سرویس تئاتر هنرآنلاین: پیام لاریان نویسنده، کارگردان و بازیگر است و در تئاتر و سینما حضور پر رنگی دارد و فعالیت در این سه عرصه به او جایگاه مولف بودن را میدهد و کارهای موفقی نظیر امپرسیون، جیغ بنفش، پرسههای موازی و گزارش بازگشت را روی صحنه اجرا کرده است.
لاریان از دوران نوجوانی با تئاتر درگیر است و بنابراین میتوانیم او را با توجه به تجربیات دو دههای، کارگردان با تجربهای بدانیم. نکته مهم در مورد پیام لاریان تواضغ و فروتنی شخصیتش است که میتواند ضامن موقعیتهای بیشتر کاریش باشد و این امتیاز کمی برای یک کارگردان تئاتری نیست. خیلیها با بردن یک نمایش روی صحنه طاقت شنیدن نقد را ندارند. اما لاریان با سعه صدر جویای نظرات و دیدگاهها پیرامون نمایشش است. نکته مهم دیگر کارنامه کاری لاریان این است که او آگاهانه سوای تئاتر سایر عرصههای هنری مثل بازیگری را تجربه میکند. در کنار ابراهیم حاتمیکیا قرار گرفتن به عنوان یک بازیگر میتواند حاوی آموختههای جدیدی برای لاریان باشد و به طور حتم سطح کاریش را ارتقا میبخشد.
نمایش کم شخصیت
در تئاتر ما به دلیل مسائل مختلف در بحث تولید معمولا اجراهایی موفق میشوند که کم شخصیت هستند و البته نمایشهایی پر شخصیتی وجود دارند که موفق هستند اما تعدادشان کم است. نمایش "بالستیک زخم" لاریان سه شخصیت اصلی دارد که لاریان در مدت یک ساعت نمایش تلاش میکند ویژگیهای مختلف شخصیتی، خاستگاه اجتماعی و دغدغههایشان را بیان کند. شخصیت اصلی نمایش مرتضی جوان شیرازی ساکن تهران است که برای درس خواندن به تهران آمده اما مثل خیلی از جوانهای شهرستانی با ورود به تهران تصویر آرمانیش از شرایط و رسیدن به آرزوهایش رنگ میبازد. انسانی که در طول نمایش تحول شخصیتی پیدا میکند. اولین چالش مهم زندگی مرتضی سربازی است که مانع حضورش در دانشگاه میشود. بیژن شخصیت دیگر نمایش هم هدف و آرمان خاصی در زندگیش ندارد. آصفه شخصیت بعدی نمایش دختر ساده و معمولی است که سادهنگر به نظر میرسد. آصفه تاثیر چندانی در بار دراماتیک یک داستان مردانه ندارد. فقط حضورش در حکم پاساژی برای آرامش و تلطیف فضای مردانه و خشن و عصبی قصه نمایش است. دختر جوانی از جنس مرتضی و بیزن که خاستگاه پایین شهری دارد و شاید فرزند یک خانواده آذری مهاجر به پایتخت باشد و شاید پدری کارگر و مادری خانه دارد و به هوای پیدا کردن ثبات و موقعیت بهتر در زندگی با مرتضی دوست میشود و در ملاقات دومش با مرتضی موقعی که خیال میکند او در بازار به تجارت عطر مشغول است فوری از او میخواهد که عطری گران قیمت برایش بیاورد. انگاری مرتضی قهرمان آرزوهای فروخفتهاش که خیلی زود این بدلی بودن قهرمانش برایش مشخص میشود و درموقعیت دیگری به دنبال پیدا کردن شرایط بهتری برای زندگی در این جامعه شلوغ و بیرحم می گردد.
اسلحه کلت شخصیت چهارم نمایش موضوع اصلی نمایش درباره خشونت و جسارت آدمها در موقعیتهای زندگی است، خشونتهایی که به طور معمول در دنیا و زندگی امروزی ما به طرز بیرویهای گسترش پیدا کرده و ماحصل زندگی در کلان شهرها است و عموما آدمهایی به سراغ اسلحه میروند که مهاجر به شهرهای بزرگ هستند و در چنبره روابط پیچیده این کلان شهرها به عجز و ناتوانی میرسند و عموما هم خشنونت روی میآورند و آن هم به وسیله اسلحه به دنبال مفری برای تغییر شرایط شان هستند که معمولا هم عواقب تلخ، مرگبار و تراژیکی دارد.
مرتضی در نمایش آدم ترسو، منفعل و محتاطی است اما با موقعی که در به صورت فیزیکال در قضیه کشتن جوان متجاوز به عنف توسط علیرضا قرار میگیرد. بعد از سپری کردن دوران ترس و بهوت، هیولای درونش زنده میشود و نیمه شر وجودش نیمه خیر را کناری میزند و مرتضی را به سمت خشنونت فیزیکی و قتل تشویق میکند و اینجا است که تبحر درامنویسی لاریان به نحو زیبایی بروز و ظهور پبدا میکند و جای بیژن و مرتضی تغییر پیدا میکند. بیژنی که در نیمه اول نمایش آدمی برونگرا، عملگرا و معترض و مصمم نشان میداد بر خلاف ترسی و احتیاطی که مرتضی در آن بخش نمایش داشت. در پایان نمایش با شنیدن حرفهای مرتضی که خونسردانه از کشتن آدمهایی که در زندگی او را اذیت کردهاند حرف میزند. روحیه برونگرایانه و معترضش جایش را به انفعال و بهت میدهد و جای دو شخصیت عوض میشود و نکته مهم دیگر نمایش عدم نتیجهگیری و پایانبندی است که همه چیز را به استباط مخاطب واگذار میکند و آیا مرتضی و بیژن راه میافتند و آدمهایی را که به آنها ظلم کردهاند را میکشند؟ و یا در چنبره تنهایشان خودشان را نابود میکنند. اما آن چه مسلم است بعد از قتلی که انجام شده این دو نفر نمیتوانند به ثبات و آرامشی برسند. بلکه در چنبره روابط و قرار دادهای اجتماعی پیرامون برقرار نظم و مجازات عصیانگر، نابود میشوند. آدمهایی از جنس مرتضی و بیژن در هر جامعه جهان سومی و یا جوامع پیشرفته مهاجرتپذیر وجود دارند. آدمهایی که نیازمند مراقبت و هدایت هستند تا در خشنونت محیط شان مستحیل نشوند.
بازی ها
یکی از ویژگیهای نمایش "بالستیک زخم" استفاده لاریان از بازیگران کمتر شناخته شده در نمایش است. بازیگران مستعدی که تلاش و بازیشان در صحنه نشان میدهند و نقشهایشان را درست درک کردهاند و با انرژی و علاقه نقششان را بازی میکنند. بازیگرانی که هم سن و سال شخصیتهای نمایش هستند و شاید دغدغههای آنها را هم داشته باشند. بازی رضا سلیمان تاش، مهدی جیرودی، الهه شهپرست درست و قابل قبول و با فضای نمایش همخوانی و هارمونی دارد.
پایان
پیام لاریان با اجرای این نمایش نشان داد که فضاسازی، شخصیتپردازی و درامنویسی را بلد است و در کارهایش به سراغ آدمهایی میرود که خوب می شناسدشان و انگاری مرتضی و بیژن بخشی از شخصیتش باشند. سینما و تئاتر ما احتیاج زیادی به این تفکرات جدید و پویا دارد.
انتهای پیام/
احمد محمد اسماعیلی