به گزارش هنرآنلاین// در اکثر کشورهای صاحب هنر، تئاتر نزد مردم و مسؤولان از جایگاه والایی برخوردار است. تئاتر در اغلب این ممالک مخاطب خاص خود را دارد، مخاطبانی آگاه که همواره سالنهای نمایش را رونق میدهند. اکثر کارشناسان هنر نمایش و مسوولان سالنهای تئاتر، برنامههای خود را بر اساس مخاطبان واقعی تئاتر تنظیم میکنند، نه تماشاگران مقطعی.
تماشاگران غیرحرفهای، گاهی به خاطر تفنن و گاهی برای دیدن بازیگری مشهور روی صحنه تئاتر به سالنهای نمایش میآیند، برای همین نمیتوان روی آنان حساب باز کرد. این که مردم عادی نیز به سالنهای نمایش بیایند، امری است خوشایند و دلگرم کننده، اما فاکتور تعیینکنندهای برای رونق تئاتر نیست، زیرا آنان جزو خانواده تئاتر محسوب نمیشوند. مخاطبان واقعی و همیشگی تئاتر، خود منتقدانی دلسوز و ریزبین هستند که به پیشرفت این هنر اصیل کمک شایان کرده و میکنند.
کارگردان، بازیگران و دیگر عوامل نمایش، اینگونه مخاطبان را از خود دانسته و در کنار آنان احساس امنیت و غرور میکنند. مخاطبان واقعی تئاتر، محرم گروههای نمایشی هستند و از آنان حمایت میکنند. برای همین اگر در جریان یک نمایش اتفاق ناخوشایندی رخ دهد، این گونه تماشاگران چنین موضوعی را هرگز به خارج از سالنهای نمایش منتقل نمیکنند، اما تماشاچیان غیرحرفهای کوچکترین مشکلی را با آب و تاب در جامعه پخش میکنند و خواسته و ناخواسته به هنر تئاتر ضربه میزنند.
در گذشتهای نه چندان دور، سالنهای نمایش ایران، پر بود از مخاطبان حرفهای تئاتر، اما امروزه تعداد آنان به شدت کاهش یافته است. برای همین تئاتر همواره در حال دست و پنجه نرم کردن با مشکلات ریز و درشت است. بدون وجود مخاطب حرفهای، به آینده تئاتر نمیتوان خوشبین بود. در دهه 60 با وجود مشکلات عدیده در کشور، تئاتر ایران دوره پر شکوهی داشت، اما در دهههای بعدى پایههای بارگاه پر شکوهش به لرزه درآمد و بخشی از آن نیز فروریخت. سیاستگذاریهایى به دور از روح تئاتر اصیل و برنامههای غلط به اجرا در آمد که به پیکر نحیف تئاتر ضربه زدند از جمله این ایده اشتباه آوردن تماشاچی بنا به هر ترفندی به سالن نمایش که همچنان ادامه دارد.
با این برنامهریزیهای غیر حرفهای، سیستم تئاتر کشور به هم ریخت و یک آشفتگی و بیکلاسی بر آن مستولی شد. سالنهالی محدود نمایش، لااقل در تهران، هر کدام ویژگی خاص خود را داشتند و نمایشهای مخصوص خود را روی صحنه میبردند، اما امروزه این سیستم به کلی منسوخ شده و هر نمایش، در هر سالنی اجازه اجرا مییابد. تماشاگران مقطعی، نه تنها باعث رونق تئاتر نشدند، بلکه ابهت آن را نیز از بین بردند. با این سیاستهای نابجا، نمایشها هر روز ضعیف و ضعیفتر شدند و امروز کمتر نمایش با ارزشی که قابل دیدن مخاطبان واقعی تئاتر باشد روی صحنه میرود. به جرات میتوان گفت، هر طرح و برنامهای که برای پیشرفت تئاتر تنظیم شود، بدون در نظر گرفتن مخاطبان حرفهای و واقعی راه به جایی نخواهد برد. حیات و پیشرفت تئاتر ایران در گرو این مخاطبان است، آنان را با اجرای نمایشهای خوب دوباره به سالنهای نمایش بکشانید.
انتهای پیام/
سید رضا اورنگ