به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین،عصر روز گذشته هنرمندان و علاقمندان هنر گرد هم آمدند تا نکوداشت هوشنگ پزشک‌نیا یکی از آغازگران جنبش هنر مدرن در ایران را برپا کنند.

در ابتدای این نشست جواد مجابی گفت: پزشک نیا از جمله هنرمندان مدرنیست ایرانی است که مانند کسانی چون وزیریان و ضیاءپور بخشی از آثارشان گم یا نابود شد و اینگونه انگار هویت آنها به عنوان هنرمند گم شده است.

در ادامه مجابی بر توجه هوشنگ پزشک نیا نسبت به مردم کوچه و بازار در آثارش اشاره کرد و گفت: در آثار پزشک نیا می بینیم که او به عنوان یک هنرمند پیشرو به زندگی مردم روستا و عشایر ایران توجه داشت،‌آنها تصور می کردند شهرها دگرگون شده و فرهنگ و سنت های اصیل ایرانی را باید در درون مردم روستا و عشایر ایران جست وجو کرد.این هنرمندان پیشرو با پرداختن به زندگی مردم روستا وعشایر به دنبال آن بودند تا ضمن حفظ سبک زندگی ایرانی‌ها راهی به سوی نوگرایی پیدا کنند.

او به مقاله‌های نجف دریابندری و ابراهیم گلستان درباره آثار پزشک نیا اشاره کرد و بخشی از مقاله گلستان را برای حاضران خواند.

مجابی نیز از هوشنگ پزشک نیا به عنوان آغازگر جنبش هنر مدرن در ایران یاد کرد و هنرمندانی چون حسین کاظمی ،‌ حمیدی ،‌ اسفندیاری، شکوه ریاضی را ادامه دهنده راه او دانست.

او همچنین به برپایی دو نمایشگاه انفرادی و گروهی از آثار پزشک نیا اشاره کرد و گفت: در نمایشگاه گروهی جلال آل احمد نیز حضور می یابد و آثار پزشک نیا مورد توجه او قرار می گیرد و در قالب یک مقاله به نقد آثارش می پردازد که اولین نقد جدی آثار پزشک نیا در زمان حیات او محسوب می شود.

کلانتری:شبیه ونگوگ بود

پرویز کلانتری هنرمند نقاش در مراسم بزرگداشت هوشنگ پزشک‌نیا با ذکر مشابهت‌های او با ونسان ونگوک اروپایی گفت: پزشک‌نیا برخلاف همه مدعیان، نخستین نقاش ایرانی بود که از خط و خوشنویسی در آثارش استفاده کرد.

پرویز کلانتری هنرمند نقاش درباره سابقه آشنایی‌اش با پزشک نیا گفت: سابقه آشنایی من با این هنرمند به دوره دبیرستانم در مدرسه شرف بازمی‌گردد من آن زمان با ایرج برادر کوچک‌تر هوشنگ همکلاس بودم و ایرج نقش به سزایی در آشنایی من با نقاشی داشت. من اولین بار با مقوله نقاشی قرن بیستم از طریق ایرج برادر هوشنگ پزشک نیا آشنا شدم، زمانی که کتاب‌های نقاشی هوشنگ را برایم می آورد و من از دیدن آن‌ها گیج می‌شدم. اسم پیکاسو را هم نخستین بار از ایرج شنیدم.

وی در ادامه گفت: هوشنگ پزشک نیا را سرانجام روزی در حال کوهنوردی در درکه دیدم که سه پایه گذاشته بود و نقاشی می کرد،‌ ایرج که علاقه من را به نقاشی دید، مرا با خود به خانه برد و به برادرش معرفی کرد و هوشنگ پزشک نیا هم انبوهی از نقاشی های خود را در برابر من گذاشت.

کلانتری با اشاره به گرایش پزشک نیا در نقاشی فرهنگ و سنن ایرانی او را به مودیلیانی تشبیه کرد و گفت:‌ مودیلیانی سنت نقاشی ایتالیایی را تصویر می کرد و یادآور نقاشی رافائل بود، هوشنگ پزشک نیا هم نگاهی به نگارگری ایران داشت و تصور زن و کاشی را با ساده‌ترین خطوط نقاشی کرده بود.

این هنرمند نقاش به یکی از آثار پزشک نیا که در آن از خط به عنوان عنصر بصری استفاد کرده است اشاره داشت و گفت: برخی تصور می‌کنند که نخستین نمونه های نقاشی خط را معصومه حسینی در آثارش به کار گرفته است، برخی دیگر ادعا می کنند که صادق تبریزی چنین خلاقیتی در آثارش برای اولین بار نشان داده است اما ای کاش می‌دانستند که این اثر هوشنگ پزشک نیا نخستین اثری است که در آن از خط به عنوان یک عنصر بصری استفاده کرده است. هیچ کس متوجه نشد که برای اولین بار هوشنگ پزشک نیا متوجه کالیگرافی در نقاشی شد.

کلانتری در ادامه به آموزش‌های پزشک نیا در حضور استادی فرانسوی اشاره کرد و گفت: پزشک نیا همراه دیگر دانشجویان ایرانی عازم اروپا شده بود، اما به دلیل بروز جنگ جهانی دوم، مسیر اروپا مسدود می‌شود و به ناچار در ترکیه ماندگار می‌شود اما همچنان نقاشی را دنبال می‌کند، از شانس او با یک استاد نقاش فرانسوی که به ترکیه تبعید شده است، آشنا می‌شود و نزد او که به جریان نقاشی قرن بیستم آشنایی داشت، آموزش می‌بیند و با این آموخته ها به ایران بازمی گردد. او سپس به شرکت نفت در آبادام می رود و با ابراهیم گلستان آشنا می شود و در تهران هم در همسایگی او زندگی می کند. مهمترین مقاله و نقد آثار او را ابراهیم گلستان نوشته است ونجف دریابندری نیز یکی دیگر از این مقاله‌ها و نقدها را بر آثار او نوشته است که در یک ویژه نامه به چاپ رسیده است.

کلانتری درباره شرایط زمانه پزشک نیا توضیح داد: با همه این ها هوشنگ پزشک نیا تنهاست، زمانه او را درک نمی کند،‌گالری نقاشی وجود نداشت که آثارش را به نمایش بگذارد و سال‌ها بعد اولین گالری ایران که آپادانا بود تأسیس می‌شود.

وی افزود: پزشک نیا با اطلاعات به روز از جریان هنر مدرن دنیا در سرزمینی زندگی می کرد که او را و آثارش را درک نمی کردند و نقاشان کلاسیک آن زمان هم تحمل آثار نقاشان مدرن را نداشتند و مردم عادی هم عادت به دیدن نقاشی نکرده بودند.

پرویز کلانتری در بخش دیگری از سخنانش، هوشنگ پزشک نیا را به ونسان ونگوگ نقاش اروپایی تشبیه کرد و گفت: همان کاری که ونگوک در آثارش می کرد و تابلوهایی از سیب زمینی خورها داشت، پزشک نیا هم در آثارش به نمایش می گذاشت واز این منظر شباهت بسیاری میان آثار او و ونگوک دیده می شود، همان طور که ونگوک را در زمانه خودش کسی درک نکرد، پزشک نیا هم درک نشد، بعد از 50 سال ونگوک شناخته شد و بعدها دچار روان پریشی شد همان طور که پزشک نیا هم دچار این روان پریشی شد.

کلانتری افزود: ایرج برادر هوشنگ پزشک نیا، همچون نقش تئو برای ونگوک بود و زمانی که ایرج در یک تصادف وحشتناک درگذشت، تأثیر بسیار مخربی بر هوشنگ گذاشت چرا که ایرج پایگاه عاطفی او محسوب می شد و این ضربه سنگینی برای او بود، بعدها هم سردیس ایرج را ساخت که بر مزارش نصب شده است. در همین زمانه بود که شرکت نفت هم عذر او را خواست و به این ترتیب طبیعی بود که دچار روان پریشی شود. همان طور که روان پریشی ونگوک ذره ای از ارزش آثار او کم نکرده است، این حالت برای پزشک نیا نیز به همین شکل است.

این مراسم با سخنرانی جواد مجابی ادامه یافت و پس از آن فیلم مستندی از زندگی و آثار هوشنگ پزشک نیا به نمایش درآمد و در ادامه نمایشگاه آثار نقاشی، طراحی، عکس‌ها و اسناد هوشنگ پزشک نیا گشایش یافت.

در بخش جنبی این نمایشگاه نیز فرهاد گاوزن به همراه شاگردانش ورک‌شاپ طراحی برپا کردند.

گفتنی است نکوداشت پزشک نیا سی‌امین نشست پژوهشی هنر بود که در نگارخانه برگ برگزار شد.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/31