سرویس تجسمی هنرآنلاین : تابلوهای آکرلیک که لبریز از نور و انرژی هستند، در بدو ورود به نمایشگاه نگاه‌ها را به سمت خود جذب می‌کنند. آثاری که پریچهر طیبی خالق آنهاست و اغلب در زمینه‌ای سیاه می‌درخشند و در برخی از موارد حس اجرام آسمانی و کهکشان را القاء می‌کنند. این آغاز سفری است که مخاطب از روایت زندگی در این نمایشگاه دنبال می‌کند. آثار بعدی مجسمه‌هایی زیبا از علی هنرور است که در شکلی کاملا فرمیک و با نگاهی خاص به تغییر خودنمایی می‌کنند. مجسمه‌هایی که به راحتی شکل خاص و منحصر به فرد آن‌ها می‌تواند روایت یک تغییر را به تصویر بکشد و مخاطب را با خود به گام بعدی نمایشگاه یعنی ویدئوآرت مینو ایرانپور بکشاند. ویدئوآرتی که تجربه‌های زیستی زندگی را به تصویر کشیده و نگاهی متفاوت به سکون، مرگ و زندگی در آن اجرا کرده است. این ویدئوآرت قالبی خاص از تجربه‌های شخصی هنرمند و نگاه تجربه گرای او به لحظه‌های خاص است که سکون و آرامش را همراه با موسیقی خود به مخاطب ارائه می‌کند. اما در انتهای نمایشگاه و گام پایانی آثار حامد بهروز کار است. هنرمندی که آثارش نگاهی خاص به هنر شرقی دارند. آثاری که به نوعی بعد از این سفر مخاطب را به سمت کنکاش در فضای چند لایه آثار او می‌کشاند. فضایی که با رنگ‌های آشنای هنر شرقی و دقت بی‌‌‌نهایت او همراه است. هفت اثر نقاشی، دو مجسمه و یک ویدئوآرت آثاری بودند که با موضوعی انتزاعی در نمایشگاه نقطه صفر به نمایش گذاشته شدند.

تصاویرِ‌گاه روزمره به خط، سطح و رنگ

صالح تسبیحى، منتقد، در نوشتارى بر این آثار که در کاتالوگ این نمایشگاه انتشار یافته نوشته است: جایی که طبیعت نه جزییات پیرامون انسان، بلکه با نگاهی جامع، تنها خط و سطح است و می‌توان کائنات را در یک نقطه خلاصه کرد، دریا‌ها را به یک تاش محدود کرد و برای مفاهیم عمیقِ انسانی همچون تضاد، وحشت، یا شادی، رنگ تعریف کرد. آثار پریچهر طیبی، مینو ایرانپور، حامد بهروز کار و علی هنرور می‌توانند در پیِ این نوع نگریستن معنا شوند. انتزاعی که در آثار پریچهر طیبی هست هرچند اندکی با حس و خیال در آمیخته اما حرکت و شور و پراکندن نور و در هم پیچیدن بافت‌های خورشید، یا ستاره‌ای مشابه را انعکاس می‌دهد. انتزاعِ جهانِ پیرامونی توسط پریچهر طیبی بیش از هرچیز پر تحرک است. حرکتی پایان ناپذیر که تنها در اساطیر باستانی یا هنر انتزاعی معاصر پیداست.

سال‌های سال است که اساطیر در اشکالِ باستانی خود فرو خفته و گفته می‌شود باز در احجام، رنگ‌ها و روحِ هنر معاصر سر برآورده‌اند. زبانِ هنر بیش از هر ابزارِ اختراعی مردمانِ معاصر برای بیان این برخاستن و عرض اندام مناسب است. و کدام شاخه و کدام نگاه، کدام رویکرد دقیق‌تر از نگاه انتزاعی به جهان؟ چنان که در آثار این مجموعه دیده می‌شود، هنرمندِ بیان گرِ انتزاع، موفق می‌شود از جزییات گذرنده فاصله بگیرد و دور شود و هستی را در کلیت‌ها به تماشا بنشیند وروایت کند.

محل تلاقی اسطوره و انتزاع، دقیقاً همین گرایش به «کلیت» است. کلیتی که هم در حرکت موجود است و هم در سکون. بنابراین مینو ایرانپور بر خلاف پریچهر طیبی راوی بخش ساکن، ایستا و سکوتِ همیشگی‌‌‌ همان هستی است. بدون هیچ تضاد و تعارضی‌‌‌ همان هستی را روایت می‌کند اما از زاویه‌ای دیگر. مربع یا مستطیل، و رنگ‌های آرام در هم رونده، گذشته از آنکه تداعی گر راس الخط افق باشد بیانِ انتزاعِ بخشِ ایستای هستی است. علی هنرور اما، در عین انتزاعی که در آثارش حاکم است، نمکی از جنون و پریشندگی بر همه چیز پاشیده که آثارش را جایی میان حرکتِ بی‌پایانِ پریچهر طیبی و سکونِ همیشگی مینو ایرانپور قرار می‌دهد. جایی از نگاه که در آن حرکت و کشسانی با شوکی ناگهانی، به حجم سنگینِ ساکنی منتهی می‌شود. در این میان حامد بهروز کار با پراکندن رنگ‌ها و فرم و ایجاد لایه‌های متعدد در اثر خود، ‌‌‌ همان نگاه تجریدی به هستی را با ساخت و ساز پیش گرفته است. ساخت و سازِ به کار رفته در آثار بهروز کار، انتزاع او را چند لایه کرده است. لایه‌هایی که کمک می‌کنند اثر تاویل پذیر‌تر گردد. اگر اهل تاویل باشیم، می‌توانیم انتزاعِ ذهنِ هنرمند را در نقاط متراکم کنار هم و جزییاتی که تشکیل یک کلیت داده‌اند به تماشا بنشینیم. در سرانجامِ تماشای این مجموعه نتایجِ متعددی به ذهن متبادر می‌شود. اما نتیجه گیری بی‌فایده است! هم سکون ادامه دارد هم حرکت. هم هردو و هم هیچکدام. این انتزاعِ محض است و نتیجه تنها تماشاست. تماشای حرکت و سکون.

انرژی و کائنات در آثار طیبی

پریچهر طیبی، هنرمند جوان و با استعدادی است که با ۴ اثر در این نمایشگاه حضور پیدا کرده است. انرژی و شور و هیجان او کاملا با فضای آثارش تطابق دارد. او معتقد است، درخشندگی و انرژی نهفته در کارهای او که با سبک آکرلیک اجرا شده، ناشی از علاقه‌اش به کائنات و منظومه شمسی است. طیبی در این باره می‌گوید: تم اصلی کار‌ها برگرفته از کائنات است. کائناتی که برای من و زندگیم مهم است اما در این آثار یک کلیت وجود دارد زیرا فضا سازی بیشتر برای من اهمیت دارد و آن را به نوعی بازی می‌پندارم. در واقع هنر از دیدگاه من یک بازی هیجان انگیز و هوشمندانه است که من با آن زندگی می‌کنم. او ادامه داد: از آنجایی که مدت‌ زیادی روی یک تابلو وقت صرف می‌کنم، نمی‌توانم بگویم دقیقا روی چه چیزی تمرکز داشته‌ام زیرا این اثر بخشی از من و زندگی‌ام را به ترسیم می‌کشد.

این هنرمند تصریح کرد: آنچه که من در آثارم روایت می‌کنم بخشی از زندگی و فعالیت‌هایی است که تجربه کرده‌ام و آن‌ها را با علاقمندی‌هایم پیوند داده‌ام.

طیبی که در رشته طراحی پارچه تحصیل کرده، درباره تاثیر این رشته بر کار‌هایش می‌گوید: من نمی‌دانم که این رشته چه تاثیری روی آثارم داشته زیرا روی آن تمرکزی ندارم و معتقدم که نقاشی و این رشته دو مسیر جد ا هستند اما برخی از مخاطبان به این نکته اشاره می‌کنند و نزدیکی‌هایی با این دوره از زندگی من از نظر خطوط و فضا می‌بینند.

او درباره زمان صرف شده روی این آثار گفت: من از نخستین لحظه بوم را به صورت آماده تهیه نمی‌کنم. یعنی با پارچه و زیرسازی خودم آن را تهیه می‌کنم. در مرحله بعدی من با کار‌هایم زندگی می‌کنم و مدت زمان زیادی شاید تنها به آن نگاه می‌کنم به همین خاطر روی موضوع خاصی تمرکز نمی‌کنم. معمولا آثار ۴۵ روز زمان می‌برند.

این هنرمند ادامه داد: اساسا آثار من نام و موضوع مشخصی ندارد لذا توضیح درباره الهام آن‌ها سخت است. می‌توانم بگویم که در این مواقع بیشتر یک فضا در ذهنم ترسیم می‌شود. گاهی ترکیب برای من بسیار سخت می‌شود اما این تلاش و استفاده از دانش عناصر بصری برای من بسیار جذاب است. روابط خط، نقطه و سطر برای من شگفت انگیز است. اینکه از عناصر ساده اینچنینی می‌توان دنیای عمیقی را ساخت و مخاطب را جذب کرد، عالی است.

روایت دگرگونی در آثار هنرور

علی هنرور، مجسمه سازی است که آثار زیبایش در نگاه نخست ورود به نمایشگاه جلب توجه می‌کند. شکل عجیب و شگفت انگیز آثار و دنیایی که ظاهرا در حال پشت سر گذاشتن آن هستند، مخاطب را به روایت داستانی در بطن آنان دعوت می‌کند. هنرور دو مجسمه با سبک انتزاعی در این نمایشگاه دارد که به گفته خودش همراهی معنایی خاصی با نام نمایشگاه یعنی «نقطه صفر» دارد. او در تعریف این مساله می‌گوید: آثار من در این نمایشگاه، موضوعی به نام تغییر شکل دارند یعنی مجسمه‌ها از فرمی تشکیل شده‌اند که گویی در حال تبدیل است و من این روایت تغییر شکل را دنبال کرده‌ام که با نام نمایشگاه یعنی نقطه صفر هماهنگ است.

او با اشاره به اینکه زمان زیادی را صرف آثار کرده است، اظهار کرد: نوع فرم کار‌ها به گونه‌ای است که من زمان زیادی صرف آن‌ها کردم البته حضور من در شیراز و آرامشی که این شهر دارد بعد از ترک تهران یکی ازدلایل مهم برای تمرکز روی این کار‌ها بود.

تجربه‌های زیستی در ویدئوآرت ایرانپور

موسیقی ملایم و فضایی سرشار از تجربه‌های زیست محیطی نخستین چیزی است که مخاطب را جذب ویدئو آرت نمایشگا می‌کند. مینو ایرانپور، کار‌شناس ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران است. او درباره خلق ویدئو آرت «بین» می‌گوید: از آنجایی که این نمایشگاه با دیدگاه انتزاعی بود، من تصمیم گرفتم کارهایی با این زمینه ارائه کنم. ویدئوآرت «بین» نوعی آشنایی زدایی از فضای رئال زندگی است در واقع من با این اثر توانستم تجربه‌های زیست خودم را خارج از زندگی خطی به تصویر بکشم که ساخت آن بالغ بر دو ماه زمان برد.

او ادامه داد: حرکت، سکون، مرگ و زندگی، بالا و پایین و... مفاهیمی هستند که در این اثر، خواسته‌ام به چالش بکشم. من فکر می‌کنم میان تضادهایی که در زندگی روزمره تجربه کرده‌ام جنگی در میان نبوده و نیست بلکه برای شناخت هستی ناگزیر از نامگذاری‌هایی هستیم که خود به خود تضاد را ایجاد می‌کند. در واقع تضاد‌ها ساختهٔ ذهن من است و این باور همواره می‌تواند در تغییر باشد. در ‌‌نهایت می‌خواستم عدم قطعیت در تضاد‌ها را در فضای «بین» بیان کنم.

این هنرمند درباره انتخاب نام اثر گفت: «عنوان بین» بیانگر فضای خنثی‌ای است که که جهت را بر نمی‌تابد و قضاوت نمی‌کند.

ایرانپور تصریح کرد: ایده این کار بر اساس سوال‌ها و تجربه‌هایی که در زیست زندگی برایم پیش آمده بود، در من شاید بالقوه وجود داشت لذا از طبیعت به عنوان متریالی که کمک می‌کرد این مفهوم را عینی کنم استفاده کردم در حالیکه هدف ارجاع مستقیم به طبعیت یا بازنمایی ان نبوده است.

او افزود: این نمایشگاه با دیدگاهی انتزاعی شکل گرفت و اشتراک دیدگاه گروه انگیزه برگزاری این نمایشگاه شد. برای من فاصله گرفتن از رئالیسم و مظاهر زندگی نه تنها دور شدن از واقعیت‌های زندگی نبوده بلکه انتزاع را نیز بخشی از این واقعیت یکپارچه می‌دانم. تا انجایی که می‌دانم امروزه هنر انتزاعی به نوعی حافظه شخصی قلمداد می‌شود. این نمایشگاه در نظر من به حافظه جمعی گره می‌خورد که فارغ از جنگ میان انتزاع و واقعیت و تضاد‌ها، شاید می‌خواست فضای بین را ایجاد کند.

تبلور هنر شرقی در آثار بهروز کار

تابلوهای حامد بهروزکار نوع خاصی از فضاسازی در محیطی انتزاعی است. فضاهایی که در عین آشنایی به نوعی دور هستند و انگار در قالب یک رویا می‌درخشند. لایه‌های متعدد در آثار این هنرمند فضای انتزاعی آثارش را چند لایه کرده است تا بتوان تاویل‌های گوناگونی از آن‌ها داشت. بهروزکار که سه اثر در این نمایشگاه دارد، در این باره می‌گوید: کار‌ها با یک دیدگاه انتزاعی انجام شده که ریشه در هنرهای شرقی خودمان مانند کاشی کاری‌ها ومساجد دارد که شاید حاصل زندگی ۱۴ ساله من در شهر هنرى اصفهان است. در واقع این آثار نگاهی خاص به هنر شرقی را در بطن خود دارد که همچون نگارگری به تصویر کشیده شده است.

او تصریح کرد: هر کدام از این آثار بالغ بر ۷۰ تا ۸۰ ساعت کار برده است زیرا من بر خلاف برخی از هنرمندان معتقد به کار سریع در عرصه هنر انتزاعی نیستم به همین خاطر آثارم مانند یک نگارگر با ظرافت و حوصله خلق شده‌اند.

این هنرمند درباره دلیل توجه به هنر شرقی در آثار خود گفت: من به سمت این ایده نرفتم بلکه این ایده است که مرا به سمت خود کشاند. این ایده‌ها حاصل تصاویری است که در خواب و بیداری به ذهن هنرمند الهام می‌شود و شاید تا حدود زیادی حاصل زندگی ۱۴ ساله من در شهر زیبای اصفهان باشد.

نقطه صفر با استقبال شایان توجه علاقمندان به هنر در گالرى مژده به کار خود پایان داد.

سمیه باقرى

انتهای پیام/