هنرآنلاین : ما خبرنگارها راه گم کردگانیم. نمی‌دانم اساسا این کاری که ما، اینجا و در این برهه پیش می‌بریم را باید چه اسمی رویش بگذاریم. اسم و عنوانی البته که داریم اما خیلی وقت‌ها هم گم می‌کنیم که اصلا ماجرا چیست و کجا ایستاده‌ایم ما.

وزارت کار ما را کارگر می‌داند و البته در درجه‌ای بالا‌تر همگام با معدنچیان و از این قبیل صاحب مشاغل سخت و زیان آور، وزارت کشور آدم‌هایی بی‌اسم و رسم می‌شمردمان که حتی نمی‌توانند صنفی برای خود داشته باشند. مدیر مسئول‌ها و سردبیر‌ها هم که فردی به اسم خبرنگار را اساسا کارمندی تصور می‌کنند که باید تمام حرکات و سکناتش تحت کنترل قرار بگیرد که مبادا... و بیش از هرچیز آنچه را که به آن نپرداخته‌ای می‌بینند تا همه انچه دنبال کرده‌ای حتی اگر معادله این دو، یک به صد باشد. اصلا ما کی هستیم؟ اغلب می‌بینیم که تعهد به رسانه متبوع -با تعریفی دقیق و بدون هیچ تجدیدنظر - به چنان رویه‌ای افراطی بدل می‌شود که اصلا خبرنگاری با آن کارکردی که در هنگام اختراع‌اش قرار بود داشته باشد به معنایی مضحک و پوچ تبدیل می‌شود. مگرنه که علت اصلی ظهور و سقوط رسانه‌هایی که با نصب مدیر‌ها می‌آیند و با عزلشان می‌روند را باید محصول همین نوع از تعهد رسانه‌ای بدانیم.

واقعا چرا واژه جدیدی ابداع نمی‌شود تا ما را آنچه هستیم بنمایاند. چرا عنوان قصاب و بقال و دولتمرد و پزشک بعد از هزاران سال هنوز به وضوح گویای کارشان است اما خبرنگار، امروز به عنوانی رنگ پریده و بی‌رمق که گویای هیچ هویتی نیست تغییر یافته.

امروز وقتی به تبع نگاه جستجوگرانه که روزی قرار بوده خبرنگار با آن شناخته شود سوژه‌ای را می‌یابیم که قرار است انعکاس دهنده تصویری حقیقی از مختصات جامعه امروز را به دست دهد، فارغ از میزان اهمیتی که موضوع داشته باشد ناخودآگاه پیش از هرچیز به این فکر می‌کنیم که رسانه متبوع‌مان اصلا وقعی به آن خواهد گذاشت و خواهیم توانست بالاخره برای انتشارش ذهن اغلب نامنعطف‌اش را قانع کنیم. و چه سخت است و شاید سخت‌ترین قسمت کار، چرا که اصولا آنچه در واقعیت می‌گذرد، قبول کنیم برای رسانه‌های ریز و درشت ما چندان محلی از اعراب ندارد. امروز جهان خبر در رسانه‌های ما تنها در نشست‌ها و مراسمی خلاصه می‌شود که خوب می‌دانیم اول و آخرش چه خواهد بود و فراموش کرده‌ایم که نبض اخبار که‌‌ همان نبض زندگی است‌‌ همان جاهایی می‌تپد که دیگر مدت‌ها است سراغی ازشان نمی‌گیریم.

می‌دانم که تا همین جا هم از بی‌فایده بودن همه این‌ها که گفتم برآشفته‌اید و شاید نصیب‌ام در این میان هم تنها نیشخندی تلخ به سیاق دبیران و سردبیرانمان باشد، وقتی که سعی داری در تحریریه‌ها بر آنچه که فکر می‌کنی درست است پا بفشاری. با این حال اینجا که هستیم و اصلا گم گرده‌ام که باید باشیم یا نباشیم، حقیقتا در جایی ایستاده‌ایم که انگار همه آنچه پیش از این آموخته‌ای و آموخته‌اند به شبحی بی‌نام و نشان و بی‌معنی ماننده شده است.

شاید امروز بهتر می‌فهمم که وقتی گزارشگر سرخورده فیلم "حرفه: خبرنگار" از پس ماموریت نافرجام کاری‌اش وسوسه می‌شود اوراق هویت‌اش را با کسی که به تازگی مرده جابه جا کند تا چه اندازه به استیصال و بی‌سرانجامی حرفه‌اش باور پیدا کرده است.

اما روی دیگر سکه خود ما هستیم. چه از زیرمیز‌ها به پشت میز‌ها و روی میز‌ها صعود کنیم و چه در کسوتی مجهول عنوان خبرنگار را تا ابد تنها با خود یدک بکشیم، هیچکس دیگر قرار نیست یادمان بیندازد که از کجا آمده‌ایم و برای چه؟ و صد البته که حرمت امام‌زاده را متولی‌اش نگه می‌دارد.

از‌‌ همان سطر اول می‌دانستم که در کسری از ثانیه به آرمان خواهی متهم خواهم شد که‌ای بابا چه انتظارات و سوداهایی در سر می‌پرورانی؟ و البته‌‌ همان جمله تاریخی که نمی‌دانم بالاخره مظفرالدین شاه در بین آروغ میان وعده‌هایش گفته بود یا بیسمارک صدراعظم آلمان وقتی که کباب چنجه همایونی را در باغ "عشرت آباد" به نیش می‌کشید که: "بالاخره همه چیزمان باید به هم بیاید دیگر".

ما راه گم کردگانیم و اگر جستجوی معنایی برای آنچه شب و روزت را به آن می‌گذاری را باید آرمان خواهی به حساب آورد پس اندازه آرمان‌هایمان چه ناچیز و فرومرتبه شده است امروز. چرا هیچکس واژه تازه‌ای اختراع نمی‌کند؟

اگر از من بپرسید و تنها از خودم، باید صدباره به خود یادآوری کنم که ورودم به این عرصه نه تنها دست و پا کردن شغلی بود، که اگر هم بود انتخابی نامعقول باید می‌شمردمش از سر نابخردی. شاید آنچه با شما درمیان می‌گذارم تنها خاک بر چشم ترس پاشیدن است از اینکه روزی مجبور نشوم اوراق هویت‌ام را به سبک "دیوید لاک" در "حرفه خبرنگار" با زنده یا مرده‌ای جابه جا کنم.

گمان هم نبرید که نصیحت همه‌تان را لابلای تمام این سطر‌ها نشنیده‌ام که پشت سر هم زمزمه کرده‌اید که "ای آقا، کلاهت را بچسب که باد نبرد"

انتهای پیام/

بهروز فایقیان