به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین در مراسم بررسی مجموعه کتابهای «فرهنگ و تمدن ایرانی»که در محل شهر کتاب و به منظور بررسی چهار عنوان کتاب منتشرشده از سوی نشر افق با عنوانهای «سرگذشت شعر»، «سرگذشت نقاشی»، «سرگذشت سینما» و «سرگذشت موسیقی» برگزار شد، آیدین آغداشلو درباره کتاب «سرگذشت نقاشی» نوشته پرویز براتی به اظهارنظر پرداخت و گفت: ما اینجا جمع شدهایم که بگوییم چقدر مهم است اتفاقاتی در حال افتادن است. این وجه اشتراک همه کسانی است که اینجا جمع شدهاند و همچنین دیگران که اهل فرهنگ هستند.
این هنرمند نقاش ادامه داد: انتخاب کردم که در این مراسم حضور پیدا کنم، اول اینکه افتخار میکنم که هستم و این بودن برایم مهم است. من یک وقت به کسانی که رفتند، گله میکردم که نماندند، این گله همچنان سر جایش هست، چون بسیار مهم است که باشیم و این بودن ثمر دارد. دوم به خاطر اینکه مجموعه کتابهایی که منتشر شده، با تحسین همراه است.
او ادامه داد: نوشتن چنین کاری در کشور ما تجربهای درازمدت نیست. اینکه کتابی نوشته شود و بخواهیم که معرفت را فشرده در اختیار ما بگذارند، تجربهی تازهای است، چون ما اغلب در نوشتن کتابها یا اهل اطناب هستیم و یا فراموشکاری.
آغداشلو عنوان کرد: متاسفانه باید بگویم ما در عصر پایان عمر کتابخوانی در جهان زندگی میکنیم. به عبارتی ما آخرین بازماندگان کسانی هستیم که کتاب وسیله انتقال معرفت به آنها بود، زیرا این تنها وسیله انتقال معرفت و تنها ارجاعدهنده دانستن دارد جای خود را به اینترنت و چیزهای دیگری میدهد. البته من فکر میکنم این یک عارضه جهانی است و در آینده نسلهایی به وجود میآیند که کتابخوان نیستند. البته نباید این اسباب سرزنش باشد، زیرا وسیله و نوع دریافت معرفت تغییر کرده است. اما ما به علت اینکه همواره دچار غم غربت هستیم، این لحظهها را که کتاب چاپ میشود، باید جشن بگیریم. هنوز آن لحظه که کتاب و کتابخوانی به کلی از بین برود، نرسیده، ولی در آستانه آن هستیم.
این پژوهشگر در ادامه درباره کتابهای منتشرشده در مجموعه «فرهنگ و تمدن ایران» گفت: نفس چاپ شدن اینگونه کتابها جای ستایش دارد. حال اگر با اینگونه تالیف آشنایی نداریم، میتوانیم به جبران آن بپردازیم.
او افزود: در رابطه با سرگذشت نقاشی در ایران خیلی کم کار شده ، کارهایی هم که صورت گرفته، بیشتر بیگانهها انجام دادهاند. وقتی کتاب «سرنوشت نقاشی» را دیدم، اول فکر کردم که نوشتن کتاب مختصری درباره سرگذشت نقاشی جرات زیادی میخواهد. البته این به خاطر پیچیدگی هنرهای تجسمی و نقاشی ماست و نه به خاطر کم بودن علم و نداشتن اطلاعات. مثلا نقاشی ما حتا امروز هم در بسیاری از جاها ناشناخته است، به طوری که کل تاریخ 8000ساله هنرهای تجسمی ما بخشهای مفقودشده زیادی دارد و کسی نمیداند این هنر چه بخشهای متعددی داشته است. به عنوان مثال، مجموعه نقاشیهایی که پیش از آغاز اسلام در ایران به جا مانده، بسیار محدود است و نقاشیهایی که از دوره هخامنشی، ساسانی و اشکانی به جا مانده است، شاید به 200 نقاشی نمیرسد. بنابراین این سوال پیش میآید که چطور میتوان از این مجموعه مفقود به نتیجهگیری رسید. بعد از قرن اول هجری هم تاریخ مشخصی درباره نقاشی نداریم و اطلاعات ما بیشتر از قرن هفتم به بعد است و در قرنهای قبلی خیلی دچار گسست هستیم. با این حال وقتی کتاب را ورق میزدم، دریافتم این کار شدنی است.
آغداشلو در ادامه درباره اهمیت کنار هم بودن در بین هنرمندان دوره اسلامی اظهار کرد: بسیاری از شاعران ما شعر خود را با آواز میخواندند. هر کتاب خطی مصوری مجموعهای از هنر این مملکت بود و هنرمندان همواره با هم کار میکردند و اثری را خلق میکردند. در متنهای ادبی این دوره که سرشار از حکمت و معناست، این متنها همواره با موسیقی و دیگر هنرها آمیخته میشده و شاعر، موسیقیدان و صحاف با هم زندگی میکردند .
آغداشلو گفت: من خود زمانی فکر میکردم کجا میتوانم این روح بزرگ ایرانی را پیدا کنم. آیا این روح در دل دایرهها، منحنیها، محرابها و نقاشیهاست. البته این کار خیلی سخت است و باید دید آن روح چطور در این زمانه مصون مانده است. شاید این کتاب بتواند بارقهای از آن روح بزرگ را به ما نشان دهد. بنابراین این جمع شدن را با اینکه جشن میگیریم، اما همه جشن نیست و ادامه دادن را جشن میگیریم. بنابراین هر کسی باید به سهم خود مسؤولیتی را که دارد، بر عهده بگیرد.
او در ادامه با بیان اینکه هر شدنی خوب است، عنوان کرد: هر کتابی هر چند کوچک یک آجری است که بنای متروکمانده ما را مرتفع میکند. یادمان نرود اینکه چه هستیم، نه اینکه چه بودیم. بله میتوان گفت ما چیزهای زیادی بودیم، اما این زمانی است که ما نشان دهیم و گمان کنیم که همچنان پراهمیت هستیم.
انتهای پیام/31