به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین؛ قدرتالله عاقلی از جمله هنرمندان پرکاری است که تاکنون پنج دوره "مواجه خط و حجم"، "پرندگان"، "کرهها"، "ونوس در سرزمین عجایب" و "مرگ تدریجی یک لبخند "را پشت سر گذاشته که حاصل آن برپایی نه نمایشگاه مجسمه انفرادی و حضور در نمایشگاههای متعدد گروهی است.
او پیش از این بخش عمده تمرکزش را بر روی ساخت مجسمههای با تکنیک برنز گذاشته بود و در شمار مجسمهسازانی قرار میگرفت که با افزودن متریال مجسمههایش را میساخت. اما در نمایشگاه اخیرش "مرگ تدریجی لبخند" از نظر سوژه، اجرا و تکنیکی که برای ساخت مجسمههایش از آن بهره برده است با جهان آثار حجمی پیشیناش فاصله گرفت.
او در این نمایشگاه به جای قدرت نمایی در عرصه تکنیکال سعی کرده است که ایدههای خود را با مخاطب در میان بگذارد. با این که هر یک از مجسمهها ایده خاصی را دنبال میکنند؛ اما در نهایت با هم یک کلیت را میسازند. عاقلی برای ساخت این مجسمهها از تکنیک اتومکانیک ،فایبر گلاس و ویدئو آرت بهره گرفته است.
مجسمههای این مجموعه قدرتالله عاقلی که تحت عنوان "مرگ تدریجی یک لبخند" خلق شدهاند هر یک به نوعی راویت خاص خودشان را از جهان پیرامونی انسان معاصر ایرانی دارند، هر چند که به سادگی میتوان روایت آنها را به سایر زبانها ترجمه کرد.
مجسمههای عاقلی حول محور تاریخ، جغرافیا و مقطعی کنونی که انسان معاصر در آن قرار گرفته است؛ خلق شدهاند. مجسمههای که برخی از آنها در نگاه نخست تعارض میان سنت و مدرنیته را به چالش میکشند و برخی نیز اشاره به وضیعت بحرانی جهان پیرامونی دارند.
عاقلی در این مجموعه سهمجسمه را به نمایش گذاشته است که شاهد حضور فیزیک دست در آن هستیم. دستهایی که کاری نمیتوانند از پیش ببرند و تنها کارکردی که پیدا کردهاند، دعوت مخاطب به سکوت و گوش ندادن است.
در مجسمه شماره یک که دو مجسمه نیمه سردیس در کنار هم قرار گرفتهاند، یکی از دستها مخاطب را به سکوت و دیگری به نشنیدن دعوت میکند. او گویی با دعوت این دستها به آثارش میخواهد به مخاطب از همان آغاز هشدار بدهد که اگر میخواهی در حداقل آرامش نسبی به سر ببری باید نبینی و نشنوی.
در مجسمه دوم که یک تلویزیون است و از آن بخشی از فیلم "شیرین" عباس کیارستمی پخش میشود دستها نقش یک برف پاککن را به خود میگیرند و با روشن شدن دکمه تلویزیون، فیلم "شیرین" کیارستمی که تنها تصویری از زنان سینمای ایران درحال اشک ریختن است را پخش میکند. این دستها این بار حتی نمیتواند اشکی را از چهرهای بربایند و تسلایی باشند بر اندوهی که آن را پایانی نیست.
عاقلی با استفاده از پخش فیلم "شیرین" در واقع میخواهد به این موضوع اشاره کند که انسان در موقیعت تراژیکی زندگی میکند که از آغاز تا پایان داخل یک فضای بسته قرار دارد و راهگریزی هم از آن نیست و هر روز فشاری که از محیط پیرامونی بر انسان امروز وارد میشود، حلقه زندگی را بر او تنگ و تنگتر میکند به طوری که شاهد رنگ باختن و کمرنگ شدن لبخند در زندگی امروز بشر هستیم. روایتی که زمان وم کان خاصی را نمیطلبد.
عاقلی در مجسمه دیگری از این مجموعه دوباره به دست میپردازد؛ دستی که از مچ قطع شده است و دورن این دست برنزی شکافته شده و از آن یک گیاه با برگهای سبز روییده است. عاقلی این مجسمه را درون یک محفظه شیشهای گذاشته تا شاید راهی پیدا کند تا از همان روزنههای کوچکی که امید را در دلها زنده نگه میدارند محافظت کند. این مجسمه نیز براساس شعر تولدی دیگر فروغ فرخزاد ساخته است.
"دستهایم را در باغچه میکارم/ سبز خواهم شد، می دانم، می دانم، می دانم/ و پرستوها در گودی انگشتان جوهریم/تخم خواهند گذاشت." شعری که پیشتر نیزمجسمهسازان دیگری از آن برای ساخت مجسمه بهره گرفتهاند.
چهارمین مجسمه این مجموعه سه شتر هستند که در کنار هم بر روی یک گاری قرار گرفته اند که شش چرخ دارد و یک بیلبورد به وسیله پایه بر روی کوهان بریده این شترها نصب شده است و از این بلبیورد سه سطر از شعر "آخر شاهنامه" مهدی اخوان ثالث پخش و تکرار میشود.
" ما فاتحان قلعههای فخر تاریخیم/ شاهدان شهرهای شوکت هر قرن/ ما / یادگار عصمت غمگین اعصاریم."
عاقلی با ساخت این مجسمه در واقع اشاره به جامعه کنونی ایران دارد که در میان سنت و مدرنیته دست پا میزند و برای رسیدن به تجدید و نوجویی تنها امکان خود را حذف بخشی از سنتهای خود میداند و این موضوع با برداشته شدن کوهانهای شتر نمود پیدا کرده است.
اما این در حالی است که این شترها که برای عاقلی نمادی از ایران است همچنان بر روی چرخ گالری قرار دارد و با این سرعت چگونه میتوان انتظار داشت بتوان مسیر رو به جلو و پر پیچ و خم رسیدن به مدرنیته را طی کرد.
البته کار عاقلی با این چرخها در این مجسمه به پایان نمیرسد و اوج استفاده او از چرخ در مجسمه تعاملی دوچرخه تاریخ او معنا پیدا میکند. این مجسمه تعاملی از یک دوچرخه و تقویم دیواری تشکیل شده است که با نشستن بر روی زین دوچرخه و رکاب زدن، این تقویم که تصاویرآن سیاه و سفید است، ورق می خورد.
عاقلی دراین تقویم تاریخ ایران را از سال 1355 تا 1390 مرور کرده است و برای هر سال یک تصویر از مهمترین رویداد سال را انتخاب کرده است. از میان 35 تصویری که با رکاب زدن از مقابل چشم مخاطب مرور میشود تنها چهار تصویر رنگی است و باقی تصاویر سیاه و سفید هستند و در برخی سالها چون عاقلی نتوانسته است بنا به مشکلات ممیزی؛ تصویر مناسب را دراین سالشمار جای دهد، از زبانی طنزآلوده بهره گرفته است و بیربطترین تصویر به آن سال را انتخاب کرده است.
گویی این مجسمهساز بیوگرافی زندگی خود را از سالهای که فهمیدن را آغاز کرده است تا سال 1390 را مرور کرده است. تقویمی که با وقایع پیش از انقلاب آغاز می شود و به تسخیر سفارت انگلیس ختم می شود.
در این تقویم تنها تصاویر مربوط به انقلاب اسلامی، آزادی خرمشهر، پیروزی تیم فوتبال در جام جهانی و دوم خرداد رنگی است. مجسمه بعدی این مجموعه هم مجسمه برنزی است که به جای سر آن یک تلویزییون نصب شده است.
مجسمه زن و گربه ملوس یک مجسمه برنزی حاضر آماده است و عاقلی تنها بر روی آن رنگ طلایی زده است که اشاره به تجملات گرایی و سانتمانتالیسم دارد و به جای سر آن یک تلویزیون کوچک جای گذاشت و از دورن این تلویزیون یک ویدئو آرت پخش میشود. در این ویدئو آرت تصاویری از سریالهای تلویزیون پخش میشود که زنان چهره ساده و بدون آرایشی دارند. در واقع عاقلی با این اثر قصد دارد مخاطب را با هویت دوگانهای که رسانهها از زن ایرانی به نمایش میگذارند، مواجه کند.
آخرین مجسمه تعاملی این مجموعه متشکل از سه لوستر است که البته هر یک به تنهایی کارکرد معنایی و هویتی خود را حفظ میکنند و عاقلی با کنار هم نصب کردن این سه مجسمه در وسط گالری قصد دارد به تصویری که از این مجسمه به مخاطب القا میشود تاکید کند. در مقابل این سه مجسمه بر روی زمین یک آینه بزرگ قرار گرفته است.
تصویر این سه چلچراغ در نگاه نخست بسیار زیبا است و شاید به خاطر رنگ طلایی آن جنبه تجملاتی نیز به خود بگیرد؛ اما عاقلی برای ساخت این مجسمه از مجموعهای از پوکهای به جا مانده از شلیک گلوله استفاده کرده است و با راه رفتن مخاطب بر روی آینه و افتادن تصویر این چلچراغ بر روی آینه گویی مخاطب در موقیعتی قرار میگیرد که از هر سوی جهان در معرض شلیک گلوله است.
نمایشگاه آثار قدرتالله عاقلی با عنوان "مرگ تدریجی یک لبخند" تا 6 آذرماه از ساعت 16 تا 20 در گالری طراحان آزاد به نشانی میدان فاطمی، میدان گلها،میدان سلماس، شماره 5 برپاست.
انتهای پیام/ 320
مریم آموسا