به گزارش هنرآنلاین ، برنامه "پرده آخر" با موضوع بررسی آثار اقتباسی و آداپته در نمایشنامه نویسی برای نمایشهای ایرانی و با حضور کاوه مهدوی (نمایشنامه نویس و بازیگر) و شهرام مسعودی (نمایشنامه نویس و کارگردان) و سیروس همتی (نمایشنامه نویس، بازیگر و کارگردان تئاتر) روی آنتن رفت.
در این برنامه شهرام مسعودی با بیان این که مخاطبان تئاتر همیشه بومی و منطقه ای هستند، گفت: به اعتقاد من وقتی که با مخاطب بومی سر و کار داریم، باید نمایش را با این نوع مخاطب هماهنگ کنیم.
وی همچنین در ادامه افزود: هر نمایشنامه ای با شرایط فرهنگی و جغرافیایی محل اجرای نمایش نوشته میشود، کارگردانی که در ایران قصد اجرای نمایش خارجی دارد باید متن را بر اساس فرهنگ و بوم منقطه ی اجرا و زندگی خود تنظیم و تدوین کند.
این نمایشنامه نویس ایرانی با اشاره به مرز بین آداپته سازی و اقتباس در تئاتر ایران، گفت: این دو واژه تفاوت و تناقض زیادی با هم ندارند، در واقع آداپته سازی بیشتر وجه وفاداری به اثر را نشان میدهد و اقتباس میزان خلاقیت فردی را بالا میبرد.
وی همچنین در خصوص متنهای خارجی و اجرای آن در ایران، افزود: نمایشهایی که در ایران اجرای میشوند، باید وجه ایرانی بودن را داشته و به اصطلاح ایرانیزه شوند.
این نمایشنامه نویس ایرانی در همین خصوص ادامه داد: خرده داستانها و ظرافتهایی نمایشنامهی ایرانی باید نسبت به فرهنگ و جغرافیای ایران تنظیم شوند، چرا که مخاطب این اثر یک شخص ایرانی و با فرهنگ ایران است.
شهرام مسعودی با بیان این که ایران در نمایشنامه نویسی سابقهی زیادی ندارد، گفت: وقتی به نمایشنامههای ایرانی رجوع میکنیم، میبینیم که کمتر در معرض اقتباس هنرمندان غیر ایرانی قرار گرفته است.
در بخش دیگر این برنامه کاوه مهدوی با اشاره به کیفیت اثر نهایی تئاتر گفت: ممکن است که اثر اقتباسی باشد اما از کیفیت لازم برخوردار نشود و در طرف دیگر امکان دارد نمایشنامه مرحلهی آداپته سازی را گذارنده باشد ولی محصول نهایی بی کیفیت بماند، در حالت کلی مرزگذاشتن بین این دو واژه دردی را دوا نخواهد کرد.
وی با بیان این که اولین نمایشهای دنیا نوعی آداپتاسیون هستند، اظهار داشت: اولین نمایشنامههایی که در یونان اجرا میشدند، از آیینها و نیایشهای آن زمان اتفاق میافتاد.
این کارگردان تئاتر در ادامهی همین موضوع خاطر نشان کرد: یک نمایش اقتباسی همانند نمایشهایی که آداپته شدهاند، ممکن است فقط توجه قشر خاصی از مردم را جلب کند.
در بخش پایانی این برنامه سیروس همتی با اشاره به تقاوت های آداپته سازی و اقتباس در تئاتر اظهار داشت: آداپته کردن نام دیگر اقتباس است که در زبان فرانسوی به این اسم رایج است، اما این دو واژه در نحوهی استفاده و محتوای کار تفاوتهایی دارند.
وی در خصوص شرایط اقتباس در نمایشنامه توضیح داد: اقتباس چیزی را به همراه خود دارد که در جامعه کم تر دیده میشود.
این کارگردان تئاتر همچنین در ادامه افزود: در اجراهای اقتباسی جنبهی هنری گروه تئاتر در تمام متن و کارها دخیل و تأثیر گذار است و خلاقیت گروهی در این نوع اجراها نقش بسیار مهمی را دارد.
وی با اشاره به آداپته سازی در متنهای نمایشی، خاطر نشان کرد: آداپته سازی وجه کلاسیک و میزان وفاداری عوامل به متن را نشان میدهد و در این نوع از نمایشها اکثر متن بر عوامل تئاتر غالب میشود.
فایل صوتی برنامه "پرده آخر" با اجرای علی جعفری از وبگاه شبکه رادیویی گفت و گو قابل دریافت است.