سرویس نمایش هنرآنلاین// نمایشنامه‌خوانی یاreading play چیست؟ توجه به نمایشنامه‌خوانی و کارکردهای آن در دنیای امروز هنر تئاتر چه ضرورتی دارد؟ اینها مهمترین سوالاتی بود که طی یک هفته گذشته گروه نمایش هنرآنلاین به دنبال پاسخ آنها از سوی کارشناسان این حوزه بود و در این میان گفتگو با داریوش مودبیان، محمد امیریار احمدی، چیستا یثربی، حمیدرضا نعیمی و قطب الدین صادقی که همگی تجربه بسیاری در عرصه نمایشنامه نویسی و کارگردانی تئاتر صحنه ای و نمایشنامه خوانی دارند منتشر شد.

آیا هر نمایشنامه‌ای را می توان نمایشنامه خوانی کرد؟

اما به واقع آیا هر نمایشنامه‌ای را می توان نمایشنامه خوانی کرد و حدود و مشخصه های نمایشنامه خوانی چیست؟ داریوش مودبیان دراینباره اظهار داشت که در وهله نخست روخوانی نمایشی عنوانی مناسب‌تر برای نمایشنامه‌خوانی است، در واقع باید گفت روخوانی نمایشی شباهتی با نمایش‌های رادیویی هم ندارد. نمایشنامه‌هایی قابلیت روخوانی برای تماشاگران را دارند که امکان اجرای صحنه‌ای برای آنها تحقق پیدا نکند و در عین حال موقعیت‌های نمایشی جذاب را با تعداد کمی شخصیت داشته باشند.

در این بین ذکر این نکته لازم است که اگر به قواعد و مشخصه های نمایشنامه خوانی و هدف از اجرای آن آگاه باشیم، مسلما انتخاب و اجرای ما شکلی متفاوت خواهد شد.

اهداف نمایشنامه‌خوانی: آموزش، نقد اثر و بازاریابی

محمد امیریار احمدی با بیان اینکه نمایشنامه‌خوانی باید سه هدف اساسی را دنبال کند گفت: خواندن نمایشنامه با هدف آموزش، نقد اثر در مرحله پیش تولید و بازاریابی انجام می شود که متاسفانه چنین رویکردی در اغلب نمایشنامه خوانی های ما دیده نمی شود. در بخش آموزش هدف از خواندن نمایشنامه بررسی ارزشهای فنی و شناساندن ظرفیت‌های هنری اثراست که چنین جلساتی معمولا در محیط های آکادمیک و برای دانشجویان و کار آموزان تئاتر برگزار می‌شود.

رییس کانون نمایشنامه‌نویسان خانه تئاتر، رویکرد دیگر نمایشنامه خوانی را نقد همه جانبه نمایشنامه توسط منتقدین قبل از اجرا عنوان کرد که این نیز فرصتی است تا مخاطبان و علاقمندان جدی تئاتر با نمایشنامه ها و نویسندگان جدید آشنا شوند و نباید از آن انتظار یک اجرای کامل را داشت.

در ایران متونی خوانش می‌شود که هرگز مجوز اجرا نداشتند

چیستا یثربی خود را نخستین بانی نمایشنامه خوانی در ایران معرفی کرد؛ به گفته وی در ایران متونی خوانش می‌شود که هرگز مجوز اجرا نداشتند. همچنین در ایران خیلی سخت یک بازیگر معروف قبول می کند نمایشنامه خوانی کند؛

البته در ماه های اخیر شاهد آنیم که طی حرکاتی خودجوش پیشکسوتان عرصه تئاتر و حتی چهره های سینمایی به میدان آمده که می تواند زنگ تشویق توسعه برای این حوزه را با صدایی رسا به گوش خانواده بزرگ تئاتر برساند.

مراقب باشیم نمایشنامه خوانی تبدیل به مقاومت منفی تئاتری‌ها نشود

حمیدرضا نعیمی هم حرکت هنرمندان تئاتر به سمت ‌نمایشنامه‌خوانی را مقاومت منفی آنها در برابر موانع موجود در اجراهای صحنه‌ای دانست که البته با استناد به تاریخچه نمایشنامه خوانی در خارج از کشور نباید چنین برداشتی وجود داشته باشد و البته این امر منوط به تحقق تئاتر خصوصی و حمایت تهیه کنندگان از اجرای نمایشنامه های درخور است.

این نمایشنامه‌نویس، کارگردان و مدرس تئاتر در دانشگاه با اشاره به لزوم تعریف چشم انداز روشن برای ادامه حیات هنر نمایش بیان کرد: تئاتر نشاندهنده فرهنگ و هنر هر کشور است اما از آنجا که گاهی به دلیل نبود بارقه های امید در اجرای حتمی صحنه هنرمندان به نمایشنامه خوانی روی می آورند نباید چندان مورد نقد قرار گیرد.

نمایشنامه خوانی کنیم تا تئاتر ملی تقویت شود

قطب الدین صادقی هم در آخرین مصاحبه این سوژه با بیان اینکه نمایشنامه‌خوانی باید اصولی و درست انجام شود گفت: سنت نمایشنامه‌خوانی از فرانسه و جشنواره آوینیون شکل گرفت، سازمان صنفی کارگردانان و انجمن نویسندگان این کشور در کنار برگزاری جشنواره بخشی را برای معرفی درام نویسان جدید در جهت تقویت تئاتر ملی در نظر گرفتند.

البته توجه به این نکته که گاهی بازیگر برای انتقال حس خود از طریق گفتار، مجبور به انجام حرکاتی است که غیرقابل اجتناب است و نمی توان این حرکت فیزیکی را از او سلب کرد ضروری است؛ شاید با این ایده که توسعه تئاتر ملی در دل نمایشنامه خوانی جا دارد می توان توجه به طراحی صحنه، لباس، نورپردازی و ... را در این بازی سهیم دانست تا از مهمترین نتایج آن جلب نظر مخاطبان این حوزه جذاب باشد.

انتهای پیام/52/53