به گزارش سرویس تجسمی هنرآنلاین//
بخش اول
یک - اصل اتفاق چه بود؟
ماجرا روى اعداد دور مى زند ١٣ میلیارد و دو تابلوى نقاشى از سهراب سپهرى که از مرز روانى یک و نیم میلیارد تومان گذشتند... در همین تهران خودمان : ٩٠ نقاشى ، نقاشى خط ، مجسمه و عکس از ٨٧ هنرمند سه نسل معاصر ایران ، عصر جمعه ٩ خرداد ماهى که گذشت روى میز سومین حراج تهران رفت و در حضور نزدیک به یک هزار نفر خریدار ، مجموعه دار هنرى ، مدیران گالرى ها ، مسئولین هنرى... در مجموع به قیمت ١٣ میلیارد و ٢٥٧ میلیون تومان به فروش رسید که ریز اعداد همه فروش ها در جدول خدمتتان تقدیم شده است ؛ بدون شک در این میان رقم سپهرى ها هیجان انگیزتر است اما لطفا به این نکته هم توجه داشته باشید که کف فروش آثار ١٠ میلیون بوده که گویاى تثبیت ارتقاى قیمت یک اثر هنرى در پایتخت است.
دو- روند فروش چگونه بود؟
حراج تهران تلاش بسیار کرده است منطبق با استانداردهاى جهانى یک حراج رفتار کند ؛ برپایى حراج در یک مکان بى طرف ( هتل پارسیان آزادى ) ، برپایى سه روزه نمایشگاه پیش از حراج و ارائه شایسته آثار روى دیوار ، یک کاتالوگ نفیس ، برنامه ریزى بلند مدت و جلسات مستمر براى بازاریابى آثار و ... توانسته از این حراجى سه ساله و بسیار جوان ، رویدادى پخته و حرفه اى ارائه دهد؛ حضور در این حراجى و به ویژه امکان خریدارى کردن اثر با ثبت نام و دریافت یک شماره خرید میسر است که علاقمندان از ٦ ششم خرداد تا ساعتى پی از حراج براى این مهم فرصت داشتند ؛ حراج تهران مثل هر حراجى دیگرى برای هر اثرى دو برآورد کمینه ( حداقلى و پایه ) و بیشینه ( حداکثرى ) تعیین مى کند که در کاتالوگ به اطلاع عموم رسیده و مزایده و مسابقه براى خرید هر اثر معمولا از رقمی پایین تر از برآورد اولیه آغاز و هر بار که متقاضى شماره اش را بالا مى برد بنا به ترتیب زیر به قیمت اثر اضافه مى شود: تا مبلغ 20 میلیون تومان هر بار یک میلیون تومان افزایش . از مبلغ 20 تا 50 میلیون تومان هر بار دو میلیون تومان افزایش. از مبلغ 50 تا 100 میلیون تومان هر بار پنج میلیون تومان افزایش. از مبلغ 200 تا 400 میلیون تومان هر بار بیست میلیون تومان افزایش. از 400 میلیون تومان به بالا هر بار پنجاه میلیون افزایش. به عنوان مثال همین اثر سهراب سپهرى از مجموعه تنه درختان که یک میلیارد و ٨٠٠ میلیون تومان چکش فروش خورد ؛ در کاتالوگ ٦٠٠ تا ٨٠٠ میلیون تومان از سوى حراج تهران پیشنهاد شده بود که از ٥٠٠ میلیون تومان روى میز حراج رفت و ٢/٥ برابر برآورد اولیه فروخته شد. یا اثر دیگر سپهرى که یک میلیارد و ٦٠٠ میلیون تومان فروش رفت ، توسط حراج تهران ٥٠٠ تا ٧٠٠ میلیون تومان پیشنهاد شد که با انبوه متقاضیان به رکوردى تاریخى در بازار داخلى ایران دست یافت.
سه - ١٠٠ درصد آثار به فروش رسید
براى سومین سال پیاپى ١٠٠ درصد آثار ارائه شده در حراج تهران به فروش رسید و خریداران مشتاق ایرانى نگذاشتند هیج یک از آثار به انبار حراج برود! چنین رکوردى حتى در معتبرترین حراجى هاى دنیا هم مسبوق به سابقه نیست ؛ در تحلیل این اتفاق ، کارشناسان از عطش خریداران آثار هنرى مى گویند و " رضا کیانیان " مى گوید :" باید اون بالا ، پشت میز حراج باشید و شور و شوق خریداران را ببینید که براى خرید یک اثر چه رقابتى مى کنند " ؛ علیرضا سمیع آذر هم خودش مبهوت " هت تریک " کردن حراج تهران است و از عزم جزم ایرانیان براى حمایت از هنر کشورشان مى گوید؛...
چهار- رقم ها درست بخوانیم
دو تابلوى سپهرى آنقدر چشم ها را به خود خیره کرد که بسیارى ، اعداد اعجاب آور را ندیدند؛ رکورد سوم این حراج از آن رضا درخشانى شد که رکورد جهانى (world recorde ( او نیز هست : ٦٠٠ میلیون تومان که به تابلویى بسیار زیبا و عریض از یک شکار ایرانى تعلق گرفت ؛ برآورد حراج براى این اثر ٢٠٠ تا ٣٠٠ میلیون تومان بود؛ نقاشى خط خوش رنگ سید محمد احصایى که کلمه باشکوه " محبت " را در کتیبه ثلث با ورق طلا و رنگ سرخ آفریده است برآورد ٢٥٠ تا ٣٥٠ میلیون تومان داشت به مبلغ ٥٨٠ میلیون تومان چکش خورد.رکورد پنجم اما به دیگر نام بزرگ جامعه تجسمى ، آیدین آغداشلو رسید که تابلوى دو قطعه اى " خاطرات انهدام " او با برآورد ١٨٠ تا ٢٥٠ میلیون تومان تخمین زده بود ، ٣٨٠ میلیون تومان فروخته شد یعنى بیش از دو برابر قیمت اولیه آن ؛ اگر در خواندن اعداد دقت فرمایید خواهید دید ٣٣ اثر ( یعنى بیش از یک سوم کل آثار حراج ) بالاى ١٢٠ میلیون تومان چکش خورده اند که خودش یک رکورد تحسین برانگیز براى سرزمینى ست که تا همین چند سال پیش ، نقاشانش نمى توانستند از راه نقاشى امرار معاش کنند.
پنج - ما ٢/٨ ، دنیا ١٤٣ میلیون دلار
این فروش جالب توجه بازتاب گسترده اى در رسانه هاى داخلى و خارجى داشت ؛ از ١٢ روزنامه که آن را در صفحه اول خود جاى دادند تا رویترز و BBc ... به خصوص فروش هاى میلیاردى دو نقاشى سهراب سپهرى ، بمب هاى خبرى بود که سرویس هاى هنرى را متوجه مارکت نوظهور هنر در تهران کرد که خود این نکته هم براى هنرهاى تجسمى همیشه مهجور ما نیز یک سکوى دیده شدن بود؛ اما عجیب اینجاست برخى نائل آمدن یک اثر هنرى به این رکورد در داخل کشور را عیب مى دانند و از اهمیت مارکت هنر در اشاعه فرهنگ کشورمان در دنیا ، غیر از پشتوانه سازى براى فروش هاى خارجى و امکان ارز آورى آن غافل اند ؛ گویا این عده نمى دانند رکورد فروش یک تابلوى نقاشى در دنیا ١٤٣ میلیون دلار است و رکورد ما که رکورد خاورمیانه هم هست همچنان ٢/٨ میلیون دلار پرسپولیس پرویز تناولى ست ؛ سهراب حراج سوم تهران با همه درشتى عدد یک و هشت میلیارد تومانى در دنیاى هنر رقمى نیست و ما اگر مى خواهیم هنرمان به سقف هاى دنیا برسد باید مراقب باشیم با تحلیل هاى تنگ نظرانه آب را گل نکنیم!
شش- سپهرى دو و نیم برابر پارسال
شعر سهراب و همین طور نقاشى اش براى ایرانى ، نوستالژى خاص دارد ؛ با توجه به محدود بودن شمار نقاشى هاى این چهره جذاب ؛ امکان رشد قیمت او همیشه وجود دارد ؛ کما اینکه سال پیش او در حراج دوم تهران با ٧٠٠ میلیون تومان رکورد زد و امسال دو و نیم برابر پارسال به عدد خارق العاده یک میلیارد و ٨٠٠ میلیون تومان رسید؛ این عدد رکورد جهانى سپهرى محسوب مى شود که با توجه به اقبال بلندش مى توان انتظار داشت در آینده شاهد اعداد بزرگ تر براى آثارش بود.
بخش دوم
هفت- سالن زرین هتل آزادى
این سالن طبقه دوم هتل شیک پارسیان آزادى در همه سه دوره میزبان حراج تهران است ؛ لذا خاطرات ٢/١ میلیارد تومانى سال ٩١ و سپس ٦/٥ میلیاردى سال گذشته و این ١٣ میلیاردى امسال ، نام زرین را شایسته این سالن بزرگ با لوستر مجللش کرده است ؛ این سالن روز سه شنبه ٦ خرداد ، همزمان با عید مبعث به یک گالرى با شکوه تبدیل شد و همه ٩٠ اثر را روى دیوار خود جاى داد ؛ از حسن سلایق برگزارکنندگان ، برخى دیوارهاى سالن براى نمایش بهتر آثار رنگ شدند ؛ مثلا پس زمینه نقاشى هاى سهراب ، سیاه و پاویون پیشکسوتان سرخ رنگ شدند تا بیشتر به چشم آیند که از فروش حراج پیداست موفق از کار در آمده اند؛ سالن زرین ، در روز نهم خرداد با جمع شدن دیوار هاى کاذب نمایشگاهى و چینش صندلى ها براى برپایى حراجى مهیا شد و این بار زرین تر از همیشه لقب گرفت.
هشت - خواهش کیانیان!
رضا کیانیان که براى سومین سال پیاپى چکش سیاه حراج را به دست داشت ، ساعت ١٣ : ٦ پشت میز حراج قرار گرفت و پس از خوش و بش و آرزوى یک موفقیت دیگر براى هنر ایران یک خواهش کرد : " امسال بیشتر از دو سال پیش ، ٩٠ کار را باید ارائه کنیم اگر براى فروش هر اثر فقط دو دقیقه وقت بگذاریم و هیچ حرف دیگرى نزنیم سه ساعت باید وقت بگذاریم ؛ لذا لطفا از همین الان براى اثرى که مى خواهید بخرید تصمیم قطعى بگیرید تا کار با سرعت خوبى پیش رود ." وقتى حراج ٤٠ : ٢٠ به پایان رسید معلوم شد ، حاضران خواهش آقاى مجرى را جدى گرفتند.
نه - چکش ١/٨ میلیاردى میز حراج را شکست!
از میانه هاى حراج ، صداى چکش زدن رضا کیانیان تغییر طنین داد و پیدا بود رضا کیانیان براى رسا شدن صداى چکشش ،ًآن را محکم به میز مى کوبد ؛ بعد از اتمام حراج مشخص شد صفحه مخصوصى که کیانیان باید روى آن مى کوبید ، شکسته است ؛ به گفته کیانیان در هنگام فروش تابلوى نخست سهراب سپهرى که خلق رکورد یک میلیارد و ٨٠٠ میلیون تومانى را در پى داشت ، او چنان به هیجان آمده بود که با ضربه اى سنگین چکش را به این صفحه کوبید و موجب شکسته شدن آن شد ؛ لذا او تا پایان حراج مجبور بود بر خود میز بکوبد که طنین اولیه را نداشت.
ده - از دو تا هیچ تا شوخى با مسجد جامعى
کیانیان هنگام ارائه هر اثر ، توضیحات کلیدى درباره هنرمندش مى گفت و در میانه فروش ، آثارى که بخت دستیابى به رقم هاى بالاتر دارند را با جملاتى به جلو هل مى داد ؛ مثلا وقتى مجسمه " هیچ " تناولى چنان که باید با اقبال روبرو نشد گفت : " این دو تا هیچ است ها ." ... او دو سه بارى که فرصت چند ثانیه اى یافت سراغى از احمد مسجدجامعى ( رییس شوراى شهر تهران ) که در سالن حاضر بود گرفت و با او شوخى کرد و خودش گفت چون آقاى مسجد جامعى خوشرو است با او شوخى مى کنم ؛ او بدو ورود رییس شورا از او خواست از حراج خرید کند.
یازده - اثر رکوردساز را تلفنى از کانادا خرید
خرید از حراج تهران به دو شیوه ممکن بود : حضورى و تلفنى ؛ حراج به صورت آنلاین و از روى سایت حراج امکان تماشا داشت و خریدار غایب ( که البته پیش تر باید فرم هاى لازم را پر مى کرد ) مى توانست براى ارتباط مستمر با ٨ خط تلفن در ارتباط باشد و رقم هاى پیشنهادى را به حراج گذار اعلام و در روند فروش مشارکت نماید؛ تعدادى از آثار این حراج از همین طریق به فروش رسید مثلا مهمترین اثر این دوره ، همان کار تنه درختان ١/٨ میلیاردى سهراب سپهرى که خریدار تلفنى از کانادا آن را از رقباى سرسخت حضوریش برد؛ جالب است که وقتى عدد تابلو از میلیارد گذشت و شمار خریداران معدود شد کیانیان گفت : " حضار بجنبند ، تلفن داره پیروز میشه " ؛ البته برخى خریداران تلفنى از همین تهران بودند و چون دوست نداشتند شناسایى شوند ترجیح دادند در خانه بمانند و از راه دور اثر هنرى بخرند.
دوازده - چهار بارى که سالن به وجد آمد
سالن حراج تهران چهارى به شوق آمد و با دست زدن هاى ممتد جشن گرفت ؛ پیداست که دو بارش براى میلیاردى شدن سهراب سپهرى بود ؛ دفعه سوم دقیقا روى کار چهل و پنجم رخ داد وقتى اعلام شد دقیقا با فروش نصف آثار این دوره رکورد سال قبل یعنى همان ٦/٥ میلیارد زده شده است ؛ دفعه چهارم هم وقتى مردم دست زدند که نقاشى پرویز کلانترى ١٤٠ میلیون تومان به فروش رسید و رکورد این پیشکسوت خوش اخلاق ارتقاى دلپذیرى یافت.
سیزده- چه کسانى حراج تهران را برگزار مى کنند؟
حراج تهران را یک گروه حرفه اى برگزار مى کند که سالیان متمادى ست در عرصه هنرهاى تجسمى صاحب نظر است ؛ دکتر علیرضا سمیع آذر ، مدیر اسبق موزه هنرهاى معاصر تهران و صاحب پنج کتاب تخصصى در زمینه هنر معاصر که همگى شان در زمره منابع دانشگاهى هستند ، طراح و مدیر حراج تهران است که او را یک تیم کارشناسى هفت نفره همراهى مى کنند ؛ به گفته سمیع آذر همکاران ویژه این حراج ، مدیران مهمترین گالرى هاى تهران هستند که در خلق فروش هاى ١٠٠ درصدى هر سه دوره حراج نقش اساسى ایفا مى کنند؛ راز موفقیت حراج تهران اینست که پس از اتمام امور حراج جارى ، بلافاصله براى حراج سال آینده برنامه ریزى مى کند؛
شایان ذکر است این مطلب در همشهرى روز پنجشنبه ٢٢ خرداد به چاپ رسیده است
انتهای پیام/
آزاده جعفریان