سرویس تجسمی هنرآنلاین: گالری سیحون، در هفته پایانی اردیبهشت سال 1395، در رویدادهای نمایشگاهی، با عنوان "ششمین اردیبهشت"، یادبود بانو "معصومهی سیحون" و افتتاح نمایشگاه مروری بر آثار، این بانوی هنرمند را در برنامه کارهای نمایشگاهی خود داشت. این نمایشگاه را میتوان در ردیف و در سلسله نمایشگاههای پژوهشی گالری سیحون قلمداد کرد. در این نمایشگاه، گزیده و دورههای مختلف کارهای نقاشی خانم "معصومه سیحون"، بهگونهای چیدمان نمایشگاه را صورت داده است، که در یک نگاه پژوهشی، مخاطب قادر است تا سیاحت "ورود" و "خروج" یک هنرمند را بر مبنای اندیشهای که او، در تلاشهای آفرینندگی در هر اثر، اساس را بر آفرینش آن، معنا قرار داده است، با مخاطب یک "نوآشنایی" دوباره داشته باشد. گالری سیحون، در دورههای نمایشگاهی خود و در دهههای سی و چهل، که هنر معاصر ایران در آستانه شکلپذیری تازهای بوده است.، فعالیتهایش، روایتیست از نگاه هنرمندی که خود نیز ضمن پرداختن به خلق آثاری بدیع، که این نمایشگاه گزیدههایی از آن را به نگاه مخاطب درآورده است. وی با مدیریتی مدبرانه و با نگاهی به دور از برخوردهای تجارتمآبانه در هنرهای تجسمی، بلکه با اعتباری برخاسته از هویت نوین نقاشی نو و معاصر در ایران زمین، با برگزاری نمایشگاههایی متعدد از هنرمندانی که در آن سالها در ابتدای فعالیتهای هنری خویش بودهاند، و زمینه شکوفایی و حضور موفقیتآمیز هر یک از آنها را میتوان در حضور نمایشگاههای سالهای گذشته آنها، که عموما در گالری سیحون، برگزار شده است، بررسی و ارزیابی کرد. بدون شک، نقش مدیریتی و برنامهریزی گالری سیحون با مدیریت خانم "معصومه سیحون"، در روند تکاملی و این شکوفایی نقش مدبرانه و برنامههای نمایشگاهی گالری سیحون را چون کارنامهای موفق، لازم است در سیاحت هنرهای تجسمی پنجاه سال گذشته، مورد توجهی خاص، قرار داد.
شاید، نگاه به یکصد و اندی نمایشگاههایی که بانو معصومه سیحون، خود، از آنها سخن گفته است، هر یک بگونهای سرفصلی تازه و آغازی نو بودهاند که مراتب رشد پلکانی هنر معاصر و ریشهگیری هنر نو در ایرانزمین را پی ریختهاند! حضور هنرمندانی، چون "سهراب سپهری"، "مارکو گریگوریان"، "سیراک ملکونیان"، "محمد احصایی"، "احمد اسفندیاری"، "حسین زندهرودی"، "جلیل رسولی"، "منصور قندریز"، "جعفر روحبخش"، "فرامرز پیلارام"، "منوچهر یکتایی"، "احمد نصرالهی"، "هوشنگ پزشکنیا"، "نصرالله افجهای"، زندهیاد "رضا مافی"، "واحد خاکدان"، و دیگرانی که برخاسته از همین خاستگاهها نمایشگاهی و با چنین مدیریتی در عرصه هنرهای تجسمی، در پنجاه سال معاصر و اخیر ایران، خوش درخشیدهاند، هر یک را میتوان، گواه و نشانههایی قوی و روشن از نقش دقیق و ثمربخش، مدیریت این بانوی هنرمند محسوب داشت و دانست که گالری سیحون در ارائه هنرمندانی نامآور به ساحت هنر معاصر نقشی نو را ارائه کرده است. زندهیاد، "معصومه سیحون"، که خود از پیشگامان نقاشی نو در نقاشی معاصر است و آثارش در این نمایشگاه با عنوان، "ششمین اردیبهشت" و در یادمان او در معرض نگاه مخاطبین قرار گرفته است! از آنجایی، این نمایشگاه، حائز اهمیت است که او، نقاشی در دهه چهل و پنجاه را، هیچگاه و یا هیچوقت و حتی در سختترین مقاطع تاریخ، هنر معاصر، او، جریان بالنده و نواندیش هنر معاصر را در انزوا و رکود نخواست!، معلومات خانم معصومهی سیحون، از شرایط خاص زمان در نقاشی معاصر، چنان گواهی است که هم اکنون، نیز پایهای نوین از ایجاد بنایی نو را در حرکت امروز این گالری شاهد باشیم. حس ایجادی که، همواره در شخصیت و رفتار مدیریت هنرمندانهی خانم سیحون مشهود بود، از مکان نمایشگاهی سیحون چنان فضایی خلاق را آفرید که تا امروز، بسیاری از استادان بنام و بزرگ نقاشی معاصر، در این فضا نفس کشیدهاند و فضای حضور، رشد و بالندگی داشتهاند. و اینگونه بود که در سالهای آغازین نوآشنایی مردم با هنر نو به تدریج پدید آمد. و این، هنر، امروز با ارزشتر از پیش راه خویش را به سمت هنرمندان خلاق و پرتلاش و با ایجاد فضایی اینچنین مطمئن و صادق، متناسب با زمان تا امروز راه خود را پیموده است! و اتکاء به فرمتهای نوین، آئینی و حماسی و آئین الهی در آفرینشهایی نوین، راهی تازه را آغاز کرد تا هنر و هنرمند معاصر در امتداد تاریخ هنر اکنون سرزمینش راهی را بازشناسد که در پیمودن آن، گول نخورد! و سره را، از، ناسِره بازشناسد! و از آثار غیرایرانی گرتهبرداری و کُپیسازی نکند. و با دیدن کارهای خوب، از آنها، صورت پذیرد و معنا را در قالب صورتِ نو، خود، بیافریند تا در مسیر، به تکامل برسد. و به هنرمندی بزرگ که پویایی تکنیک و معنا، فهم حقیقی هنرمند، از آثارش را خود بداند. که، بانو معصومه سیحون، خود، چنین بود! هم فهم هنرمندانهای از هنر نو و معاصر را لازم میدانست و هم فضای ارائه چنین آثاری را با تأسیس گالری سیحون بنیانگذاری کرد و نیز، او معتقد بود که تنها، هنرمند مدرنیست و نوگرا، شرط لازم و کافی نیست، هنرمند نوگرا، و هنر "نو" و امکانِ فهمِ هنری بالا، برای مخاطبین نیز، ارزش معنایی چنین هنری را صدچندان افزایش میدهد. و به گفته او، تمام پنجاه سالِ گذشته، فرصتی بوده است برای ابداع، و در بررسی تحولاتِ هنر و نقاشی معاصر به راحتی میتوان گفت که در مورد ایجاد امکان، برای رویش چنین معنایی در هنر معاصر، مدیریت و ثمر و رویش گالریداری "خانم سیحون"، زبانزد است.
در نگاهی تحلیلی، مجموعه نمایشگاههای دهه چهل و پنجاه گالری سیحون، تماماً متعلق است به هنرمندانی که در طول این سالها با فعالیتشان، به اوج رسیدهاند، این مسیر، میسّر نمیشد و این پویندگی که شامل تمام راه پیموده شده تا امروز است، طی نمیشد و سیاحت حضور هنرمندان نامآوری، چون، سهراب سپهری و مارکو گریگوریان، احمد اسفندیاری، رضا مانی، جعفر روحبخش، جلیل رسولی، فرامرز پیلارام و واحد خاکدان و منوچهر معتبر و دیگرانی از این قافله به سرمنزل مقصود نمیرسیدند، که راه عموم این هنرمندان نام آشنا، نیز، هر یک بگونهای از گالری سیحون گذشته است و یا آغاز شده هست.
و، نمایشگاه مروری بر آثار نقاشیهای معصومه سیحون در "ششمین اردیبهشت" در توصیف معنایی پیمایش همین راه و در توصیف معنایی همین نگاه است که اندیشه نوگرایانه نقاش، بر پایه بیان مفاهیم زیباییشناسی نو و مبتنی بر طرحی نو از معنایی نو و در تحولات فرمی خویش به همراه معنایی تازه، ارائه شده است، که این مفاهیم از ناحیه شناخت ریشه، همان، نگاه پیشینهای است که در رجوع به گونهای استواری قلم، و قدرتهای ماهرانه نقاش، در خلق فرمهای دوّار و پویایی نگاه او در ایجاد ترکیبهای همجوار و مرتبط ساختن سطوح کاملا تیره با روشنیهایی که روایت از حقیقتهای زیبایی در خلق آثار دارد. سطوح سبزی که این تباین و ارتباطهای حساب شده متضاد را در قالب کلام و رنگ در اثری کاملا "آبستره" و در پلانهایی پیچ در پیچ شکل داده است، تاثیر چشمگیر توانمندیهای نقاش در شناختِ فرمها و شاخصبندیهای هر اثر را در نقوش کمرنگ نارنجی که در داخل پِلاتفُرمهای کاملا سیاه قیری فرو رفتهاند، آنقدر دقیق و درست شاخصیّت رنگ و حرکت را ارائه کرده است که هر اثر، خود مؤثر صحه معنایی آن است! انسجام در شیرینی فرمها و نقشها که همه دوّار و بیکادر و رها شده در پهنای سفید بوم آرمیدهاند. رنگها که لازمه کنتراست بودن خویش را روایت میکنند و سکوت و شکوه روحبخش، که همه، حکایتهایی است تازه از روح نقاش! بومها، مستطیل و گاه مربع هستند و آثاری بر پهنه بومها، دایرههایی هستند که بینشانه، از ژرفای روح هنرمندانه نقاش روئیدهاند، پس تمام عناصر، رنگ، فرم، سکوت و گویایی معنای هر اثر، خود روایتی از تلاشی است که نقاش در ایجاد فرمهای نو و معنایی نو در پی آن بوده است! که به درستی، آنرا، اینگونه که هست! نقش بسته بر بوم، او! خلق کرده است! و، دیدن هر اثر، روایتی است از باوری که نقاش بر "نو" اندیشیدن و "نو" آفریدن، با خویش داشته است.
سهراب هادی