به گزارش هنرآنلاین، نشست نقد و بررسی نمایش "دیوار چهارم "روز شنبه 29 مهرماه با حضور امیر رضا کوهستانی کارگردان نمایش، رامبد جوان بازیگر، رامتین شهبازی و امین عظیمی منتقد، در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.
در ابتدای این نشست امین عظیمی ضمن اشاره به "تیم کروچ" نویسنده نمایشنامه "انگلستان" که اجرای کوهستانی اقتباسی از آن است گفت: این اثر در امتداد تجربیات زیبایی شناختی کوهستانی است و بیش از هرچیز بر فرآیند تاثیر بر ناخودآگاه تماشاگر از طریق برانگیختن تخیل استوار است. در ادامه امیر رضا کوهستانی نویسنده و کارگردان ، ضمن اشاره به تجربه تماشای اجرای تیم کروچ در لندن اظهار داشت: با دیدن این نمایش تصمیم گرفتم آن را پس از بازگشت به ایران اجرا کنم اما در سال 1388 تنها چیزی که محلی از اعراب نداشت اجرای چنین نمایشی در فضای یک گالری بود. اما پس از اجرای دو نمایش "17 دی کجا بودی ؟" و "ایوانف" تصمیم به صحنه بردن آن گرفتم.
وی ادامه داد: پس از یافتن مکان مناسب برای اجرای نمایش در «مجموعه فرهنگی اکو» شروع به بازنویسی نمایش کردم، 80 در صد از وقت من به نوشتن بخش اول گذشت در حالی که نیمه ی دوم را در طول دو هفته به نگارش درآوردم. این کارگردان ادامه داد: من صد در صد نمی توانم "دیوار چهارم" را نمایشی تعاملی بخوانم ، من سعی کردم که از مجموعه امکانات به یک برآیند رسیده و بر اساس اعتماد بازیگر به مخاطب و بالعکس نمایش را اجرا کنم.
در ادامه امین عظیمی ضمن اشاره به اصل "تعلیق آگاهانه ناباوری" که "ساموئل تیلور کلریچ" برای اولین بار و در ارتباط با تماشاگران تئاتر به آن اشاره کرده فرآیند مدنظر کوهستانی را معطوف به بهره برداری از این امکان در تعامل تماشاگر و اجراگر مورد ارزیابی قرار داد.
کوهستانی در ادامه نشست گفت : زیربنای اول ما در این کار این بود که آرام آرام و پله پله پیش رویم زیرا نمی خواستیم تماشاگر در جریان سیال ذهن گم شود، جدا سازی میزانسن ها برای من خیلی اهمیت داشت در ابتدا «رامبد جوان» و پس از آن «نگار جواهریان» شخصیت های خود را معرفی می کنند و همه این کارها برای جلوگیری از سردرگمی مخاطبانمان اتفاق می افتد. کوهستانی بیان کرد: بخش سختی از تمرینات ما پیش از به صحنه بردن نمایش، پیش بینی عکس العمل تماشاگران بود. این نمایش به نوعی آموزش تماشاگر حرفه ای بودن را به تماشاگران خود می داد؛ من کم و بیش اجراهای تعاملی را در خارج و داخل کشور دنبال کرد ه ام و باید بگویم تماشاگران ما بی نظیرند.
برای فعالیت در تئاتر با وسواس عمل می کنم
در ادامه رامبد جوان بازیگر نمایش "دیوار چهارم" در مورد حضور خود در این نمایش عنوان کرد: کار کردن در حوزه تئاتر برای من که در سینما و تلویزیون نیز فعالیت دارم تصمیم گیری سختی محسوب می شود زیرا مکانیزم ذهن و عادت های انسان در نتیجه کار کردن در این حوزه ها تعریف دیگری پیدا می کند. به همین علت کار کردن در زمینه تئاتر برای من با نوعی از وسواس همراه است اما حضور در این کار را با علاقه و اشتیاق پذیرفتم.
این بازیگر با بیان اینکه هیچ تغییری از سوی بازیگران برای اجرای نمایش صورت نگرفته است، اظهار داشت: از آنجا که میزان اطلاعاتی که در طول اجرا ارائه می شود اهمیت بالایی دارد بنابراین هر نوع بداهه پردازی و یا تغییر در متن نمایشنامه به کل نمایش آسیب وارد می کند، البته آنقدر حوادث داستان پشت هم و سریع اتفاق می افتد که ممکن است یک جا به جایی یا تغییر به چشم نیاید اما بدون شک به روند اجرا آسیب وارد می کند.
وی افزود: من به عنوان شخصی که تجربه کارگردانی نیز داشته است می دانم که بازیگر باید در خدمت روایت کارگردان باشد و خود را به موجودی مستقل تبدیل نکند، این نمایش برای من از آن جهت که نیازمند تمرکز خاصی بود تجربه ای عجیب و زیبا محسوب می شود.
"دیوار چهارم" مخاطب را در زمان سیال به حرکت وا می دارد
همچنین رامتین شهبازی دیگر منتقد تئاتر حاضر در این جلسه با اشاره به تلفیق مبانی نظری "روایت گری" و "کنش گری" در اجرای "دیوار چهارم" بیان کرد: بخش اول که در گالری اتفاق می افتد شخصیت هایی را داریم که برای ما داستانی را روایت می کنند و پس از آن خودشان در قالب آن شخصیت ها می روند و کنش آنها را به نمایش می گذارند. کارگردان در این نمایش از دو شیوه روایی و ترکیب آنها با یکدیگر برای سیال کردن مخاطب در زمان بهره برده است. سیال بودن دو شخصیتِ این نمایش و بده بستان های آنها در میزانسن هم به مخاطبان کمک می کند.
این منتقد با اشاره به اینکه سخنان خود را در رابطه با بخش اول اجرای "دیوار چهارم" عنوان می کند ادامه داد: این نمایش در حالی که سعی می کند ارتباط خود را با مخاطبان قطع نکند در زبان ساخته می شود و هوشمندی بازیگران نیز در این است که فضای ساخته شده در نمایش توسط زبان را خراب نمی کنند.
شهبازی در مورد بخش دوم نمایش گفت: در این قسمت بر خلاف بخش اول با فضای ساکنی رو به رو می شویم که در آن شخصیت سومی وجود دارد که از صحنه نمایش غایب است و توسط راوی روایت می شود، یکسری از تمهیدات دراماتیک و دقت نظرهای کوهستانی در این بخش قابل احترام است.
در ادامه امین عظیمی با اشاره به زنجیره ی زیبایی شناختی اجراهای کوهستانی گفت : آنچه در آثار کوهستانی از زمان اجرای "رقص روی لیوان ها" تا امروز قابل توجه است تلاش برای حذف کردن به نفع بارور کردن تخیل مخاطب است . تجربه ای که شاید به گونه ای یادآور نحوه تعامل رسانه ای همچون رادیو با مخاطبان اش است و اساس برانگیختن مخاطب از طریق بهره برداری از فضاهای خالی است. امری که در نهایت موجب می شود فضای یک نمایش تاثیری بی واسطه ای بر ناخودآگاه تماشاگران بگذارد.
در بخش پایانی این مراسم امیر رضا کوهستانی در پاسخ به پرسش یکی از حاضرین مبنی بر اینکه چرا در این نمایش طراحی لباس نداشتید؟ پاسخ داد: هدف من از این که در این نمایش طراحی لباس و صحنه نداشته ام این بود که می خواستم رابطه میان اثر و مخاطب را باز بگذارم حتی می توانم بگویم که موسیقی پایانِ نمایش یکی از اشتباهات من در این نمایش محسوب می شود، نداشتن طراحی صحنه و لباس در این نمایش جزء زیبایی شناسی های این نمایش محسوب می شود.
وی در پاسخ به یکی دیگر از سؤالات در مورد تفاوت این اجرا با اجرای اصلی خود در انگلستان بیان کرد: شکل کلی روایت شبیه به نمایشنامه اصلی است، شکل روایی و با جابه جایی نقش ها با اجرای اصلی شباهت دارد اما آنها با یکدیگر دارای تفاوتهایی نیز هستند.
پایان بخش هفدهمین نشست نقد و بررسی فرهنگسرای رسانه اهدای لوح یادبود و هدایایی به میهمانان این نشست بود.
انتهای پیام/52/53