سرویس تئاتر هنرآنلاین: نور اول صحنه که میآید وارد فصای بیمارستانی میشویم که تنها مریض آن مردی است چسپیده به تخت که ناتوان از انجام هرگونه حرکتی است. پرستاران میآیند و میروند، زیرش را تمیز میکنند، والیوم به خوردش میدهند تا بخوابد و او دائم سر به سرشان میگذارد و هزل میگوید؛ مجسمهساز است و در یک حادثهی رانندگی به شدت مجروح شده و نخاعاش را از دست داده است و به این ترتیب توانایی هیچ حرکتی ندارد و به نقل از خودش "هوشیاری تنها میراثی است که برایش باقی مانده."
هوشیاری هریسون، این مجسمهساز خلاق، مرکز ثقل نمایش "بالاخره این زندگی مال کیه؟" است؛ دستاویزی است که تمام شخصیتهای نمایش حول آن میچرخند. اشکان خیلنژاد کارگردان نمایش، به شیوهای کاملا نمادین، بر هوشیاری شخصیت نمایشنامهی برایان کلارک تمرکز میکند تا به میانجی آن کل گفتار سلطهمابانهی پزشکی را فاش کند. قطبهای اصلی میدان پزشکی در این نمایش بر دو نقطه متمرکز است؛ گفتار سلطهآمیز و با اندکی اغماض مهرآمیز پزشکی که معتقد است هریسون نمیتواند از بیمارستان مرخص شود چرا که با ترخیص آن خطر مرگ وی را تهدید خواهد کرد، و مقاومت بیماری که تصمیم دارد از بیمارستان خارج شود چرا که فکر میکند زندگی به این نحو (زمانی که تمام توانایی خود را از دست داده است و قادر به انجام هیج حرکتی نیست) به زحمتاش نمیارزد و بهتر است بمیرد تا با خواری و نگاههای دلسوزانه به حیات ادامه دهد.
هریسون متمرکز به اهمیت تصمیمات شخصی است که هر انسانی حق دارد درباره حیات خود بگیرد و پزشک معطوف به وظایف و سوگندی که یاد کرده است تا به میانجی آن به حیات انسانها مدد رساند تا مرگ آنها. کشمکش میان این دو قطب البته پرده از مسائل ریشهدارتری برمیدارد؛ مسائلی از این دست که آیا پزشکی به معنای واقعی مجموعه گفتاری است که به رهایی سوژه انسانی میانجامد و یا آنکه خود نظام سلطهای میشود کنار مابقی نظامهای سلطه که به انقیاد وی منجر میشود؟ هنگامی که پزشک به ضرس قاطع میگوید هریسون صلاحیت آن را ندارد که اعتراض کند، به کدامین اندیشه وفادار است؟ قدرت خویش و یا مدد رساندن بیمار؟ و چرا هنگامیکه بیمار ضرباتی به پایههای قدرت او وارد میکند پزشک ناتوان در پاسخ گفتن میشود؟ میتوان پرسید که چرا و به واسطه چه حکمی پزشک مختار است که درباره هوشیاری بیمار خود تصمیم بگیرد و او را از توانایی گرفتن تصمیم درباره مابقی زندگیِ خود محروم سازد؟ در این میان، شخصیتهای دیگر از جمله پرستاران این بیمارستان با بیان جملات تکراری و کلیشهای که به بیمار میگویند به مصنوع بودن این میدان عمل دامن میزنند. هیچکس به معنایِ واقعی نمیداند که هریسون چه میکشد هنگامی که در انجام بدویترین اعمال خود ریپ میزند و قادر به انجام این اعمال نیست.
تمام آنچه ما میبینیم نوعی بیطرفی محض علمی است که عاری از هرگونه کنش انسانی است. در واقع، تِم محوری این نمایش مقاومتی است از سوی بیمار در به اثبات رساندن این واقعیت که او مرده است و اصرار بیهوده گفتار سلطهآمیز پزشکی در قبولاندن توهم زندگی به بیمار.
انتهای پیام
هاله میرمیری