سرویس تئاتر هنرآنلاین // پری صابری پیشکسوت عرصه تئاتر کشور روز 17 اسفندماه میهمان سفره هفت سین خبرگزاری هنر ایران (هنرآنلاین) بود. صابری که بیش از 5 دهه حضور خود در عرصه هنرهای نمایشی و سینما نشان داده هنر نه تنها علاقه بلکه رسانهای برای بیان احساس درونی و تفکرش است. صابری در این گفتوگو کارنامه هنری خود را از زمان تحصیل در فرانسه، حضور در عرصه سینما، تاسیس تالار مولوی به عنوان اولین سالن نمایش دانشجویی، تلفیق شعر و نمایش، وضعیت تئاتر امروز ایران و آینده پیشروی تئاتر بیان کرد. گفتو گوی پیش رو بخشی از گفتههای صابری است و مشروح سخنان این هنرمند را در روز دوم فروردین ماه منتشر خواهیم کرد.
نظر شما درباره وضعیت تئاتر امروز ایران چیست؟
الان همه به راحتی میخواهند کارگردان شوند و یک اثر را به روی صحنه ببرند در صورتی که این اجازه نباید به این سادگیها داده شود. کارگردان باید ابعاد مختلف وجودی خود را پرورش دهد. جامعهشناسی بداند، مردم را بشناسد با فیلم و هنرهای دیگر آشنا باشد. کارگردان باید توانایی به کرسی نشاندن حرف خود را داشته باشد. در زمان ما به این سادگیها نمیشد دست به کارگردانی زد. در فرانسه به طور مثال کسی نمیتوانست به این سادگی و به راحتی اسم تئاتر ملی را بر زبان بیاورد ولی این روزها به طور مثال کارگردانان جوان ما میخواهند در تالار وحدت اثرشان را به صحنه ببرند.
خود شما چه طور وارد عرصه تئاتر شدید؟
فعالیت هنریام ابتدا در فرانسه شکل گرفت. تحصیلات متوسطه و دانشگاهیام در آنجا بود از همان ابتدا گرایش به فعالیتهای هنری داشتم و گرنه پدرم ترجیح میداد رشته نان و آب دارتری بخوانم، اما بالاخره به مدرسه سینما رفتم و به تحصیل فیلم پرداختم. در فرانسه خیلی سخت میگرفتند و به این راحتی نمیتوانستی سینما تحصیل کنی. خاطرم هست که وقتی برای اولین بار به استودیو ساخت فیلم رفتیم جارو دستمان دادند و گفتند استودیو را جارو کنید. خیلی تعجب کردم ولی بعد متوجه شدم که آنها به آن شکل هنرجو را تربیت میکنند کسی که میخواست فیلم بسازد باید زیر و بم کار را میشناخت و برای شناخت یک پرژکتور اول باید آن را تمیز میکردی و این سختگیریها مرا بسیار آب دیده کرد به طوری که الان در هر شرایطی منعطف هستم و با مشکلات کنار میآیم.
چرا سینما را در ایران دنبال نکردید؟
وقتی در سال 42 به ایران بازگشتم به اداره فرهنگ آن زمان رفتم و مدارکم را به آنها نشان دادم. وزیر فرهنگ وقت گفت که شرایط سینمای ایران مناسب شما نیست و تئاتر برای شما بهتر است من گفتم نه من میخواهم سینما کار کنم. اما بالاخره مرا به سوی تئاتر هل دادند و حالا که فکر میکنم میبینم بهتر شد چرا که فضای سینمای آن دوره مثل الان نبود، سر و سامان نداشت و مقداری آشفتگی در آن وجود داشت. کارگردان مجبور بود با شرایط آن دوره فیلم بسازد تعلیم و تربیت ویژهای وجود نداشت به طور مثال میگفتند دکوپاژ به چه دردی میخورد؟! بالاخره من به سمت تئاتر رفتم ولی با این حال در دو فیلم بازی کردم یکی " شب قوزی" فرخ غفاری که در سال 43 بر اساس داستانهای هزار و یک شب ساخته شد و دیگری فیلمی بود به کارگردانی ابراهیم گلستان به نام "خشت و آئینه" بازی کردم پس از آن اینقدر جذب تئاتر شدم که دیگر وقت نکردم به حرفه اصلی خود بپردازم اما الان چشم تصویری خیلی قوی دارم و تئاترهایم تلفیقی از تئاتر و سینما است و وقتی تئاتری را به صحنه میبرم ناخودآگاه از تصویر بهره میبرم.
وسوسه سینما هنوز در شما وجود دارد؟
همیشه وسوسه این که بالاخره یک فیلم بسازم در دلم هست و یک دلتنگی خاصی دارم چرا که رشته تحصیلیام از ابتدا فیلم و سینما بود. تاکنون این اتفاق برایم نیافتاده اما همان طور که گفتم همیشه در تئاترهایم رگهایی از تصویر هست. اما این روزها دغدغهام ساخت فیلم " شمس پرنده " است و مطمئنم در صورتی که ساخته شود قابلیت اکران در همه جای دنیا را دارد.
وضعیت فعالیتهای تئاتری زنان امروز نسبت به گذشته چگونه بود؟
خب از همان زمان موانع زیادی پیش روی زنان بود الان هم این موانع هست ولی کمرنگ شده است. خاطرم هست که آن زمان کسی زنها را جدی نمیگرفت یعنی فقط باید با کارت ثابت میکردی که چیزی در چنته داری، حتی همکاران و دوستان خودم میگفتند تو را چه به چخوف کار کردن؟ یا اینکه برای آنها سخت بود که من کارگردان باشم و آنها زیر دست من کار کنند. ضمن این که به لحاظ فرهنگی هم عیب محسوب میشد مخصوصا بازیگری و تئاتر و سینما. من خیلی سختی کشیدم تا خودم را ثابت کردم و هرگز ناامید نشدم. خودخواهیهای مردانه و حسادتهای زنانه را پشت سر گذاشتم. حتی چند روز قبل از اجرای عمومی یکی از نمایشهایم چند بازیگر از کار انصراف دادند اما من آن نمایش را به صحنه بردم. الان شاید وضعیت زنان بهتر شده باشد اما موانع همچنان هست اما بازیگران و کارگردانان موفقی داریم و مخصوصا بازیگران زن قدرتمندی داریم.
سالی که رفت را برای تئاتریها چطور ارزیابی میکنید و توصیهتان به جوانها چیست؟
سال 92 سال خوبی برای بچههای تئاتر نبود و به آنها توجه نشد و زیر فشار بودند. اما باید کار کرد در هر شرایطی که شده باید تئاتری را به صحنه برد چرا که شرایط ایدهآل وجود ندارد و در هر دورهای مشکلاتی هست ولی ما نباید دست از کار بکشیم. نباید هنر را برای تجارت انجام داد و فقط به فکر پول و کسب درآمد باشیم بلکه باید وظیفه فرهنگی خود را در قبال جامعه انجام دهیم. با این همه به دولت جدید خوشبینم و امیدوارم اتفاقات خوبی بیافتد.
امسال شما بخاطر داوری در جشنواره نمایشهای زیادی را تماشا کردید، کدام کار خیلی دوست داشتید؟
امسال در بین کارهای ایرانی نمایش "ریچارد دوم" که در تماشاخانه سه نقطه اجرا شد به نظرم کار بسیار درخشانی بود. این نمایش به قدری این هوشمندانه و زیبا روی صحنه آمده بود که واقعا متاسفم از اینکه توجهی به آن نشد و به نظرم مورد کم لطفی قرار گرفت. در بین کارهای خارجی هم که بعنوان داور در جشنواره تئاتر فجر دیدم نمایشهای آلمان و لهستان کارهای خوبی بود اما نمایش کرهای "آشپزی نانتا" واقعا یک کار درجه یک و عالی بود. توانایی بازیگرانش بینظیر بود و واقعا حیف شد که تعداد محدودی در جشنواره آن را ببینند، چون بیش از 8 میلیون نفر در دنیا این نمایش را دیدند. البته این را هم بگویم که من خیلی راجع به اجرای بیشتر آن نمایش در تهران صحبت کردم که امیدوارم امکانش فراهم بشود.
گفت و گو : سارا سالک
انتهای پیام/