگ» در کانادا مسئولیت چاپ و پخش آن در آمریکای شمالی و اروپا را بر عهده گرفت.
اوهام در ۳۰ مهر ۱۳۸۵ (۲۲ اکتبر ۲۰۰۶) یکی از شرکتکنندگان در جشنواره میانکهکشانی موسیقی ایرانی در زندام هلند بود.شهرام شعرباف در تابستان سال ۹۱ قصد داشت بعد از ۱۲ سال با مجوز رسمی وزارت ارشاد در تهران آهنگهای اوهام را بر روی صحنه اجرا کند؛ اما این اجرا به دلایل نامعلومی لغو شد و اوهامیهایی که بلیط خریده بودند٬ تنها توانستند در زیرزمین یک استودیویی صدابرداری و در غالب یک اجرای پژوهشی به شنیدن آهنگهای اوهام بنشینند.اما چند ماه بعد در روزهای آخر تابستان ۹۱ شهرام شعرباف با گروه تازه خود در مجموعه فرهنگی برج آزادی در طی ۳ روز و ۶ سانس٬ آهنگهای قدیمی گروه اوهام را به روی صحنه برد که با استقبال بیسابقه طرفداران این گروه همراه بود.
از این قبیل گروهها در عرصه موسیقی امروز بسیار یافت می شود که می تاون به گروه 127، کانال، گروه مانوها و ... اشاره کرد.
همچنین سال ها قبل بنیامین، محسن چاووشی، محسن یگانه، رضا صادقی و خیلی های دیگر، ابتدا با انتشار کارهایشان در فضای مجازی مطرح شدند و سپس توانستند مجوز آلبوم خود را بگیرند.
البته باید در نظر داشت بسیاری از جوانان هنرمند نتوانستند با تلاش های خود به صورت قانونی فعالیت کنند و در نتیجه به بیراهه های موسیقی کشانده و از مسیر اصلی خود دور افتادند.
حال باید به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه می توانیم این هنرمندان جوان را به عرصه موسیقی مجاز هدایت کنیم؟ این موضوع تنها از طریق حمایت های دولتی و ارشاد از طریق هنرمندان پیشکسوت می تواند صورت گیرد، همچنین با مهیا کردن بستر مناسب برای فعالیت این هنرمندان در زمینه موسیقی قانونی و مجاز می توانیم از حضور آنها در موسیقی بهره ببریم.
پایان پیام/46