شب را در ماشین می خوابی و هنگام بیداری ماشین تا سقف در زیر برف فرو رفته، دوش گرفتن در زیر کانتینری که آفتاب جنوب کانتینر را به جوش آورده، گذراندن شب در کمرکش کوه های غرب در حالی که تنها لحافی بد بو در اختیار داری، جیب هایی که تنها موجودیشان کرایه رفتن به جبهه و شاید برگشتن به خانه بود، لباس هایی که هشت سال مُد بود و هرگز دچار تغییر نشد، دامادهایی که گاه با لباس بسیجی سر سفره عقد حاضر می شدند، بودن در خط مقدم جبهه ها و درک رگبار و خمپاره و آتش، جایی که تنها وسیله ارتباطی با دنیای بیرون رادیویی بود که تنها در برخی مناطق آسمانش موجی می شد، خاکریزهایی که معنویت در سراسرشان جاری بود و ... این ها بخشی از روزمره های زمان جنگ در جبهه است که هیچ کدام از فیلم های دفاع مقدس نتوانسته واقعیت های آن دوران را به تصویر بکشد.

این بخشی از حرف های حشمت اله شیخی یگانه رزمنده سال های دفاع مقدس است. این رزمنده در گفت و گو با خبرنگار هنرآنلاین در بیان جایگاه هنر در جبهه های جنگ اظهار کرد: گاهی در پشت خط های مقدم برنامه هایی مانند پخش فیلم و اجرای نمایش برای رزمنده ها برگزار می شد. گاهی هم از صدا و سیما برای تصویربرداری و عکاسی به مناطق می آمدند و کار خود را انجام می دادند. وی ادامه داد: در جبهه ها تلویزیونی وجود نداشت و رادیو تنها وسیله ای بود که می توانستیم از اخبار مطلع شویم، البته رادیو هم در مناطق کوهستانی امواج را نمی گرفت. آنچه بیش از همه در میان رزمندگان جاری بود مداحی و نوحه خوانی بود و دیگر هنرها در پشت جبهه ها گاهی رونق می گرفت.

این رزمنده که سابقه ای طولانی از حضور در جبهه ها دارد درباره جایگاه موسیقی در جبهه می گوید: در آن زمان خواننده های مختلف قطعاتی برای دفاع مقدس خوانده بودند که در جبهه ها پخش می شد و گاهی برخی از رزممنده از شنیدن این قطعات نیز پرهیز داشتند که این مسئله به این دلیل بود که برخی ها موسیقی را حرام میدانستند.

وی افزود: در آن زمان مدت زیادی از انقلاب اسلامی نگذشته بود و شعارهای انقلاب که پیروی از اسلام بود موجب شد که مداحی و توسل به ائمه در جایگاهی ویژه قرار بگیرد. هر گردان برای خود یک یا دو مداح داشت و گاهی به نوحه سرایی می پرداختند.

شیخی یگانه مسیر حرکتی نوحه های مذهبی به سمت مرثیه های سرداران جنگ را اینگونه تشریح می کند: پس از نوحه سرایی در مدح ائمه اطهار و پس از گذشت مدتی از جنگ که با رشادت های بسیاری همراه بود، برخی ها شهرهایی سرودند و نوحه هایی گفتند که رشادت های سرداران جنگ را می ستود و گاهی حس با هم بودن و اتحاد را در میان رزمنده ها بالا می برد.

وی ادامه داد: سروده هایی مانند: ای لشگر صاحب زمان آماده باش آماده باش / بهر نبردی بی امان آماده باش آماده باش. همچنین نوحه های دیگری بودند که بسیار معروف شدند. این نوحه ها برای سرداران شهید سروده و خوانده شدند. این رزمنده در بخشی از سخنانش به کاربرد زبان های مختلف در هنگام جنگ اشاره و اظهار کرد: گاهی برای بیان پیام هایی که از طریق بیسیم منتقل می شد از زبان ها و گویش های محلی بهره می بردیم تا دشمن قادر به تشخیص مفهوم پیام نباشد. البته این موارد به صورت رسمی نبود. گاهی نیز بیسیم چی را از افرادی قرار می دادند که گویش ها و زبان های محلی را می دانستند.

وی در پایان گفت: واقعیت های دوران جنگ و سختی هایش را نمی توان به طور کامل بیان کرد شاید تنها راهی که بتوان بخشی از این واقعیت ها را زنده نگه داشت همان هنر سینما است که متاسفانه تا کنون نیز در این بخش هیچ فیلمی نتوانسته این واقعیت ها را به طور کامل بیان کند.

انتهای پیام / 42