سرویس تجسمی هنرآنلاین : عرصه مطبوعات که به طور ذاتی یکی از مهم‌ترین عرصه‌های فعالیت کاریکاتوریست‌ها محسوب می‌شود سال‌ها است کاریکاتورهای جدی را رسما کنار گذاشته و اغلب نگاهی تزئینی به آن دارد.

بهمن عبدی یکی از هنرمندان پیشکشوت کاریکاتور در گفت‌وگویی با هنرآنلاین که دوشنبه ۲۴ شهریور منتشر شد بعد از سال‌ها دوباره بر این معضل صحه گذاشت و گفت: "ما به اندازه کافی کاریکاتوریست داریم ولی جای کاریکاتورهای مطبوعاتی که باید فی نفسه خیلی اعتراضی و انتقادی باشند در مطبوعات ما خالی است. الان کاریکاتور‌های مطبوعات تبدیل به بخش تزئینی یک ستون یا صفحه شده است. خیلی از مجلات و ضمیمه‌ها هستند که از کاریکاتور استفاده می‌کنند ولی واقعیت این است که این کاریکاتور‌ها خیلی بی‌خاصیت‌اند. منظورم از بی‌خاصیت از لحاظ محتوا یا شکل اجرا نیست. منظورم آن جان‌مایه طنز تلخی است که روح کاریکاتور را تشکیل می‌دهد و این در مطبوعات است که باید شکل بگیرد تا کاریکاتوریست‌های ما حرفه‌ای‌تر عمل کنند و قدرت تجزیه و تحلیل مسائل مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را پیدا کنند. این در حالی است که کاریکاتور ما به فکاهه و بخش‌های جشنواره‌ای مختص شده است."

واضح است که چنین معضلی منجر به حاشیه رفتن کاریکاتورهای جدی و محدودشدن در قالب نمایشگاه‌ها و جشنواره‌ها شده و می‌تواند در دراز مدت این هنر را در معرض آسیب‌هایی جدی قرار دهد. شاید به همین علت است که طرح این مسئله بازتاب نسبتا وسیعی در رسانه‌ها پیدا کرد و طی روزهای اخیر نقطه نظرهای متعددی از هنرمندان این عرصه منعکس شد.

اما تازه‌ترین واکنش به این مسئله، امروز ۵ مهر ماه در خبرگزاری ایسنا ثبت شده است. نعیم تدین - هنرمند کاریکاتوریست - در گفت‌وگو با با این رسانه، دربارهٔ کمرنگ شدن کارتون ژورنالیستی در ایران، اظهار کرد: ‌ "معمولا مطبوعات با این نوع کارتون با نگرانی برخورد می‌کنند، چون کارتون مطبوعاتی زیر ذره‌بین است. این وضعیت در دولت‌های قبل هم تشدید و باعث بسته شدن برخی نشریات شد. اکنون با کارتون مطبوعاتی مانند یک تهدید برخورد می‌شود. درشرایطی که یک کارتون سبب تعطیلی یک روزنامه می‌شود، طبیعتا کارتون مطبوعاتی هم تضعیف و نگاه انتقادی آن تلطیف می‌شود. با این حال، کارتونیست‌ها سعی کرده‌اند که کارتون ژورنالیستی را در همین حالت دست به عصا حفظ کنند و با رعایت خطوط قرمز، حرفشان را بزنند تا شاید بتوانند به حیات نصفه نیمهٔ خود ادامه دهند.

تدین در بخشی دیگر از از سخنانش با ایسنا، دربارهٔ حرفهٔ کاریکاتوریستی ژورنالیستی، بیان کرد: به‌طور کلی در ایران نمی‌توان به حرفهٔ کاریکاتور ژورنالیستی به‌عنوان یک شغل نگاه کرد. اکنون کشورهای پیشرفتهٔ دنیا که مطبوعاتی آزاد دارند، یک کاریکاتوریست مطبوعاتی خود را درگیر کاریکاتور ژورنالیستی می‌کنند، برایش زمان می‌گذارند و بابت آن دستمزد کافی هم می‌دهند؛ ولی دستمزدی که کاریکاتوریست‌های مطبوعاتی در ایران دریافت می‌کنند، اندک است و این باعث شده که هنرمندانی که به کار کاریکاتور مطبوعاتی علاقه‌مندند، برای کسب درآمد به کارهای دیگری بپردازند و بعد به‌عنوان کاری مورد علاقه‌شان به کشیدن کارتون بپردازند.

هرچه باشد، چاره نیست تا این واکنش‌ها را به ویژه که از سوی رسانه‌های پی گرفته می‌شود، به فال نیک گرفت و آغاز راهی برای حضور کاریکاتورهای جدی در عرصه مطبوعات به حساب آورد.

انتهای پیام/