به گزارش سرویس تجسمی هنرآنلاین/ در چنین فرهنگى نباید تعجب کرد گروههاى مرجعى مانند هنرمندان ، طلایه دار مهربانى و پیشقدم کار خیر باشند؛ حضور پررنگ هنرمندان رشته هاى مختلف هنرى در فعالیت هاى اجتماعى عام المنفعه در سالهاى اخیر بیشتر وبیشتر شده است که تازه ترین نمونه اش " اعلام آمادگى براى انصراف از دریافت یارانه " است.
فروش یک سانس به نفع کار خیر
اغلب تئاتر ها و فیلم هاى سینمایى یک سانس از فروش خود را به بنیادها و موسسات خیریه اختصاص مى دهند؛ گاهى برخى آثار نمایشى پرفروش براى کمک کردن به موسسات مختلف از قبل اعلام مى کنند که عواید حاصل از فروش فلان سانس خود را به کدام یک از مراکز حمایتى تقدیم مى کنند؛ کنسرت هاى موسیقى نیز در این زمینه دست به خیرند و گاه شاهد اجراهایى در حمایت از طیف هاى کم توان جامعه و نیز بیماران هستیم ؛ اما در این میان هنرهاى تجسمى راهى نو گشوده است که محور اصلى این گزارش است ؛ اعلام فروش ٥٠٠ میلیون تومانى آثار تجسمى در حراج دو سال پیش خیریه بهنام دهش پور و فروش ٣٨٨ میلیون تومانى نقاشى و مجسمه خیریه رعد دو هفته پیش سوالاتى را در ذهن خوانندگان پدید آورد که فرایندهاى این اتفاق ها چگونه است ؛ هر چند آنها که کار خیر مى کنند هیچ دوست نمى دارند درباره اش سخنى بگویند اما مى توان برپایه برخى شنیده ها اطلاعات خوبى به شما ارزانى داشت تا در این راه خیر همراه شوید و با خرید یا حتى تبلیغ این رویدادهاى خیرخواهانه قدمى در جهت کمک به دیگران بردارید.اما پیش از بررسى این فرایند شاید برایتان جالب توجه باشد شما را به تئاترى ببریم که به روى صحنه رفت تا دیالیز کلیه را براى یک بیمار ممکن سازد و صفر تا صد فروشش را به این مهم اختصاص داد: تئاتر " بهجت " .
١٧ میلیون یک تئاتر براى یک بیمار
ژاله صامتى را که مى شناسید ؛ بازیگر فیلم هایى مثل " ضد گلوله " که با نمایش تلویزیونى " دو مرغابى " در کنار خدابیامرز حسین پناهى به شهرت رسید ؛ او روزهاى پایانى پاییز با همراهى زهرا صبرى کارگردان جوان تئاتر در فرهنگسراى نیاوران دست به کار بزرگى زد ؛ این دو بانو یک نمایش تک بازیگر به نام " بهجت " به مدت ٢٠ شب به روى صحنه بردند که بیش از ١٧ میلیون تومان فروش داشت و همه این مبلغ در اختیار بیمارى از شهرستان ازنا قرار گرفت تا هزینه هاى دیالیزش تامین شود ؛ علاوه بر این حدود شش میلیون تومان هم پول از همین بلیط فروشى تامین شد که در جهت کمک به کودکان دیالیزى در اختیار انجمن حمایت از بیماران کلیوى قرار گرفت؛
این دو بانو در نشستى که پس از اتمام این نمایش بر پا شد به تشریح دلایل و روند انجام این پروژه خیرخواهانه پرداختند: ژاله صامتی که ٢٠ شب پیاپى یک نمایش ٥٥ دقیقه اى را به تنهایى روى صحنه بازى کرد در آغاز به تشریح انگیزه هاى شکل گیرى این رویداد پرداخت : " ماجرا از این قرار بود که شخصی به نام آقای پرویز همتی ٤٣ ساله از شهرستان ازنا با نارسایی کلیه مواجه شد و می بایست با انجام دیالیز به زندگی خودش ادامه می داد. افرادی هم تحت سرپرستی ایشان بودند و به دلیل انجام دیالیز طبیعتا نمی توانست فعالیت کاری و شغل خود را دنبال کند. وقتی با این موضوع مواجه شدم که یک بیمار به دلیل مشکل مالی توان انجام عمل جراحی را ندارد و این مسئله برای او مشکلات زیادی ایجاد کرده، به فکر افتادیم و به دنبال راه حل بودیم. اول به فکر اجرای کامل یک نمایش نبودیم، حتی به نمایشنامه خوانی و راه های دیگر فکر می کردیم، اما در نهایت قرار شد که یک نمایش را به شکل کامل اجرا کنیم. حالا در پایان نمایش باید بگویم که درمان از ٢٤ آذرماه آغاز شده و خوشبختانه اهداکننده هم پیدا شده، با انجام مقدمات کار امیدواریم که تا پایان ماه جاری عمل جراحی انجام شود."
او گفت :" حس و حال عجیبی در این کار داشتم ،من واقعا خوشحال بودم. حال خوبم را نمی توانم توصیف کنم."
اما زهرا صبری کارگردان این نمایش گفت : " واقعا باید بگویم که این کار آسانی نبود، پیش از این ، خیریه با یک یا دو اجرا انجام شده، اما اینکه همه کار به امور خیریه اختصاص یابد، آسان نیست. در واقع باید بگویم این کاری بود که خداوند به ما هدیه داد. ما نیازمند این جریان و این اتفاق بودیم. اجرای کامل یک نمایش وابسته به یک نفر یا دو نفر نیست. این یک همت جمعی کامل بود. از مسن ترین افراد حاضر در گروه گرفته تا دختر 7 ساله خود خانم صامتی در کنار ما بودند."
او خاطرنشان کرد: " اول قرار بود تنها ١٠ اجرا داشته باشیم، ولی در نهایت وقتی دیدیم امکان اجرای کامل وجود دارد، این کار را کردیم. به طور کلی این خوب است که یک کارگردان و بازیگر در سال یک اجرا یا ١٠ اجرا با این هدف داشته باشند. من خودم اطلاع نداشتم که کودکان بیمار در سنین پایین دچار چنین بیماری هایی هستند، اما وقتی این موارد را می بینیم، واقعا دلمان به لرزه می افتد."
صبری در راستای استمرار و تداوم این اتفاق خیریه در عرصه هنرهای نمایشی، آمادگی خود را برای اجرای یک نمایش خیریه دیگر در سال ١٣٩٣ اعلام کرد و گفت: من همین جا اعلام آمادگی می کنم که در شهریورماه سال ١٣٩٣ ، ده شب اجرای خیریه داشته باشیم. در این صورت می توانم از الان برنامه ریزی خودم را انجام بدهم و تبلیغ کنم. ١٠ شب و ١٠ بیمار. چرا این اتفاق را رقم نزنیم؟ ما در طول این اجرا شاهد حضور افرادی بودیم که بلیت یک میلیون تومانی یا حتی سه میلیون تومانی خریدند، می توانیم سال بعدی بلیت ١٠ میلیون تومانی داشته باشیم. این خیلی خوب است. خیلی از افراد توان این کار را دارند و دنبال این هستند در جایی اقدام کنند که قابل اعتماد و اطمینان باشد. هماهنگی لازم با انجمن حمایت از بیماران کلیوی صورت گرفت و در این اجرا همه عواید کار مستقیما به حساب شان واریز شد.
او افزود : "حضور من و ژاله صامتی کافی بود که به طور مثال بنشینیم و برای این کار خیریه از اطرافیان و کسانی که می شناختیم، کمک بخواهیم تا هزینه درمان این بیمار تامین شود، ولی هدف ما این نبود. خیلی ها تماس گرفتند و شماره حساب می خواستند تا در این کار سهیم باشند، اما من قبول نکردم. من می خواستم این اقدام خیریه در کنار یک نمایش اتفاق بیافتد. اینکه بیایند و بلیت بخرند و البته عواید حاصل از آن به این کار اختصاص داشته باشد. ما می خواستیم این اقدام با تئاتر اجرا شود و این امر خیریه با دیدن تئاتر واقع شود.٧٥٠ نفر تماشاگر این اجرا بودند که به نظر من رقم خوبی بود. با توجه به سرمای هوا، آلودگی هوا و تعطیلی بعضی از روزها، با توجه به کمبود فرصت برای تبلیغات، به نظر من استقبال خیلی خوبی بود. اقتصاد هنر فقط در پول خلاصه نمی شود. ما با اجرای این نمایش می خواستیم فرهنگسازی کنیم. بعد فرهنگی این کار خیلی مهم تر است. این مهم است که شخصی از مسکو به تهران آمده و تماشاگر این نمایش بوده و خیلی افراد به دلیل هدف بلند این نمایش از راه های دور برای دیدن کار می آمدند."
شب ٥٠٠ میلیونى براى بیماران مبتلا به سرطان
شاید شامگاه ٢٩ مهرماه ١٣٩٠ را بتوان نقطه عطفى در پیوند هنر و جامعه خیرین نامید ؛ شبى که در دو ساعت ٧٤ نقاشى ، نقاشى خط و مجسمه ٤٩٣ میلیون و ٦٥٠ هزار تومان به نفع بیماران مبتلا به سرطان تحت پوشش خیریه بهنام دهش پور به فروش رسید تا معلوم شود هنر در کنار ثمرات معنوى به امکانى در بازار و سرمایه گذارى دست یافته که مى تواند هزینه درمان و تجهیزات گرانقیمت پزشکى را فراهم کند؛ این حراج خیریه را چهار بازیگر کمدین برزو ارجمند، جواد عزتی، علی لک پوریان و سیامک انصاری که آن روزها در سریال خانگى " قهوه تلخ " مهران مدیرى مشغول کار بودند چکش زدند و از ١٢٧ اثرهنرى ٧٤ تاى آن را به فروش رساندند ؛ این حراج خیریه که تلاش کرد با الگوبردارى از حراج هاى خارجى در دیزاین ، ارائه اثر ، برپایى نمایشگاه سه روزه در گالرى شیرین ( پیش از حراج ) و کاتالوگ شیک توجهات را به خود جلب نماید ٦٥٠ متقاضى خرید را به هتل پارسیان اوین کشاند.
براساس اعلام مسوولان این حراج، همه آثار هنری منطبق با قیمت پایه مندرج در کاتالوگ به معرض فروش گذاشته شدند و با هر پیشنهاد، ٢٠٠هزار تومان به قیمت پایه این آثار افزوده و اثر به بالاترین پیشنهاد فروخته شد. براساس این روند یک پیشکسوت ٧٠ ساله و یک نقاش ٣٨ ساله که هر دو صاحب رکوردهاى بین المللى هستند رکورددار این شب خیر شدند؛ نقاشى خط نصرالله افجه اى در این خیریه ٣٣ میلیون و ٨٠٠ هزار تومان فروخته شد و پرتره سیاه سفید بانویى که همنشین زهى عشق شده از افشین پیرهاشمى جوان از منظر ارتقاى قیمت و دریافت پنجاه بار پیشنهاد افزایش قیمت رکوردار حراج شد ؛ «افشین پیرهاشمی» که با رکوردهاى نیم میلیون دلارى همچنان گرانقیمت ترین هنرمند زیر ٤٠ سال ایران و خاورمیانه محسوب مى شود با ١٦ میلیون تومان به روى میز حراج رفت و با استقبال چشمگیر حضار به قیمت 27 میلیون و 200 هزار تومان به فروش رسید و سالن حراج را با هیجان روبرو کرد. مردم دقایقی ایستادند و به پاس این اتفاق که روند فروش آثار این شب را با شوک مواجه کرده بود، دست زدند ؛ در ادامه البته نقاشی «رقص سماع» اثر محسن دایی نبی که قیمت پایه چهار میلیون تومانى برای آن در نظر گرفته شده بود، به قیمت 15 میلیون و چهارصد هزار تومان به فروش رسید و سالن را با شوکی مجدد مواجه کرد.
اما از منظر گرانترین اثر به فروش رسیده در این حراج بعد از نصرالله افجهای ، پیشکسوتى دیگر از آن خود نمود ؛ اثرى کویرى معمارى از مجموعه هاى معروف استاد «پرویز کلانتری» که در این شب با یک پیشنهاد بالاتر از قیمت پایه و به قیمت 29 میلیون و 200 هزار تومان به فروش رسید و رکورددار دوم حراج شد؛ همچنین در نخستین حراج هنرهای تجسمی خیریه بهنام دهش پور، آثار منیر فرمانفرمایان 18 میلیون و 700 هزار تومان، ایران درودی 16 میلیون و 600 هزار تومان، فرح اصولی 16 میلیون تومان، بیتا وکیلی 14 میلیون و 700 هزار تومان، مسعود عربشاهی 13 میلیون و 200 هزار تومان، تاها بهبهانی 12 میلیون و 200 هزار تومان، حسین عدالتخواه 11 میلیون و 200 هزار تومان ، وحید چمانی و رافی داوتیان هر یک 10 میلیون و 400 هزار تومان،بهرام دبیری و حسین خسروجردی هر یک 9 میلیون و 200 هزار تومان،علیرضا فانی هشت میلیون و 400 هزار تومان ، گیزلا وارگا سینایی، مجید صادقی نژاد و عبدالحمید پازوکی هریک هشت میلیون و 200 هزار تومان، طاهره صمدی طاری و افشان کتابچی هر یک هفت میلیون و 700 هزار تومان، علیرضا سعادتمند هفت میلیون و 200 هزار تومان، دانا نهداران شش میلیون و 400 هزار تومان، رضا کیانیان پنج میلیون و 200 هزار تومان ، سارا آریان پور چهار میلیون و 700 هزار تومان ، الهام یزدانیان چهار میلیون و 100 هزار تومان، یاسمین سینایی سه میلیون و 900 هزار تومان، محمد طباطبایی دو میلیون و 900 هزار تومان و ... در کنار دیگر آثار به فروش رسیدند.
همچنان که مشاهده مى فرمایید این فروش هاى قابل ملاحظه توانست حراج هاى خیریه را وارد مرحله تازه اى کرد.
تابلویم را بگیر ، انسانى را نجات بده
در میان جامعه هنرى ، هنرمندان تجسمى به جهت نوع خاص هنرشان امکان کمک بیشترى دارند ؛ افزایش قیمت آثار هنرى سبب شده گاه فروش یک اثر، گرهى از مشکلات یک بیمار بگشاید ؛ و حتى فراتر از آن تجهیزات گرانقیمت پزشکى از خارج خریدارى کند و براى درمان پیشرفته در بیمارستان هاى داخلى نصب شود ؛ مثل دستگاه شتاب دهنده خطى درمان سرطان که دهش پور با کمک جامعه هنرمندان در بیمارستان شهداى تجریش راه اندازى نمود...گویا از سالیان دور رسم است هنرمندان داوطلبانه به بنیادهایى که به کارشان اعتقاد دارند تابلو اهدا مى کنند و خیریه ها معمولا نزدیکى شب سال نو نمایشگاههاى فروش برگزار مى کردند که موسساتى مانند " محک " در این عرصه پیشگام بوده اند و این آثار را به پول تبدیل مى کردند تا به زخم هاى بیماران تحت پوشش شان درمانى رسانند ؛ اما پس از حراج خیریه دهش پور ، نگاهها به فروش این سرمایه تغییر یافته است ؛ بدیهى ست انجام چنین حراجى به تجربیاتى نیاز دارد؛ برخى از این حراجى هاى خیریه پس از برگزارى و برخى نیز به دلیل عدم علاقه خریداران و شرکت کنندگانشان به دیده شدن در سکوت کامل خبرى برگزار شده اند؛ این عرصه اى ست که هنرمند و خریدار براى دلشان پاى کارند و حاضر نیستند با مصاحبه از اجرشان بکاهند هر چند که این وادى نیز مثل هر امر خیرى نیاز به تبلیغ در جهت فرهنگ سازى و اشاعه در متن جامعه دارد ؛ شنیده ها حاکى ست هنرمندان گاه کل عواید فروش و گاه ٧٠ و ٥٠ درصد از مبلغ فروش رفته را به خیریه ها واگذار مى کنند؛
زنجیره امید
برای حمایت از کودکان تحت پوشش موسسه زنجیره امید، هشتم آذرماه در هتل همای تهران خیریه اى برگزار شد که گویا به فروش ۷۰۰ میلیون تومانی دست یافت.
این حراج با همراهى گالرى خاورمیانه تحقق یافت ؛ ناصر پلنگی ، مدیر این گالرى گفت: "سه نسل از هنرمندان ایران زمین با همکاری مجموعهداران شخصی آثار خود را برای شرکت در این حراج در اختیار گالری هنری خاورمیانه قرار دادهاند. 152 اثر با ارزش پایه یک میلیارد و 400 میلیون تومان در این حراج شرکت داشتند که حدود 60 درصد آثار به فروش رفت."
به گفته او، آثاری از علیاکبر صنعتی، محمود زنگنه، جواد حمیدی، مرتضی ممیز، بهزاد شیشهگران، سیاوش کسرایی، استاد دلداده، استاد رحیمی، علیرضا اسپهبد، حجت امانی، ناصر پلنگی و امیرحسنی جلالی در این حراج شرکت داشت.
همایون ارشادى چکش ٣٨٨ میلیونى زد
دو جمعه پیش حراج آثار هنرهای تجسمی مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد به نفع معلولان جسمى حرکتى برگزار شد ؛ با همکارى گالرى اعتماد ۷۶ نقاشى و مجسمه از هنرمندان مختلف براى این مهم گردهم آمد که در میانشان نام هاى معتبرى نظیر پرویز تناولی، حمید پازوکی، مصطفی چوب تراش، شهلا حسینی، بیژن صیفوری، نسترن صفایی، علی گلستانه، حسین ماهر، شهریار احمدی و... دیده مى شد؛ دو روز این آثار براى تماشا و ارزیابى عموم به نمایش درآمدند و عصر جمعه مراسم حراج رعد با اجراى بازیگر سینما تلویزیون ، همایون ارشادی به اتفاق خواهرش طوفان گرکانی برگزارشد که حدود چهار ساعت به طول انجامید ؛ بنا بر اعلام روابط عمومى این خیریه ، اغلب آثار عرضه شده به فروش رسیدند که در مجموع ۳۸۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به همراه آورد؛ گفته مى شود گرانترین اثر به فروش رسیده در این خیریه ٣٠ میلیون تومان بود.
١٠٠ اثر براى خانه خورشید خانه خورشید، اولین مرکز گذرى کاهش آسیب اعتیاد زنان که در محله دروازه غار تهران مستقر است با همراهى ١٠٠نقاشى ، عکس و مجسمه ( که براى فروش بیشتر ، ٣٥ درصد زیر قیمت واقعى شان قیمت گذارى شدند) نهم و دهم اسفند میهمان گالرى طراحان آزاد بود؛ فروش این رویداد نیکوکارانه ١٧ تابلو بود که گرانترین اثر به فروش رفته هفت میلیون تومان بود ، لذا احتمالا باید ٣٠-٤٠ میلیون تومانى نصیب خانه خورشید شده باشد ؛ آثاری از منوچهر معتبر ایمان افسریان، سمیرا علیخانزاده ، سمیرا اسکندرفر ، مژگان بختیاری، نیوشا توکلیان، غزاله هدایت ، مینا قاضیانى ... براى حمایت از خانه خورشید به فروش بود.
حمایت از هنرمندان بیمار
خانه هنرمندان ایران هم تا دیروز میزبان نمایشگاه خیریه با عنوان ˝دراین خانه چراغی روشن است˝ در حمایت از هنرمندان بیمار و نیزصندوق حمایت از هنرمندان خود خانه هنرمندان بود .براى مشارکت در این فروش از هنرمندان نقاش، مجسمهساز،خوشنویس، نقاشیخط، سفال و سرامیک و تصویرسازى دعوت شد؛ بالغ بر ٢٠٠ اثر هنرى که از پنج تا ١٠٠ میلیون تومان قیمت داشتند در این خیریه در معرض فروش بودند که قرار است ٥٠ درصد فروش به هنرمندان و ٥٠ درصد نیز به هنرمندان بیمار و صندوق حمایت از هنرمندان تعلق گیرد.
پوستر اهداى عضو و خیریه با هنرمندان ١٧٢ کشور
از هنرمندان انتظار مى رود فراتر از فروش آثارشان ، قدم هاى بلندى براى فرهنگ سازى در جامعه بردارند؛ چنین اتفاق بزرگى همین ماه در تهران گالرى ایده ، در گستره بین المللى رخ داد : به دعوت جمعى از گرافیست هاى ایرانى ( گروه افدستا ) هنرمندان 172 کشور 583 پوستر را با موضوع دعوت عموم مردم به موضوع اهدای عضو پس از مرگ به صورت رایگان خلق کردند که با حمایت مالی گالری «ایده» نمایشگاهی از این آثار برگزار و توسط انتشارات «ایده» نیز کتاب آن منتشر شد و در دسترس عموم علاقمندان قرار گرفت.
آرش سلطانعلی مدیر ایده در اینباره گفت: جشنواره بینالمللی افدستا با استقبال خوبی از سوی گرافیستها روبرو شد و هنرمندان طراح در حرکتی خیرخواهانه سعی در ارائه آثاری کردند که بتواند نگاه جهانی را به موضوع اهدای عضو پس مرگ جلب کند. همین مسئله باعث شد تا این جشنواره و نمایشگاه را در سالهای آتی در بخشهای عکس و کاریکاتور نیز برگزار شود.
سلطانعلی افزود: برگزاری این جشنواره از سوی گروهی از دوستان طراح گرافیست شیرازی به صورت مجازی مطرح شد و پس از گفتوگو تصمیم گرفتیم که با این گروه همکاری داشته باشیم و با توجه به امکاناتی که آموزشگاه ایده دارد آثار این جشنواره در کنار نمایش مجازی در گالری ایده هم در معرض دید عموم قرار دادیم.
او ادامه داد: این جشنوارهها برای گروه سنی 20 تا 40 سال تعریف شده است و در این جشنوارهها شاهد جوانگرایی هستیم. با توجه به این که این جشنوارهها به صورت بینالمللی برگزار میشود، در نخستین گام نیز با استقبال خوبی روبرو شد.
مدیر ایده افزود: استقبال از این جشنواره بسیار خوب بود و گرافیستها به موضوع اهدای عضو هم به صورت عینی و هم تجریدی پرداختند و پس از داوریها 73 اثر از 53 هنرمند ایرانی و خارجی در معرض دید علاقمندان قرار گرفت.
سلطانعلی گفت: با توجه به این که این جشنواره به صورت بینالمللی برگزار شد در هیات داوری جشنواران داوران خارجی نیز حضور داشتند که تمام داوریها به صورت مجازی انجام شد و جرزی اسکاکان از هلند، سرجیو اولیوتی از ایتالیا و سهند استاد آقا، علی دل زندهروی و کسری عابدینی از ایران آثار این رویداد را داوری کردند.
او درباره زمانبندی جشنواره در سالهای آتی گفت: قصد داریم هر سال شاهد برگزاری یک جشنواره باشیم و در سال 2014 کاریکاتور و در سال 2015 جشنواره عکس برگزار خواهد شد.
لازم به ذکر است این یادداشت روز پنجشنبه ٢٣ اسفند در روزنامه همشهرى به چاپ رسیده است.