سرویس تجسمی هنرآنلاین : یک هفته از آغاز سال میلادی جدید میگذرد و نگاهی به سال شمار سال ۲۰۱۴ میلادی نشان میدهد که هنر ایران در بخشی از رخدادهای این سال سهمی قابل توجه بوده. اکنون فرصتی دست داده تا بخشی از این رویدادها را با هم مرور کنیم.
نمایش آثار رعنا جوادیفر در گالری رابرت کلاین شهر بوستون که از دسامبر ۲۰۱۳ در این گالری به روی دیوار رفته بود با استقبال خوبی از سوی هنر دوستان آمریکایی و ایرانیهای ساکن آمریکا همراه شد و نمایش این مجموعه تا پایان ژانویه ۲۰۱۴ در این گالری ادامه پیدا کرد. در این نمایشگاه که "هرج و مرج بیپایان" نامگذاری شده بود، جوادیفر نقاشیهای خود را با تلفیقی از هنر اصیل ایرانی و چیدن عکس در کنار نقاشیهای خود به نمایش در آورد. سبک آثار او در این نمایشگاه نزدیک به سقاخانه بود و نوآوریهای که در آثار خود به کار بسته بود مورد توجه علاقهمندان قرار گرفت.
فوریه سال گذشته درششمین همایش دوسالانه هنرهای اسلامی کویت هم ۶۰ هنرمند از ۲۸ کشور از جمله ترکیه، الجزایر، مالزی، هند، کویت، تاجیکستان و هفت هنرمند از کشورمان حضور داشتند. امیر احمد فلسفی، صداقت جباری، عذرا بخشایشی، الهه خاتمی، محمد نباتی، فریدون جوقان و میترا رضوی در رشتههای خوشنویسی، نگارگری و تذهیب، فرش بافی و گلیم بافی با حضور در این دوسالانه آثاری را به نمایش گذاشتند و کارگاههای آموزشی برگزار کردند. این دوسالانه با حضور فرید العمادی؛ قائم مقام وزارت اوقاف و اموراسلامی کویت، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کویت و فرید العلی؛ رییس مرکز هنرهای اسلامی این کشور برگزار شد و قائم مقام وزارت اوقاف و امور اسلامی کویت در بازدید از آثار هنرمندان کشورمان با تحسین تمدن فرهنگ و هنر ایرانی، حضور هنرمندان کشورمان در همایشهای هنرهای اسلامی کویت را بیانگر توجه وزارت اوقاف کویت به تمدن و فرهنگ و هنر جمهوری اسلامی ایران و علاقهمندی به همکاری و تعامل نزدیک با هنرمندان ایرانی عنوان کرد.
مارس و آوریل امسال هم نوبت گالری نیکلاس فلامل پاریس بود که میزبان آثار ۳۵ هنرمند ایرانی شود. این مجموعه براساس فراخوانی از سوی گالری نیکلاس فلامل به نمایش درآمد آثاری از پرویز تناولی، محمد بهرامی، تاها بهبهانی، قدرتالله عاقلی، علیرضا آستانه، محمود بخشی، پروانه عباسی برازجانی، بهمن دادخواه، سپیده فرزام، کیوان فهری، شمس الدین غازی، کورش گلناری، فرزانه حسینی، صفا حسینی، علیرضا معصومی، بهناز محمدهادی، فواد نیکزاد، مهدی نبوی، آزاده نیلچیانی، زیبا پاشنگ، علیرضا صادقی، لیلا شاه محمدی، فرشاد صادقی، کامبیز صبری، مجتبا رمزی، ساراه راه انجام، نیلوفر صالحی، سپیده شادبخت و مینا طلایی را ارائه داد.
مارس ۲۰١۴ در سالن گودفین هتل امارات تاورز، محل همیشگى حراج کریستیز دوبى، ١١۵ نقاشى، نقاشى خط و مجسمه مدرن و معاصر هنر عرب، ترکیه، ایران به روى میز حراج رفت که ٢٩ اثر آن از ٢٠ هنرمند ایرانى بود. حضور توامان بزرگان تجسمى ایران پرویز تناولى، سید محمد احصایى، حسین زنده رودى، عباس کیارستمى، على شیرازى، نصرالله افجهاى، مسعود عربشاهى، فرهاد مشیرى... از جذابیتهاى این رویداد بود.
آوریل امسال حراجخانه بونامز هم لندن میزبان هنر اسلامى و هندى بود که با درخشش چشمگیر برخى هنرمندانمان چون زندهرودى، احصایى، مشیرى، درخشانى، کیارستمى، على شیرازى و البته آیدین آغداشلو و افشین پیرهاشمى همراه بود. علاوه بر هنرمندان ایرانى و هندى آثار هنرى از ترکیه، مصر، عراق، لبنان، امارات، مراکش، تونس، لیبى، یمن، عمان، کویت، سوریه... رقابت داشتند که سهم ایران ثبت ده رکورد بالاى ٢٠ هزار پوند بود که از این منظر نیز موفقترین کشور ارزیابى شد؛ توفیقى که تحقق آن در لندن یکى از مهمترین پایتخت هاى هنرى دنیا اهمیتش را دو چندان مىکند.
مه ۲۰۱۴ در میان اسامی اعلام شده بیست و چهارمین دوسالانه پوستر ورشو لهستان ۲۰۱۴؛ نام هفت هنرمند ایرانی به چشم میخورد. عاطفه عاشوری٬ رضا باباجانی٬ مهدی فاتحی٬ محمد جمشیدی٬ مهدی مهدیان٬ سیدمهدی موسوی و بابک صفری ۷ ایرانی حاضر در این دوسالانه بودند. دوسالانه پوستر ورشو اولین رویداد در رابطه با مرور بینالمللی هنر پوستر در جهان است و اولین دوره آن در سال ۱۹۶۶ برای مرور آثار طراحان گرافیک لهستانی در آغاز دهه شصت برپا شد. این رویداد معتبر از سال ۱۹۹۴ توسط موزه پوستر (یک بخش از موزه ورشو) و با همکاری آکادمی هنرهای زیبا و انجمن طراحان گرافیک لهستان (اس تیجییو) در شهر ویلانوو سازمان یافته است. از ابتدای سال ۲۰۱۴ تصدیگری موزه ملی پوستر ورشو به آقای ماریوس نورووسکی محول شد.
باز هم در ماه مه ۲۰۱۴ بود که اسامی پذیرفتهشدگان نمایشگاه پوستر ˝امروز، همان فرداست˝ تورین ایتالیا ۲۰۱۴ منتشر شد که و در میان اسامی نام ۳ ایرانی به چشم میخورد. در این نمایشگاه آثار بیتا احمدی، صالح زنگانه و محمد افشار از ایران در بین ۴۰ پوستر برگزیده به نمایش در آمد.
مه و جون سال گذشته میلادی، بیست و پنجمین فستیوال بینالمللی پوستر و طراحی گرافیک شومون برگزار شد. هزاران پوستر از ۴۰ کشور دنیا راهی دبیرخانه فستیوال شده بود که تنها ۱۰۰ اثر، انتخاب و در نمایشگاه و در بخش نهایی مورد بازدید تماشاگران وقضاوت داوران فستیوال شومون قرار گرفت. مهدی فاتحی و امیرحسین قوچیبیک، دو طراح گرافیک ایرانی حاضر در این رویداد بودند.
جولای ۲۰۱۴ نمایشگاه انفرادی محمود مکتبی با عنوان ˝داستانی درباره عشق˝ در گالری ونگل (Wongol) در شهر گونگجو با حضور تعدادی از هنرمندان کرهای و اعضای گروه یاتو به مدت یک ماه برپا بود.
موزه هنرهای مدرن پاریس میزبان نمایشگاهی گسترده از هنر معاصر ایران با عنوان "تاریخ ناویراسته" در ماه مه امسال شد که نمایش ۲۰۰ اثر، خلق شده در فاصله سالهای ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۴ ایران را در دستور کار داشت. آثار بهمن محصص و بهجت صدر به عنوان نمونهای از پیشروان مدرنیسم در ایران، عکسهایی از کاوه گلستان، پوسترهای جشن هنر از قباد شیوا و پوسترهایی از بهزاد و کورش شیشهگران، فیلمهای پرویز کیمیاوی، عکسهای انقلاب و جنگ بهمن جلالی، نقاشیهای کاظم چلیپا، عکسهای محسن راستانی و دیگر عکاسان مطرح ایران چون یحیی دهقانپور، رعنا جوادی، مهشید نوشیروانی، مزدک عیاری، تهمینه منزوی و جاسم غضبانپور و البته عکسها و فیلمهای مرتضی آوینی تنها بخشی از چشم اندازی بود که "تاریخ ناویراسته" ارائه کرده بود.
دهمین دوره آرت وین با عنوان "معاصر نو" در اکتبر ۲۰۱۴ امسال هم میزبان ۱۱۸ گالری از سه قاره جهان بود و نام گالریهای آسیایی از آذربایجان، کره جنوبی، ترکیه و امارات متحده عربی نیز در این میان به چشم میخورد. از ایران نیز گالری شیرین با نمایش آثار نقاشی، مجسمهسازی، عکاسی و اینستالیشن از گیزلا وارگا سینایی، نیما بهنود، شادی یوسفیان، ایمان صفایی، فرناز ربیعی جاه، علیرضا معصومی، فرشید لارمیان و روشنک امین الهی برای سومین سال پیاپی در این آرتفر بینالمللی حضور داشت.
پاریس فوتو که به دلیل شهرت خود در زمینهٔ برنامههای نوآورانه، یکی از رخدادهای هنری کلیدی عکاسی معاصر جهان است، نوامبر سال گذشته هم چهرههای تاثیرگذار در جامعه هنری جهانی را درقالب گفتمان، مصاحبه، مناظره و نمایش در "گرن پاله" پاریس گرد هم جمع کرد. گالری راه ابریشم با مدیریت آناهیتا قباییان نیز به عنوان تنها موسسه هنری ایرانی حاضر در این رویداد؛ معرفی هشت هنرمند عکاس ایرانی یعنی کاوه و هنگامه گلستان، شادی قدیریان، بابک کاظمی، تهمینه منزوی، بهنام صدیقی، بیژن صیفوری و جلال سپهر را در این دوره در دستور کار قرار داده بود، امسال برای پنجمین بار در پاریس فوتو حضور داشت و چنان که از سوی مدیر این گالری عنوان شد، قصد داشت مخاطبان خود را در معرض بهترین عکاسیهای ایران قرار داده و بازهٔ گستردهٔ هنری و جلوههای بصری ایران را ترویج و توجه بازدیدکنندگان را به آثار تعدادی از برجستهترین و شناخته شدهترین عکاسان ایرانی در کنار آثاری از هنرمندان نوظهور و خوشآتیهٔ ایران در یکی از مهمترین رخدادهای فرهنگی و هنری جهان جلب کند.
دهمین سال برگزاری جادوی ایرانی "Magic of Persia" سپتامبر گذشته میزبان چندین رخداد همزمان از هنر معاصر ایران و جهان در نیویورک بود. در مهمترین این نمایشها با عنوان "الهام / اصرار" آثار هنرمندانی از خاورمیانه و آفریقا بر روی دیوار رفت. همزمان مزایدهای از آثار هنرمندان ایرانی نیز در این دوره مجیک پرشیا پیش بینی شده بود و در بخش ویژه این رویداد نیز کارنامهٔ هنری پرویز تناولی مرور شد. پویا آریانپور، علیرضا آستانه، محمد بهابادی، ساسان بهنام بختیار، محمد بزرگی، مهران علمینیا، نفیسه عمران، حبیب فرجآبادی، شیرین نشاط و طاهر پورحیدری از دیگر هنرمندان حاضر در مجیک آف پرشیای دهم بودند و علی بختیار نیز به عنوان هنرمند مدعو در دهمین دوره این رویداد که با حمایت مرکز لوانتین و بنیاد فرهنگ برگزار شد، حضور داشت.
هفته هنر معاصر آسیا (ACAW) هم دیگر رویداد عمدهای بود که در سال گذشته میلادی بخشی ویژه برای ارائه هنر ایرانی تدارک دیده بود. در این دوره از هفته هنر معاصر آسیا معرفی فرح اصولی از نقاشان مطرح کشور در قالب یک نمایش انفرادی در اکتبر گذشته و به میزبانی نیویورک در دستور کار قرار گرفته بود. دلایل انتخاب این هنرمند برای معرفی در بخش ویژه هفته هنر معاصر آسیا از سوی برگزار کنندگان این رویداد چنین عنوان شد: "فرح اصولی از اولین هنرمندانی است که نقاشیهای مینیاتور را برای بیان هنری مستحکم، شخصی و معاصر در نشان دادن زندگی زنان بکار برده است. سیزدهمین نمایشگاه آرت میامی که پیش درآمدی برای آرت بازل سویس به شمار میرود، دسامبر سال گذشته در حالی برگزار شد که در این دوره ۲۶۷ گالری بینالمللی از شمال و جنوب آمریکا، اروپا، آسیا و آفریقا شامل ۳۱کشور حضور داشتند و گالری شیرین باز هم تنها نماینده ایرانی حاضر در این رویداد بود که با نمایش آثار ۹ هنرمند جوان ایرانی یعنی فرناز ربیعی جاه، نیما بهنود، ایمان صفایی، شادی یوسفیان، محمود همدانی، امیرنصر کم گویان، مریم قنبریان، روشنک امین الهی و مهدی قدیانلو معرفی هنر این روزهای ایران را بر عهده داشت. در جریان این رخداد در فلوریدا گالریهای معتبر و موزههایی از سرتاسر جهان آثاری را ارائه کردند.
و بالاخره، قرارگرفتن نام پنجایرانی در فهرست ۵٠٠ هنرمند برتر جهان از سوی" آرت پرایس "یکی از مراجع مارکت هنر جهان در کنار" فیاک "موسسه نمایشگاههای بینالمللی پاریس در گزارشی از تحلیل و بررسی وضعیت اقتصادی و هنری جهان در سالی که گذشت، دیگر اتفاقی است که هنرمعاصر ایران را مورد توجه قرار داد. در این گزارش که همزمان با روزهای پایانی سال و با محوریت نقاشی، مجسمه، ویدیو و عکاسی معاصر جهان منتشر شده، جایگاه درحال رشد هنر ایران در منطقه و جهان نیز مورد اشاره قرار گرفته است. فرهاد مشیری، علی بنیصدر، رضا درخشانی، کوروش شیشهگران و افشین پیرهاشمی این پنج هنرمند هستند که بر اساس گزارش یاد شده مجموع فروش آثارشان در سال ۲۰۱۴ به مبلغی بالغ بر دومیلیوندلار رسیده است.
و در پایان اینکه؛ نمایش مجموعه عکسهای" زندگی امروز و جنگ "از گوهر دشتی در بخش" جنگهای روزگار ما "در موزه لوور شهر لنز فرانسه و نمایش نقاشیهای فرهاد جعفری در نمایشگاه جهانی سوررئالیسم در پرتقال و موارد متعدد دیگر در سال شمار ۲۰۱۴ میلادی حاکی از آن است که توجه به هنر ایرانی در سال گذشته میلادی تنها محدود به موارد یادشده نمانده است. اگرچه اتفاقاتی که مرور شد از حیث بزرگی عمده این رویدادها بودند اما کم نبودند رخدادهایی که هر یک به شکلی معرفی هنر ایران را در پهنه جهانی بر عهده داشتند.
انتهای پیام/