سرویس تجسمی هنرآنلاین: در بیست و سومین دوره از نمایشگاه قرآن که امسال نیز در باغ موزه دفاع مقدس برگزار شده است ۱۲ هنرمند از کشورهای مختلف جهان حضور دارند و آثارشان در معرض دید بازدیدکنندگان نمایشگاه قرار گرفته است. این هنرمندان دیگاه‌های جالبی در مورد هنرهای اسلامی به ویژه هنر خوشنویسی دارند. این هنرمندان که از طیف وسیعی از جامعه اسلامی در نمایشگاه قرآن حاضر شده‌اند از حضور در این رویداد و هنر خود می‌گویند.

نوره گارسیا؛ یک خطاط کلاسیک قرآنی

"نوریه گارسیا" یک هنرمند مسلمان خوشنویس و اهل اسپانیا است. همسر ایرانی‌اش هم خوشنویس است و در تازه‌ترین فعالیت هنری‌اش، آثارش را برای نمایش به بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم آورده است.

این هنرمند درباره ورودش به دنیای هنر و یادگیری خوشنویسی اظهار کرد: پدر و مادر من مسیحی بودند و پیش از تولدم به دین اسلام مشرف شدند. فعالیت در زمینه هنر را از سال ۲۰۰۰ آغاز کردم و از آنجا که در تحصیلات هنری باید خط را هم یاد بگیریم، با کتابت قرآن آشنا شدم.

او ادامه داد: خطاطی اسلامی با قرآن تنیده شده است. قرآن پیام وحی است و باید به زیباترین شکل آن را بنویسیم. "ثلث" و "نسخ" سبک‌های فعالیت من در خوشنویسی هستند. ۹ اثر به بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم آورده‌ام. تعدادی از آن‌ها آیات قرآن هستند و تعدادی دیگر، اشعار منتسب به پیامبر اکرم (ص).

گارسیا درباره نحوه انتخاب آیات و احادیث برای خوشنویسی، اظهار کرد: من یک خطاط کلاسیک هستم، بنابراین بخش اعظم کارهایم آیات قرآنی هستند. هنگام انتخاب آیات، مخاطب عام (مسلمان و غیرمسلمان) را در نظر می‌گیرم. "الله نور‌السماوات والارض"، "نور علی نور" و ... آیات عمومی‌تری برای ارتباط با مخاطبان همه جای دنیا است. علاوه بر این، حدیث هم می‌نویسم.

او درباره حضورش در نمایشگاه قرآن نیز گفت: نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم خیلی خوب است و خوشحالم که اینجا هستم و آثار هنری هنرمندان ایرانی را هم می‌بینم. من با هنر ایران آشنا هستم و در نمایشگاه‌های بین‌المللی زیادی در کشورهای مختلف دنیا شرکت کرده‌ام. سطح هنر در ایران بسیار بالاست و همیشه تجربیات خوبی از یادگیری و ارتباط با هنرمندان ایرانی داشته‌ام.

گارسیا همچنین بیان کرد: از بین هنرمندان ایرانی استاد غلامحسین امیرخانی و امیر فلسفی را می‌شناسم و برای‌ آنها احترام قائلم. همسرم بهمن پناهی نیز یک خوشنویس ایرانی است.

فاضل الرییس: نمایشگاه گذاشتن در ایران خوشحالم می‌کند

"فاضل الرییس" هنرمند کویتی حاضر در نمایشگاه قرآن کریم معتقد است، زیبایی و تأثیر خط و حروف عربی به‌حدی است که امروز آموزش اصول و قواعد خوشنویسی یکی از پرطرفدارترین هنرها در اروپا و امریکا است.

این هنرمند که با آثار نقاشی‌خط خود در بخش بین‌الملل بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم حضور دارد، اظهار کرد: ما به تاریخ هنر اسلامی افتخار می‌کنیم، همان‌طور که اروپایی‌ها به نقاشی خود افتخار می‌کنند. این هنر امروز به جایگاهی رسیده است که قواعد و اصولش را در اروپا و آمریکا تدریس می‌کنند.

او به حضورش در نمایشگاه قرآن کریم اشاره کرد و گفت: ۱۳ اثر نقاشی‌خط برای نمایش در این رویداد به ایران آورده‌ام که برخی از آن‌ها اشعار فصیح در مدح پیغمبر (ص) هستند و بقیه حروف عربی. تکنیک این کارها اکریلیک روی بوم است. من در نشریه‌های مهم کشورم، کاریکاتورهای سیاسی می‌کشم. نقاشی پرتره هم کار می‌کنم، اما خط را خیلی دوست دارم. با این‌که خط عربی خیلی سخت است، اما من خط را به نقاشی ترجیح می‌دهم.

الرییس ادامه داد: همه حروف عربی زیبا هستند. در ایران، نستعلیق را زیبا می‌نویسند و در ترکیه نسخ را. هر هنرمند با خصیصه‌ها و ویژگی‌های خودش می‌نویسد. من تقریبا بیشتر سبک‌ها از جمله نستعلیق، ثلث و دیوانی را تجربه کرده‌ام. معتقدم هنرمند در نقاشی‌خط، تقلید ندارد و می‌تواند بهتر و آزادانه‌تر کار کند. در این هنر ابتدا باید معنای آنچه را می‌نویسی، بفهمی و بعد پیاده‌اش کنی. زیبایی صرف نباید تنها ملاک هنرمند باشد.

این هنرمند درباره وضعیت هنر خوشنویسی در سال‌های اخیر نیز گفت: حتی اگر تکنولوژی زیادی هم بیاید و ما برای سرعت بخشیدن به کارهای‌مان از آن‌ها استفاده کنیم، باز هم اهمیت آن‌ها به زیبایی و روحانیت و تقدس کاری که با دست انجام می‌دهیم، نمی‌رسد.

او درباره تازه‌ترین حضورش در ایران نیز اظهار کرد: چهارمین‌بار است که به ایران می‌آیم. وقتی می‌گویند قرار است در ایران نمایشگاه برگزار شود، خیلی خوشحال می‌شوم. نه‌تنها من، بلکه همه‌ هنرمندان عرب دوست دارند این حضور را تجربه کنند. هنرمندان ایرانی خیلی درجه یک هستند و خوشحال می‌شوم در کنار آن‌ها باشم. این هنر هر سال در ایران بهتر و بهتر می‌شود. نصر‌الله افجه‌ای، جواد بختیاری، رسول مرادی و جلیل رسولی هنرمندان ایرانی هستند که به آن‌ها خیلی نزدیک هستم.

جمشید قیصر:نحوه برگزاری نمایشگاه در ایران شایسته است

"جمشید قیصر" که یکی از هنرمندان خارجی شرکت‌کننده در بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم است، در گفت‌وگو با خبرنگار بخش هنرهای تجسمی ایسنا درباره حضورش در این رویداد، اظهار کرد: اولین‌بار سال ۲۰۰۷ به ایران آمدم و سفر دوباره به این کشور برایم مثل یک رویا بود. ایران و پاکستان مثل دو برادر مخلص هستند. حضور در نمایشگاه قرآن کریم فرصت و شانس دوباره‌ای است که در جمع ایرانیان باشم.

او ادامه داد: ایران نمایشگاه‌های بزرگی در زمینه هنر خوشنویسی برگزار می‌کند. من در نمایشگاه‌های متعددی در کشورهای مختلف دنیا شرکت کرده‌ام، اما نحوه برگزاری نمایشگاه در ایران خیلی خوب و شایسته است. حضور هنرمندان از کشور‌های دیگر فرصت مغتنمی است که آن‌ها تجربه هنری متفاوتی داشته باشند و با هم آشنا شوند.

این هنرمند درباره ورودش به دنیای خوشنویس اظهار کرد: در سال ۲۰۰۰ به خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در لاهور وارد شدم که خطاطی یاد بگیرم. ۱۲ سال است که خودم در خانه فرهنگ لاهور و دانشگاه درس می‌دهم. خط شکسته و خط معلی، سبک کاری آثار من است. کارهای من ترکیبی از این دو خط و ترکیب‌بندی‌های دیگر است.به‌خاطر این سبک بارها مورد تشویق قرار گرفتم و چند نمونه از آثارم که مفاهیم قرآنی دارند در موزه هنرهای معاصر مسکو وجود دارد. همچنین از فدراسیون روسیه گواهینامه هنر دریافت کرده‌ام.

قیصر به انتقال مفاهیم قرآنی به مخاطبان به واسطه هنر خوشنویسی اشاره کرد و گفت: خطاطی، هنر محض و خالص اسلامی است، چون قرآن با خط درآمیخته است. وظیفه ماست که از طریق هنر، قرآن را حفظ کنیم و آن را نشر بدهیم. من واقعا به کارم افتخار می‌کنم. افتخارم است که خدا من را برای کتابت آیه‌هایش انتخاب کرده و این‌ها همه از لطف او بوده، وگرنه من چیزی نیستم.

او به آثار به‌نمایش درآمده در نمایشگاه قرآن نیز اشاره کرد و افزود: ۱۰ تابلوی خوشنویسی از من در نمایشگاه روی دیوار رفته است. این آثار با دوره‌های قبلی کارهایم متفاوت هستند، چون من همیشه دنبال این هستم که بیشتر یاد بگیرم. در طول این سال‌ها در یک نقطه متوقف نشده‌ام و همین حالا به واسطه حضور در ایران، باز هم از هنرمندان دیگر یاد می‌گیرم.

ملیحه پتاریچ: شیوه کلاسیک در خوشنویسی، حیاتی است

"ملیحه پتاریچ" که یکی از هنرمندان خارجی شرکت‌کننده در بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم است، درباره حضورش در این رویداد، اظهار کرد: امسال آثاری را برای این نمایشگاه به ایران آورده‌ام که در نگاه اول، انتزاعی به نظر می‌رسند، اما اگر دقت بیشتری شود، می‌توان در آن‌ها یکسری حروف کوفی را دید که خیلی وقت‌ها قابل خواندن هم هستند.

او ادامه داد: تعدادی از آثارم شکل انتزاعی بیشتری دارند و باید دقت بیشتری کرد که بتوان آن‌ها را خواند. این آثار با رنگ روغن کار شده‌اند. ترکیب‌بندی آن‌ها فقط فرم حروف نیست، بلکه یک ارتباطی با مفهوم آنچه را که نوشته‌ام نیز در خود دارد. در حقیقت، در آن‌ها یک معنای سمبلیک و نمادینی وجود دارد. اسم جلاله "الله"، "محمد رسول‌الله"، "فاطمه"، "محمد" و "ماشاءالله" کلماتی هستند که در آثارم دیده می‌شوند.

این هنرمند همچنین درباره فعالیت هنرمندان در سبک‌های سنتی و مدرن خوشنویسی، گفت: فکر می‌کنم ادامه هنر خوشنویسی به سبک و سیاق سنتی حیاتی است و گریزی از آن نیست. البته هنرمند باید آزاد باشد که بتواند فکرش را ارائه کند. به "نگارش قدیمی" خطاطی می‌گویند، اما شکل‌های دیگر این هنر، نوعی توصیف و بیان هنری است و نباید این‌ها را با یکدیگر مقایسه کرد.

پتاریچ به منحصربه‌فرد بودن سبک کاری هنرمندان کشورهای مختلف اشاره کرد و گفت: سبک کاری هر هنرمند منحصربه‌فرد است که برای بیان خود، آن را به کار می‌برد. اگرچه در خطاطی باید کاملا درست و صحیح نوشت، اما هر کسی برای این‌که کار خود را برجسته کند، چیزی به آن اضافه می‌کند. قرآن در تمامیت خود دارای پیام است. ما از طریق هنر انتزاعی تلاش می‌کنیم قسمت کوچکی از آن را به مخاطب منتقل کنیم.

این خوشنویس درباره حضور دوباره‌اش در ایران نیز اظهار کرد: در سال ۲۰۰۷ برای شرکت در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم به ایران آمدم. دوبار هم آثارم را در جشنواره "بسم‌الله" شرکت دادم که در سال ۲۰۱۰ یکی از آثارم در این جشنواره برنده جایزه شد. وقتی نام "ایران" را می‌شنوم یاد آدم‌های پرافتخار و با غروری می‌افتم که هویت خود را در طول سال‌ها حفظ کرده‌اند و هنرشان قابل احترام است.

پتاریچ در پایان اظهار کرد: اکنون در دانشگاه بین‌المللی به‌عنوان استادیار مشغول به فعالیت هستم. من با خطاطی سنتی و با سبک دیوانی کارم را شروع کردم، اما بعدها سبک کوفی را در کارهایم الهام‌بخش‌تر دیدم.

عطاالله: هدف من علاقه‎مند کردن مردم دنیا به اسلام است

"عطا‌الله" خوشنویس اهل اندونزی که یکی از هنرمندان خارجی شرکت‌کننده در بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم است، درباره حضورش در این رویداد، اظهار کرد: برای حضور در این نمایشگاه ۱۵ اثر به ایران آورده بودم که هشت عدد از آن‌ها به‌نمایش گذاشته شده است. نسخ، ثلث و رقعه سبک کاری آثار من است. برخی از کارهایم آیات قرآنی هستند و تعدادی دیگر سخنان حکیمانه.

این هنرمند افزود: ۲۵ سال است که فعالیت هنری دارم. من در مدرسه اسلامی درس خوانده‌ام. هر روز با حروف عربی برای کتابت و خواندن سروکار داشتیم و از این طریق با الفبای عربی آشنا شدم. چیزی نگذشت که به خطاطی عربی علاقه‌مند شدم و دنبال معلم‌هایی گشتم که به من درس بدهند. من همیشه در حال یادگیری هستم و معتقدم یادگیری خوشنویسی پایان ندارد.

او در پاسخ به این پرسش که هنرمندان کدام کشورها جایگاه بهتری در زمینه خوشنویسی دارند، اظهار کرد: نمی‌توان مقایسه کرد. هنرمندان هر کشوری سبک کاری منحصربه‌فرد خود را دارند. به‌عنوان مثال، ترکیه‌ای‌ها به سبک خودشان نسخ را کتابت می‌کنند و در ایران به سبک خودشان. بنابراین نمی‌توان گفت این هنر در ایران بهتر است یا ترکیه. آن‌هایی که این مقایسه را انجام می‌دهند چیزی از تاریخ هنر نمی‌دانند که این حرف را می‌زنند.

این هنرمند به تأثیر کتابت قرآن در انتقال مفاهیم اسلامی به مخاطبان اشاره و بیان کرد: من دوستانی دارم که مسلمان نیستند. اگر آن‌ها به خوشنویسی علاقه داشته باشند، شروع به خواندن و یاد گرفتن این هنر می‌کنند و طبیعی است که در مواجهه با آیه و حدیث به‌دنبال معنای آن می‌روند. شک ندارم که با مطالعه معنای قرآن، یک روز به اسلام علاقه‌مند و مسلمان می‌شوند. کار من یک تلاش برای علاقه‌مند کردن آن‌ها به اسلام و قرآن است.

عطاالله که برای نخستین‌بار به ایران سفر کرده است، درباره ایران و هنرش گفت: ایران یک کشور قوی است. مردمی دارد که هنوز به فرهنگ غنی خود متصل هستند. کشورهای زیادی را دیده‌ام که موفق بودند و دلیل این موفقیت اتصال به فرهنگ دیرینه‌شان بوده است.

الویرا بوناچیچ: ایرانیاین خوشنویسی را به هنر مدرن آورده‎اند

"الویرا بوناچیچ"، هنرمند خوشنویس بوسنیایی است که آثار نقاشی‌خط انتزاعی خود را برای نمایش در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم به ایران آورده است.

این هنرمند درباره آثاری که برای نمایش در بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم آورده است، اظهار کرد: آثار من شکلی انتزاعی از خط است و خطاطی سنتی محسوب نمی‌شود، بلکه یک هنر مدرن است. ۹ تابلو از کارهای من در این نمایشگاه به نمایش گذاشته شده که برخی از آن‌ها مفاهیم قرآن هستند و بقیه الفبا و حروف که ترکیب‌بندی آن‌ها با تکرار ایجاد شده است.

او ادامه داد: برای این تکرار از عبارت "کن فیکون" الهام گرفته‌ام که در قرآن آمده است. من حروف و کلمه‌ها را کنار هم می‌گذارم و تکرارشان می‌کنم تا خودشان یک مفهوم بسازند. تکنیک کارهای من اکریلیک روی کاغذ است.

بوناچیچ همچنین بیان کرد: هر هنری نو باشد یا سنتی، پیامی در خود دارد. خوشنویسی و نقاشی‌خط همیشه دارای یک شکل روحانی است. ممکن است موضوع آن‌ها مذهبی نباشد، اما یک پیام روحانی دارد. هر هنری این قدرت را دارد که با مخاطب ارتباط بگیرد. این پیام با شکل روحانی و مذهبی‌اش منتقل می‌شود.

این هنرمند ادامه داد: ایران و ترکیه دو مرکز اصلی خطاطی و خوشنویسی در دنیا هستند. هنرمندان هر دو کشور سبک و سیاق خود را دارند. ایرانی‌ها یک سنت کهن در کتابت دارند، به همین دلیل هنر سنتی آن‌ها روی هنر مدرن‌شان تأثیر و نفوذ دارد. در حالی که در ترکیه همان هنر سنتی بسط و گسترش پیدا کرده است، اما ایرانی‌ها در کنار هنر سنتی، خوشنویسی را به دنیای مدرن هم تسری داده‌اند.

این هنرمند با بیان این‌که نخستین سفرش به ایران را تجربه می‌کند، اظهار کرد: پیش از این به‌صورت مجازی داور یک مسابقه پوستر بودم که در تهران برگزار شده بود. ایرانی‌ها مردمی مهمان‌نواز و سخاوتمند هستند. مایه افتخارم است که در میان دیگر هنرمندان که از سطح بالایی برخوردارند حضور پیدا کرده‌ام.

خلیل ضبّه: کتابت مفاهیم قرآن را به من نشان می‌دهد

"خلیل ضبّه" هنرمند اهل سوریه درباره حضورش در نمایشگاه قرآن کریم به ایسنا گفت: امسال با چند نمونه کار خوشنویسی در سبک‌های مختلف ثلث، نسخ، دیوانی و ... در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم حضور دارم. موضوع این آثار قرآن، احادیث پیامبر (ص)، امام علی (ع) و اهل بیت (ع) است.

او ادامه داد: من معلم زبان انگلیسی هستم، اما با علاقه‌ای که به هنر داشتم، آن را نیز دنبال کردم. اکنون خوشنویسی را در موسسه تربیت معلم و آموزشگاه خصوصی‌ام تدریس می‌کنم. بیشتر سبک‌ها را می‌نویسم، اما روی نسخ، ثلث، دیوانی و رقعه بیشتر کار می‌کنم و در مسابقات بین‌المللی نیز جوایز زیادی را کسب کرده‌ام.

این هنرمند درباره موضوع فعالیت‌های هنری‌اش گفت: نشر صحبت‌های امام علی (ع) از موضوعات مهم آثار من است. خطبه بدون نقطه امام علی (ع) را خوشنویسی کردم که در موزه شارجه نگهداری می‌شود. خداوند به ما امر کرده، دنیا را بسازیم و بفهمیم در قرآن چه چیزی آمده است. من از طریق خطاطی این کار را می‌کنم و تلاش دارم معانی غنی‌ترین کلام‌های پیامبر (ص)، امام علی (ع) و اهل بیت (ع) را با آثارم به مخاطب منتقل کنم. همچنین اجازه کتابت قرآن را از یک فرد روحانی در مصر گرفته‌ام.

ضبّه به نخستین حضورش در ایران اشاره و اظهار کرد: این اولین‌بار است که به ایران می‌آیم. ۲۵ سال دنبال این بودم که به ایران بیایم و اولین دلیلش، علاقه‌ام به امام خمینی (ره) است. ایشان اسوه من در زندگی هستند. عملکرد ایشان به من نشان داد که اسلام هنوز راه درست است. از بین هنرمندان ایرانی احمد فلسفی، جلیل رسولی و اسرافیل شیرچی دوستان من هستند و با آن‌ها تبادل تجربه دارم.

این خوشنویس درباره وضعیت هنر خطاطی در سوریه نیز گفت: وضعیت خوشنویسی در سوریه خوب است، اما جنگ تأثیرات خود را بر این هنر گذاشته و باعث شده است، برخی هنرمندان این رشته از کشور خارج شوند. وضعیت اقتصادی هنرمندان این رشته هیچ‌وقت خوب نیست. همه خوشنویس‌ها آدم‌های فقیری هستند. مثلا من برای آمدن به اینجا، از نوه‌ام پنج‌هزار دلار قرض گرفتم!

در نمایشگاه قرآن کریم که امسال سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی آن را برگزار می‏کند، ۱۲ هنرمند شاخص از کشورهای بوسنی‌، فرانسه، کویت، عراق، سوریه، پاکستان، افغانستان، ترکیه، عراق، نیوزلند و اندونزی انتخاب شدند و آثارشان را در رشته‌های خوشنویسی، نقاشی‌خط، عکس و کاشی‌کاری در بخش بین‌الملل ارائه کردند. نمایشگاه آثار این هنرمندان از ۱۰ تیرماه تا پایان ماه مبارک رمضان در "باغ کتاب" واقع در محدوده باغ - موزه دفاع مقدس به نشانی میدان ونک، بزرگراه شهید حقانی، انتهای خیابان سرو، روبه‌روی پارک طالقانی برپاست.

انتهای پیام/