سرویس تجسمی هنرآنلاین: عشق و ارادت به ائمه اطهار از کودکی در وجود ما ایرانی‌ها موج می‌زند و همواره به دنبال این هستیم تا از هر طریقی که ممکن است ارادت خود را به ائمه اطهار (ع) نشان دهیم. در ماه محرم و بخصوص دهه ابتدایی محرم نشان دادن این ارادت چندین برابر است و از سال‌های بسیار دور همواره شیعیان ارادت خود را به سالار دشت کربلا از طرق ممکن نشان داده‌اند. در این میان هرکس به گونه‌ای و با زبان خود سعی می‌کند در این راه گام بردارد. هنرمندان نیز از این قائده مستثنی نیستند و سعی می‌کنند با بهره گرفتن از ابزار هنر، این عشق و علاقه را نشان دهند. حال برخی با موسیقی، برخی با نمایش، برخی با سینما و برخی نیز با هنرهای تجسمی سر تعظیم فرود می‌آورند. در این میان هنرهای تجسمی بسیار پررنگ‌تر از سایر هنرها ظاهر شده است و هنرمندان این عرصه به خصوص در نقاشی و نگارگری ایرانی بسیار خوش درخشیده‌اند و آوازه هنر ایرانی در همه جا پراکنده شده است. درست زمانی که رسانه‌های تصویری و مولتی مدیاها یا وجود نداشتند و یا هنوز تا این اندازه در زندگی ما پررنگ نشده بودند، این هنر دست نقاشان بود که روایت‌گر واقعه عاشورا و آنچه بر اهل بیت گذشت برای مردم بودند. چه بسیار شب‌ها که مردم پای بساط نقالان می‌نشستند و نقالان با استفاده از نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای پرده‌خوانی می‌کردند و مردم را با آنچه در کربلا بر خاندان امام حسین (ع) گذشت آشنا می‌کردند و داستان‌ها گفته می‌شد و قطره اشکی برای امام حسین (ع) با خلوص و بی ریا ریخته می‌شد. تا سالیان سال هنرمندان بسیاری با سبک‌ها و شیوه‌های مختلف در این راه گام برداشتند و سال‌ها در این زمینه آرام و بی صدا تلاش کردند، تا هنرشان مانا و ماندگار شود، از حسین غوللر اقاسی گرفته تا محمد مدبر و محمود فرشچیان که در عرصه نقاشی قهوه‌خانه‌ای و نگارگری آوازه ایران را به گوش جهانیان رسانده‌اند. هنرمندانی که مکتب ندیده سنت قصه‌خوانی، مرثیه‌سرایی و تعزیه‌خوانی را شکل دادند و هنر ایرانی را به اوج خود رساندند. درون‌مایه این شیوه نقاشی عمدتا موضوعات رزمی، مذهبی و بزمی بوده‌ است. نقاشی قهوه‌خانه در تاریخ نقاشی ایران پدیده‌ای نوظهور بوده که تلفیقی از ارزش‌های مذهبی و میهنی ایرانیان است و بیش‌تر دارای نقش‌هایی از حماسه‌های جانبازی و ایثار پیشوایان دینی ایرانیان و امامان شیعه، و نیز پهلوانان ملی ایران که درون‌مایه بسیاری از این نقاشی‌ها حادثهٔ عاشورا و حکایات شاهنامه است که بر دیوارها نقاشی شده‌ است. حال امروز پس از گذر سال‌ها از این نقاشی و عبور نقاشان از این مکاتب و خلق فضاها و رسانه‌های جدید برای نشان دادن این ارادت، هنر نقاشی قهوه‌خانه‌ای رو به زوال و فراموشی است و اکثر هنرمندانی که در این عرصه به خلق آثار ناب پرداخته‌اند یا چشم از دنیا فروبسته‌اند و یا در گوشه‌ای به انزوا نشسته‌اند تا مرگ به سراغ‌شان بیاید. بدون آنکه شاگردی داشته باشند تا این راه را ادامه داده و جلوی از بین رفتن این هنر ناب را بگیرند. در واقع این هنرمندان سرمایه‌هایی هستند که هیچ‌گونه سرمایه‌گذاری روی هنر و اندیشه آن‌ها نشده است. شاید روزی برسد که از نقاشی قهوه خانه‌ای و ارادت این هنرمندان به ائمه اطهار تنها تصاویری باقی بماند و هر آنچه که بوده و هست از بین برود. بیاییم پیش از اینکه همه این داشته‌ها را یک جا از دست بدهیم چاره‌ای بیندیشیم و ارادت این هنرمندان را به اهل بیت محفوظ بداریم.

انتهای پیام/

زینب افتخاری