به گزارش خبرنگار هنرآنلاین ، نشست خبری نمایشگاه "سیری در هنر معاصر ایران" با عنوان "استمرار مدرنیسم در ایران- نسل سوم" که به نمایش آثار کاظم چلیپا و ایرج اسکندری امروز شنبه ۵ بهمن در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.

در این نشست احسان آقایی مدیر موزه هنرهای معاصر تهران، نسرین عظیمی مدیر اجرایی نمایشگاه، همچنین کاظم چلیپا، ایرج اسکندری و جمعی از اهالی رسانه حضور داشتند.

احسان آقایی در ابتدای نشست درباره روند شکل گیری این نمایشگاه گفت: نمایشگاه "سیری در هنر معاصر ایران" همان طور که از اسمش پیدا است نگاهی دارد به جریانات هنر در دوره معاصر. همه می‌دانید که جریان مدرنیسم در ایران از حدود سال‌های ۱۳۱۰ شکل گرفت و با تلاشی که در مدرنیزه کردن ایران وجود داشت جلوه‌های مدرنیسم در بخش‌های مختلف متجلی شد. در حوزه هنر بیشتر تلاش بر روی نقاشی و موسیقی قرار گرفت که نتیجه آن در حوزه نقاشی این شد که اولین مدرنیست‌های ایرانی بعد از سال‌های ۱۳۲۰ اولین نمایشگاه خودشان را در ایران برپا کردند و گالری به شیوه غربی‌اش در ایران تاسیس شد.

او افزود: از آن دوره به بعد می‌توانیم به طور مشخص سه دوره از مدرنیست‌ها را نام ببریم که در ایران فعالیت کردند و آثارشان را ارائه دادند. این نمایشگاه به دوره سوم این جریان اختصاص دارد و دوره‌ای را شامل می‌شود که از سال‌های ۱۳۵۰ به بعد آغاز می‌شود. به باور من دوره سوم مدرنیست‌ها از ۱۳۵۰ تا ۵۴ و ۵۵ کار خودشان را آغاز کردند که با دوره انقلاب مواجه شدند. این گروه از هنرمندان به دوشاخه مشخص تقسیم شدند. بخشی وارد جریان هنر انقلاب شدند و بخشی جریان هنر آزاد را پی گرفتند.

آقایی در ادامه بیان کرد: این نمایشگاه که به دوتن از این هنرمندان اختصاص دارد، نگاهی دارد به آثار دوره قبل از انقلاب، انقلاب و بعد از انقلاب این دو هنرمندی که برای ما بسیار عزیز و دوست داشتنی هم هستند و تجارب هنر انقلاب این دو هنرمند را به هم مرتبط می‌کند. اهمیت این نمایشگاه در این است که شاید برای اولین بار قرار است نگاهی فرا ایدئولوژیکی به آثار این دو هنرمندی بشود که در زمره پیشگامان هنر ایران در سی و اندی سال اخیر بوده‌اند ولی با توجه به نگاهی که همیشه وجود داشته شاید آثار انقلابیشان بیشتر از سایر آثار مورد توجه قرار گرفته است. این نمایشگاه با نگاه مرورگرانه سه دوره از آثار ان هنرمندان را مورد توجه قرار می‌دهد و کاملا نگاه هنرمندانه به موضوع دارد.

او در پایان سخنانش اظهار کرد: امیدوارم نمایشگاهی باشد که علاقمندان به هنر بتوانند به یک نگاه تحلیلی و شخصی از روند آثار این دو عزیز دست پیدا کنند.

کاظم چلیپا هم در ادامه این نشست بیان کرد: نکته مهمی که وجود دارد نگاه انسان معاصر به هویت خودش است. به این معنی که مدرنیسم، ساختارگرایی و نگاه دوباره به طبیعت از حالت عینی کشیده شد به یک نگاه فلسفی و یک نگاهی که با تعمق بیشتری به طبیعت نگاه کرد و ساختار اجتماعی همگن سازی‌ها و تولید مشابه در تمام عرصه‌ها فراگیر شد. در اواخر قرن بیستم یک نوع بازگشت به خویشتن انسانی که در جست و جوی خود، در جست و جوی یک نوع هویت شخصی خودش بود و اعتراض داشت به عوارض مدرنیسم. شما می‌بینید که پست مدرن اعتراضی است نسبت به ارزش‌های فراموش شده و سنت شکنی‌ای که مدرنیسم پیش گرفت و منجر به ازخود بیگانگی انسان شد. به یک شکل تحولی که در کشورهای جهان سوم که دارای فرهنگ‌های عمیق و تعریف مشخصی از انسان و انسان گم شده درون داشتند به همین دلیل ما می‌بینیم که این قیام‌ها و این خیزش‌ها از کشورهای جهان سوم شروع شد.

او درباره ویژگی هنری نسل خود اظهار کرد: هنری که ما دنبال کردیم بحث ساختارشکنی نبود. بعضی‌ها شاید این ایراد را بگیرند که هنری که شما دارید مثلا دارای ساختاری که مدرنیسم دنبال می‌کرد نبوده. بله دقیقا درست است حتما هنری که ما به وجود آوردیم یک نوع نگاه پست مدرنیستی است با توجه به انسان در جست و جوی معنویت. این نکته بسیار مهمی بود که این هنر همراه با روشنفکر‌ترین افرادی که در سطح جهان در جست و جوی این مسئله بودند و اینجا هم هنرمندهایی که با توجه و با پشتوانه فرهنگ معنوی، هنری را که آغاز کردند بر این اساس ریشه خودش را در زمین گسترش داد.

چلیپا در خاتمه سخنانش خاطرنشان کرد: اگر بخواهم حرف‌هایم را جمع بندی کنم باید بگویم هنری که بعد از انقلاب به وجود آمد هنری بود در جست و جوی معنویت، در جست و جوی انسان گمشده و خیزشی بود در دفاع از فرهنگ‌های غنی‌ای که در کشورهای جهان سوم نهفته است.

ایرج اسکندی هم در بخش بعدی نشست درباره این نمایشگاه اظهار کرد: مجموعه‌ای که در این نمایشگاه عرضه شده تجربیات دوره‌های مختلف کاری ماست. اگر یک نگاه تاریخی به نقاشی ایرانی داشته باشیم از صفویه تا عصر پهلوی و الان که عصر انقلاب است می‌بینیم که طی یک زنجیره پیوسته تحولات خاصی در روند نقاشی ایرانی اتفاق افتاده است. ما اگر دقت کرده باشیم به تجربه شاخصی که در دوره پهلوی پهلوی اتفاق افتاد و یک نگاه هویتی به هنر داشت به نظر من تجربه اصیلی بود که تحت عنوان سقاخانه نام گذاری شد. من فکر می‌کنم که پس از انقلاب هم تجربیاتی که اصالت دارند تجربیاتی هستند که توسط هنرمندان یک نگاه هویتی به هنر داشته‌اند.

او درخصوص آثاری که از او در این نمایشگاه ارائه شده گفت: آثاری که به من مربوط است و در این نمایشگاه عرضه شده شامل چند دوره کاری است که بخشی مربوط به دوره جنگ و انقلاب که ده سال اول انقلاب را شامل می‌شود و بخش دیگری که من نگاه خاص خودم را به لحاظ تکنیکی و به لحاظ محتوایی به نقاشی داشته‌ام. خیلی مشکل است ان چیزی که دیده نشده را من برای شما توضیح بدهم. شاید ۸۰ درصد کارهایی که من در اینجا عرضه کرده‌ام خیلی از شما ندیده‌اید و قضاوت شما و کسانی که در مورد هنر پس از انقلاب همیشه نوشته‌اند‌‌ همان کارهایی است که در ده سال اول انقلاب منتشر شده و دیگر کارهایی که ما کرده‌ایم یا دیده نشده یا خواسته‌اند که دیده نشود.

اسکندری دربخش دیگری از سخنانش عنوان کرد: من دلم می‌خواهد که این مجموعه مورد نقد قرار بگیرد. نقدی که هم از نگاه جامعه‌شناختی و هم از لحاظ هنری نگاه شود و معایب و محاسن‌اش را در بر بگیرد. معمولا نقاشانی که پس از انقلاب تحت عنوان نقاشان حوزه هنری یا نقاشان انقلاب در این مجموعه با یک تفکر انقلابی نقاشی کردند همیشه مورد تحریم رسانه‌ها قرار گرفتند و آثارشان نقد نشد. به هر حال این فرصت را غنیمت می‌دانم که مجالی است برای منتقدین تا منتخبی از آثار ما را که در این نمایشگاه ارائه شده به نقد بنشینند.

او در پایان گفت: تاریخ نقاشی ایران قطعا با هنرمندانی که پس از این دوره فعالیت داشته‌اند رقم خواهد خورد. خیلی‌ها دلشان می‌خواهد که هنرمندانی که در دوره‌های قبلی تلاش‌هایی داشته‌اند و تلاششان هم محترم بوده و از لحاظ شخصیتی هم بسیار محترم هستند باز دوباره در این دوره در راس قرار بگیرند و در دوره پس از انقلاب ما چیزی به عنوان هنرمندی که بروز کرده باشد نداریم. به استنباط من هنری را که پس از انقلاب طی جنگ از فعالیت‌های هنرمندان شکل گرفت در ادامه‌‌ همان نگاه هویتی سقاخانه است که قطعا در تاریخ نقاشی ایران با همین نام ثبت خواهد شد.

در ادامه این نشست نسرین عظیمی مدیر اجرایی نمایشگاه "سیری در هنر معاصر ایران" درباره نحوه جمع آوری آثار بیان کرد: آثار این نمایشگاه جمع آوری شده از حوزه هنری، موسسه صبا، موزه امام علی (ع)، موزه شهدا، موسسه توسعه هنرهای معاصر، بانک پاسارگاد همچنین بخشی دیگر از آثار از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران و مجموعه‌های شخصی این دو هنرمند جمع آوری شده است. ۸۷ اثر از آقای اسکندری و ۷۰ اثر از آقای چلیپا برای نمایش عمومی در این نمایشگاه گردآوری شده است.

نشست خبری نمایشگاه "سیری در هنر معاصر ایران" در ادامه با پرسش و پاسخ اهالی رسانه و حاضرین به کار خود پایان داد.

لازم به ذکر است آئین افتتاحیه این نمایشگاه بعد از ظهر دوشنبه ۷ بهمن ماه در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار می‌شود.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/