سرویس تجسمی هنرآنلاین: در نمایشگاه گروهی نقاشی و مجسمه˝چند پرده از بهشت˝ که طی هفته‌های گذشته در گالری آتبین به نمایش درآمد، ۳۶ هنرمند با نمایشگاه‌گردانی شکیبا پرورش آثار خود در قالب نقاشی و حجم ارائه کردند.

در یادداشت این نمایشگاه که هدفش از سوی برگزارکنندگان نگاهی جدید به جنبه‌های مختلف هنرهای سنتی ایران، نگارگری و گل و مرغ عنوان شد، آمده است: "نگارگری" و "گل و مرغ" دو جلوه از هنری فاخرند و هردو در خدمت متن؛ یکی برای کتابت و دیگری زیبندگی جلد. روزگاری، بازتاب این دو تجلی هنری را نمی‌شد در آینه مردم کوچه و بازار دید. قواعد و ساختار مشخص و کلاسیک به‌ندرت فرصت و مجال می‌دادند که بیانگر ماهیت هنرمند باشند و با حس شخصی وی درآمیزند. لاجرم، امروزه به مثابه سایه روشنی از هنر گذشته، در تاقچه یادمان‌های هنر کلاسیک ایرانی نشسته‌اند. این درحالی است که هردو آنقدر توانایی و قابلیت دارند تا با استفاده از چیستی و چگونگی کنونی، بار دیگر بار سر از خاموشی و فراموشی بردارند و هنر این مرزوبوم را تقویت کنند".

فرهاد آذرین، مدیر گالری آتبین در متنی به مناسبت برگزاری این نمایشگاه می‌نویسد:" موضوع نگارگری قرون گذشته ایرانی و هنرهای ظریفه برخاسته از آن (اینجا قطعاً مراد نگارگری امروز ایران نیست) و متفاوت نگاه کردن به آن‌ها و نهایتاً جستجوی ایده‌هایی برای معاصر کردنشان حاصل دروسی بود که با استاد مهدی حسینی سال‌ها پیش گذرانده بودم و شاید به این خاطر که همواره بر این گمان بوده‌ام که تلاش برای معاصر کردن در هنر ایرانی اگر بر خاسته از جریانی بومی و بر اساس فرهنگی از این آب و خاک نباشد چندان مایه دار و ماندنی از آب در نخواهد آمد؛ البته اگر اصرار بر هنری داشته باشیم در تعامل با داشته‌های خودمان. بنا به شیوه تقریباً همیشگی نگارخانه آتبین باز هم هنرمندان دعوت شده از نسلی جوان‌تر هستند و بیش از چهل سال ندارند؛ نه اینکه هنرمندانی از نسل‌های دیگر با خوانشی متفاوت از این مقوله و مکتب، سراغ نداشته باشیم اما این هنرمندان غالباً مجال ارائه آثار خود را داشته‌اند و شاید این خواسته که کار جدیدی برای این مجموعه خلق کنند بیش از حد متوقعانه بود! به هر حال اکثر دوستانی که مخاطب پیشنهاد ما قرار گرفتند، جز یک یا دو، با اشتیاق به آن پاسخ گفتند و نتیجه به گمان من اتفاقی است برآمده از دل و پر از طنز و نوآوری .

شکیبا پرورش نمایشگاه گردان ˝چند پرده از بهشت˝ هم در خصوص این مجموعه می‌نویسد:" نگارگری و گل و مرغ دو جلوه از هنری فاخرند و هردو در خدمت متن؛ یکی برای کتابت و دیگری زیبندگی جلد. روزگاری، بازتاب این دو تجلی هنری را نمی‌شد در آینه مردم کوچه و بازار دید. قواعد و ساختار مشخص و کلاسیک به‌ندرت فرصت و مجال می‌دادند که بیانگر ماهیت هنرمند باشند و با حس شخصی وی درآمیزند. لاجرم، امروزه به مثابه سایه روشنی از هنر گذشته، در تاقچه یادمان‌های هنر کلاسیک ایرانی نشسته‌اند. این درحالی است که هردو آنقدر توانایی و قابلیت دارند تا با استفاده از چیستی و چگونگی کنونی، بار دیگر بار سر از خاموشی و فراموشی بردارند و هنر این مرزوبوم را تقویت کنند".

پرورش در خصوص نسبتی که هنرمند امروز می‌تواند با عناصر موجود در نگارگری ایرانی داشته باشد، می‌گوید: "هنر امروزین، تاب قواعد دیکته شده دیروز را ندارد و هنرمندان امروزین نیز قرابتی با سفره‌نشینان دربارهای دیروز ندارند. هنرمند این عصر، با اندیشه‌ای مستقل، جهان پیرامون را شجاعانه به چالش می‌کشد و گزافه نیست اگر می‌شنویم که آفرینش شوخ طبعانه هنرمند و دقت موشکافانه مخاطب او، نشانه زیست متعالی هردو در جامعه‌ای مترقی و پیشرفته است. جامعه‌ای که آن‌قدر بالغ شده است تا بتواند با نگاهی تازه و شوخ به هنر‌ها و شیوه‌های سنتی و قواعد دست و پاگیر آن‌ها، چهره‌ای جوان، قابل درک و باورپذیر از خود به نمایش بگذارد.

او هدف از گردآوری آثار این نمایشگاه را باز نمایش نگارگری و گل و مرغ در نقش قدیمی "تبدیل جهان زمینی به بهشتی ابدی" نمی‌داند؛ بلکه به زعم او هدف، روبه‌رویی با مجموعه آثاری است که نه تنها در فضای دو بعدی کاغذ و بوم بلکه در قالب فضایی سه بعدی، نمایانگر چند پرده از آن بهشت خیالی اما با چهره‌ای کاملا زمینی باشند. در واقع، این مجموعه دربرگیرنده بیان شخصی هر هنرمند در مواجهه با مفاهیم و مسائل زمانه خویش و بعضاٌ آن روزگار، به شیوه نگارگری و گل و مرغ است.

مجتبی ذوقی هم در یادداشتی که به نمایش مجموعه ˝چند پرده از بهشت˝ اختصاص داده آورده است:" در اینجا با آثاری مواجهیم که سرک به همین نگارگری کشیده یا نگارگری را به فضای امروز آورده است. صاحب‌اثران، خاصه با گل‌ومرغ حشر و نشر کرده‌اند تا مضامین تازه بسازند. می‌شود چند جملۀ خوش‌آهنگ نوشت و بعد بیننده را به گردش در نمایشگاه دعوت کرد. چیزی در این مایه‌ها: "در کویری که هر باغ در آن نه یادآورِ بهشت، که خودِ بهشت است، گل و پرنده پادشاهند. شعر فارسی شاهد و گویای این پادشاهی است. از خیلی پیش از این، هرجا که شعر به اوج رسیده، گل و پرنده در نظامی استعاری و با ادب و آداب خاص از بسیاری چیز‌ها سخن گفته،‌گاه در مناظره و گه به معاشقه گذرانده‌اند". اما آیا این جملات خوش آهنگ و تکراری، برای وارد شدن به چنین نمایشگاهی مناسب است؟ نه تنها مناسب نیست، ما را به بیراهه می‌برد. بحث را در قالبی هنرن‌شناسانه به سنت می‌کشاند و اینکه این نگارگری و گل و مرغش، برآمده از یک سنت تزئینی هستندکه یکسره از بطن مردم این سرزمین بیرون آمده و با روح و جان نسل‌اندرنسلشان پیوسته است. نویسنده‌ اگر به اینجا برسد (که بعضی رسیده‌اند)، بسته به میزان توهمات و شکل اندیشه و جهت منافعش، بعید نیست حتی حرف را بیندازد به جادۀ مقاومتِ فرهنگی، که بله! این هنر فقط و فقط به وجود آمده تا راه را بر هنر و فرهنگ بیگانه ببندد. که چه بشود؟ چه می‌دانیم؛ که لابد در ‌‌نهایت، دیزی بمانَد و پیتزا برود ".

او در توصیف این نمایشگاه می‌نویسد:" اینجا، موضوع، نگاری است و گل و مرغ است و دیدن آن با چشم چند هنرمند زندۀ امروز. برای سخن گفتن آیا آغاز بهتری هست؟ پرسش: این گل و مرغی که بر جلد قرآن و حافظ و سعدی سبز شد و قاب آینه و قوطی و قلمدان و ده‌ها شیء دیگر را زینت داد، کی و از کجا آمد و چطور در این وضع و حالیکه می‌شناسیم تثبیت شد؟ اگر نخواهیم بحث را خیلی گل‌وگشاد کنیم و هرچیزی را به هرچیزی ربط بدهیم، بهتر است آغازمان مکتب بغداد باشد. در این نمایشگاه همه‌جور انگیزه برای پرداختن به نگارگری و گل‌ومرغ وجود دارد. از شوخیِ صرف با اسلوب‌های قدمایی گرفته تا نوعی گرایش آشکار به خود‌شناسی. خالقان این آثار، در پویایی و تازه‌جویی شاید بیشتر شبیه نگارگران عصر صفوی باشند تا استادان گل‌و‌مرغ‌ساز دوران زند و قاجار. بیشتر در جستجوی شناختن ساختار یک سنت وَ ارائۀ بیانی متفاوت هستند و همین سبب می‌شود با دقت بیشتر و حوصله‌ای فراختر وقت صرف تماشایشان کنیم. این نمایشگاه را باید نوعی مطالعه برای رسیدن به بیان تازه در نظر گرفت. برای بعضی تمرین است و راه رسیدن، و برای بعضی مطالعۀ دقیق و ارائۀ محصول چندسال پژوهش. هنر اگر گل باشد، اینجا عده‌ای، به تعبیر ناصرخسرو، همچو بلبل لحن و دستان‌ها زده‌اند ".

این نمایشگاه با نماتیش آثاری از امیر آذر، محمد ابراهیمی، آبنوس البرزی، طاهره افضلی، پونه اوشیدری، محسن ایرانی، راحله بصیر، شکیبا پرورش، هامد جابر‌ها، نازیلا جهانگیر، مصطفی مظفریان، حمید حمایتیان، ارغوان خسروی، مهسا خیرخواه، سارا راه‌انجام، مونا رحیم‌زاده، سارا رزمی، روزبه روزبهانی، علیرضا رشیدی، حسین زینالپور، لیلا سبیانی، نیلوفر صالحی، محسن فولادپور، قلمدار، ساره قمی، امیر کبیرنژاد، سولماز مالک، محمدرضا ماندنی، مانا محرابیان، سهراب حقیقی، محمد مروستی، محمد مستاندهی، فرهاد مفوز، مهدی میرباقری، غزاله موسوی، بابک یاقوتی برگزار شد.

انتهای پیام/